William Cohen, verstandig man in Pentagon

Clinton is niet de eerste Amerikaanse president die een lid van de tegenpartij als minister kiest. Met zijn benoeming van de 56-jarige Republikein William Cohen volgt hij Roosevelt, Truman en Kennedy na....

DE BENOEMING van de veelzijdige, non-conformistische William Cohen, zoon van een joodse bakker en een Iers-protestantse moeder, is een signaal aan de Republikeinse meerderheid in het Congres dat president Clinton wil samenwerken. Vooraanstaande Republikeinen hebben meteen positief gereageerd .

'Eindelijk een verstandige man op het Pentagon, die de president ongetwijfeld zal behoeden voor blunders', zei senator John Warner uit Virginia. Ook zijn collega's John McCain en Olympia Snow denken dat Clinton zijn nationaal veiligheidsteam met deze benoeming aanzienlijk verstrekt . McCain: 'Bill Cohen is een van de scherpste geo-strategische denkers die wij hebben. Hij kan een serieuze bijdrage leveren aan de overschakeling naar het post-Koude-Oorlogstijdperk'.

Cohens eerste zorg is echter de benoeming van sterke assistenten. Tijdens zijn 24-jarig verblijf in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat heeft de nieuwe minister geen noemenswaardige managementervaring opgedaan. Maar hij moet wel leiding geven aan het grootste leger ter wereld, dat wordt beheerd door een gecompliceerde bureaucratie.

Dat gebrek aan ervaring wordt echter gecompenseerd door zijn dossierkennis. In alle grote debatten over ontwapeningsverdragen als Start 1 en Start 2, wapenaankopen en strategische verdedigingsplannen (Strategic Defense Initiative, ook wel Star Wars genoemd) speelde Cohen in de afgelopen twintig jaar een hoofdrol.

In de doorgaans gepolariseerde debatten tussen Republikeinen en Democraten over deze defensie-plannen zocht hij als regel het centrum op. Uiteraard vergat hij daarbij nooit de belangen van Maine, zijn thuisstaat. Dankzij Cohen werkt de scheepswerf Bath Iron Works aan het één miljard dollar kostende Aegis-fregat .

Cohen is een aanhanger van een sterke NAVO. Hij behoort tot de groep van invloedrijke senatoren die al sinds 1989 pleiten voor het uitbreiden van het transatlantisch bondgenootschap naar het oosten. Hij was een van de voornaamste critici van Clintons plan door te gaan met de produktie van de B-2 'stealth' bommenwerper.

Cohen lag bovendien regelmatig overhoop met vertrekkend minister van Defensie Perry over het Bosnië-beleid. Hij verweet Clinton en Perry troepen naar Bosnië te hebben gestuurd zonder de bevolking duidelijk te maken welke Amerikaanse belangen in het Balkan-staatje op het spel stonden. Hij heeft Clinton ook verweten geen duidelijke exit-strategy te hebben.

In tegenstelling tot kandidaat-minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright is Cohen van mening dat Amerikaanse troepen alleen in actie moeten komen als er een nauwkeurig gedefinieerd Amerikaans belang in het geding is. Aan de andere kant is Cohen niet belast met het trauma van Vietnam. Hij werd destijds niet opgeroepen voor dienst in Zuidoost-Azië omdat hij was getrouwd en net vader was geworden.

In zijn lange politieke carrière heeft Cohen zich doen kennen als een onafhankelijke Republikein. In ethische discussies bevindt hij zich meestal op de linkervleugel van zijn partij. In debatten over economie en defensie nam hij gematigd conservatieve stellingen in. Als jong afgevaardigde maakte hij naam door de afzettingsprocedure tegen president Nixon te steunen. En in de jaren tachtig liep hij Reagan in het Iran-Contra-schandaal hinderlijk voor de voeten. Hij heeft daardoor de reputatie een non-conformist te zijn.

Het Pentagon zal de komende jaren worden geleid door een politicus die niet heeft gediend in het leger en inderdaad een onconventionele man genoemd kan worden. Hij studeerde klassieke talen, rechten en Amerikaanse literatuur, spreekt Hebreeuws en Spaans. Vrienden vertellen dat met William Cohen het gesprek kan kan gaan over de ins en outs van de begroting voor de marine, maar dat hij even makkelijk overstapt op T.S. Elliot of Samuel Beckett.

De aanstaande minister van Defensie is een verdienstelijk dichter en schrijver van spionage-thrillers. Cohen is onlangs voor de tweede maal getrouwd. Zijn tweede vrouw de Afrikaans-Amerikaanse televisie-journaliste Janet Langhart, is bekend geworden als presentatrice van America's Black Forum, dat wordt uitgezonden door Black Entertainement Television. Gemengde huwelijken zijn, zeker in de top van de Amerikaanse politiek, nog altijd zeldzaam.

Oscar Garschagen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.