Column

Willem Vissers over een jaar stukjes over zijn zoon: 'Samuel is een soort Justin Bieber van de gehandicapten'

Willem Vissers blikt terug op een jaar waarin hij zijn zoon deelde met de lezers

Bijna een jaar stukjes over Samuel heeft opgeleverd: een boek, ontelbare reacties en meer openheid over het leven met een ernstig gehandicapt kind. Schrijver Willem Vissers kijkt terug op het jaar waarin hij zijn zoon deelde met de lezers.

Beeld Marijn Scheeres

De radioloog in het ziekenhuis vraagt, als we ons melden voor een röntgenfoto van zijn rug: 'Is dit de Samuel uit de columns van de Volkskrant?' Ja, die Samuel is het. Onze meervoudig gehandicapte zoon Samuel is een enigszins bekende meervoudig gehandicapte zoon geworden. Ze herkennen hem op straat of op de kermis, in winkels tot in Zierikzee toe. Wat oudere dames slaken opgewonden kreetjes: 'Oh, dat moet Samuel zijn. En dat is dan de mama van Samuel.'

Samuel is een soort Justin Bieber van de gehandicapten geworden. In het dorp was hij al best bekend, doordat hij tijdens wandelingen meestal een slinger van geluid achter zijn wandelwagen aan sleept. Samuel kondigt zichzelf aan. En ook doordat er nu eenmaal niet veel kinderen als Samuel zijn.

Maar nu gaat hij landelijk, met zijn opvallende toet en dat karakteristieke brilletje. En dat terwijl hij nog nooit een woord heeft gezegd. Nou ja: één keer mama, één keer papa, heel veel baba en jaja.

Of hem dat wat uitmaakt, dat ze hem herkennen? Nee, natuurlijk niet, en dat maakt het nog mooier. Zonder het te beseffen is Samuel de Grote Relativeerder van de familie. Wat betekent het nu werkelijk, die beroemdheid, faam of rijkdom? Weinig tot niets. Het gaat om geluk. Met Samuel trachten we ons te verzoenen met ons lot. Dat lukt best goed. We zien het ook niet als lot. Het is zoals het is.

Sinds januari staat Samuel elke week in de krant, met één of twee foto's. Elke woensdag leggen we de krant open op tafel, of we lopen naar hem toe met de pagina. Soms lijkt hij zichzelf te herkennen, maar hij kijkt niet noodzakelijkerwijs naar de pagina met zijn beeltenis erop. Misschien staat ernaast iets leukers.

Een ongewoon gezin 

Samuel (16) is de middelste van de drie zonen van Willem Vissers en zijn vrouw Bernique. Hij heeft het zeldzame Kleefstra-syndroom en is meervoudig gehandicapt. In Samuel, Kroniek van een ongewoon gezin, schrijft Vissers openhartig, vaak ontroerend en soms geestig over het reilen en zeilen in het gezin, waarin veel draait om de zorg voor Samuel. Het verschijnt bij uitgeverij Lebowski, 17,50 euro. Een deel van de opbrengst gaat naar kinderdagcentrum Rozemarijn, voor de aanschaf van een speciale fiets.

Als we iets hebben geleerd van die bijna duizend mails (nog niet allemaal beantwoord) en de duizenden andere reacties op de stukjes, is het over het verborgen leed van anderen, over mensen die ook een kind met beperkingen hebben. Ze vinden er troost en steun in,of willen hun verhaal kwijt. Ze hebben het moeilijk of zijn juist dapper. Ze hebben geen podium om erover te schrijven, ze zijn gek geworden van de bureaucratie of van hun lot.

We zullen het nooit vergeten, de man die een column over Samuel voorlas bij de begrafenis van zijn moeder. Of de man die al zijn leven lang een mooie foto van zijn spastische broer koestert, maar die nooit aan iemand durfde te laten zien, omdat er vroeger altijd schaamte was thuis. Door de stukjes vatte hij moed en durfde hij trots te zijn. Lezers knipten stukjes uit, ze reageerden voor het eerst in 25 jaar op een artikel in de krant. Een vrouw schreef zingend naar haar werk te gaan op woensdag.

Veel van die ingezonden brieven gaan over liefde of blijdschap. We zijn bedolven onder de complimenten, omdat mensen vinden dat wij goed met de problemen omgaan. We zijn daarop best trots, maar denken tegelijkertijd: hoe had het anders gemoeten? Voor Bernique en mij, en ook voor Samuels broers David en Joshua, is dit de enige weg. Zo van: dit is ons overkomen. We kunnen twee dingen doen: treurig zijn of er het beste van maken. Het was niet eens een keuze.

Bovendien geeft Samuel weinig aanleiding voor treurnis. Zijn ogen vertellen een verhaal van blije levenslust.

Wat de krant ook schrijft over verschrikkelijke gebeurtenissen, velen verheugen zich op die 500 woorden op woensdag, zo bleek. Al is het maar omdat mensen snakken naar opbeurend, positief gestemd nieuws, al is het dan uit de microwereld van een gezin dat ze niet eens kennen. En ze willen graag helpen. Toen we onlangs schreven over wat oudere speeltjes die onze autist Samuel graag heeft, kregen we dozen met apparaatjes en boekjes toegestuurd. Plus een kaart die, als je hem openklapt, Get Lucky van Daft Punk speelt, met Pharrell Williams als vrolijke zanger.

Er is zo veel gebeurd in bijna een jaar. Uitnodigingen voor voorstellingen, voor lezingen, voor een gratis reparatie aan zijn bed, voor een etentje in een pannekoekenhuis. Hij is door de Turkse eigenaar van mijn verre liefde Fortuna Sittard uitgenodigd voor een wedstrijd. Hij is door voorzitter Van Praag van de KNVB gevraagd een interland van Oranje bij te wonen.

Hij geeft alleen niets om voetbal. Nou ja, hij gaat weleens mee. Hij heeft Joshua al een paar keer kampioen zien worden. Hij lachte om die rennende kinderen. Samuel houdt van dingen die hijzelf niet kan. Als hij maar in zijn kleine, veilige biotoop mag blijven, is hij bereid snelheid van anderen te accepteren. Als we naar Frankrijk reden, in de grote auto, was hij de enige van de jongens die wakker bleef, bijna de hele nacht. Hij keek gefascineerd naar buiten, vooral bij Parijs, als hij de duizenden lichtjes van de stad zag flikkeren en met zijn handje flapperde.

Beeld RV

Samuel, Kroniek van een ongewoon gezin bevat de verzamelde columns uit de Volkskrant, aangevuld met andere stukken. De column loopt door tot eind 2017 en verschijnt vanaf 2018 eens per maand.

Soms was ik verlegen van de loftuitingen op de stukjes. Zo schrijft Hanneke Groenteman, grande dame van de Nederlandse tv: 'U geeft me iedere keer weer een soort levensles. Een staaltje kracht en moed en zegeningen tellen en humor. Ik snap heel goed dat de stukken een gestileerde versie van een vaak grimmige werkelijkheid zijn, ik bedoel, we krijgen natuurlijk een geregisseerd inkijkje in een stukje van jullie leven, maar dat is al een heel cadeau.'

Ik schreef terug dat het inderdaad een beetje gestileerd was. Later sprak ik erover met Bernique en we concludeerden dat het wel meevalt met dat gestileerde. We schrijven niet alles op, maar het meeste wel. Het is zoals het is.

En nu is er dus een boek met de columns over Samuel. We hebben Samuel de cover laten zien. Volgens ons vindt hij de foto wel mooi. We weten het niet zeker.


Samuel, Samuel, Samuel

Alle ontroerende, grappige en liefdevolle stukjes van Willem Vissers over zijn zoon Samuel zijn hier terug te lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.