Willem Holleeder zegt dat het altijd zijn bedoeling is geweest een normaal bestaan op te bouwen

Is Willem Holleeder een monster, moordenaar, of familiemens?

Geld interesseert hem niet, zegt Willem Holleeder op dag twee van het proces waarin hij terechtstaat voor vijf liquidaties. Familie daarentegen is hem heilig. 'Ik wilde altijd een normaal bestaan opbouwen.'

Dit portret is gemaakt door rechtbanktekenaar Annet Zuurveen, op basis van de bekendste archieffoto van Willem Holleeder. Zuurveen volgt voor de Volkskrant het hele proces tegen de topcrimineel en zal vanuit de rechtbank tekeningen maken van de andere hoofdpersonen Beeld Annet Zuurveen

De onderwereld is leuk en aardig, je kunt er een auto en een leuk klokkie kopen, maar veel meer ook niet. Want alles moet er zwart. Dus, zo vertelde Willem Holleeder donderdag in de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam, probeer je in de bovenwereld te komen. 'Mijn bedoeling is altijd geweest om een normaal bestaan op te bouwen.'

En daarom ging hij na de ontvoering van Freddy Heineken met Willem Endstra 'die geld aannam van elke crimineel'. Zo moesten de miljoenen Heineken-losgeld wit worden. Geld interesseert Holleeder trouwens helemaal niet. Geld is voor hem hetzelfde als een hamer voor een timmerman: 'Je moet ermee werken, dat is alles.'

Het verklaart het gemak waarmee deze verdachte, die terechtstaat voor onder meer vijf liquidaties en een poging daartoe, tegen de zin van zakenpartner Cor van Hout een miljoen betaalde aan twee 'leipies', het concurrerend crimineel duo Sam Klepper en John Mieremet. Dat was niet om bij hen in het gevlei te komen zoals wordt verondersteld, maar om een aanslag af te kopen op zijn eigen leven en dat van Cor. 'Ik ben een boef, ik ben niet het liefste jongetje van de klas, maar als ik moet betalen, betaal ik.'

Nou ja, hij had ook niet echt een keus, zo benadrukt Holleeder: 'Het was betalen, of een bloedbad.' Hij wil maar zeggen: jullie denken dat ik Cor van Hout heb laten vermoorden, maar zou weleens uit de hoek van die leipies kunnen komen.

Deze tweede zittingsdag in het proces Vandros bespreekt de rechtbank met Willem Frederik Holleeder wat er met het Heinekenlosgeld is gebeurd ('Dat hebben we bij Zeist begraven'), welke investeringen hij ermee deed ('niks stond op mijn naam, want dan krijg je geen vergunning'), wie de Allesweter was ('dat zeg ik niet') die volgens hem waarschuwde voor de aanslag op Cor van Hout, en waardoor hij gebrouilleerd raakte met Cor, zijn zwager annex mede-ontvoerder ('een lieverd, maar als ie dronk werd het een probleem').

'Uw verklaringen verschillen van uw uitspraken in het afpersingsonderzoek Kolbak en uw optreden in het tv-programma College Tour', constateert de rechter.

'Ik heb toen bewust tegen justitie gelogen om mijn zussie Sonja te beschermen', antwoordt Holleeder, die destijds werd verdacht van de aanschaf van prostitutiepanden op de Achterdam in Alkmaar met het Heineken-losgeld. Volgens hem waren die panden van Sonja. 'Als ik toen eerlijk was geweest, was mijn straf misschien lager geweest.'

'U had die kans om eerlijk te zijn', zegt de rechter.

'Klopt. Maar in de onderwereld zijn mensen die een belang hebben om te liegen, en een belang om de waarheid te spreken. Ik had een belang om te liegen.'

De rechter vervolgt op ongelovige toon: 'Door die veroordeling kreeg u negen jaar cel en een ontnemingsvordering van een heel hoog bedrag tegen u. En toch zei u: ik ga Sonja beschermen?'

Ja, antwoordt Holleeder: 'Die prijs is het me waard om mijn zusje buiten de problemen te houden. Iedereen denkt dat ik een monster ben. Maar ik ben echt een familiemens.'

Niet alleen zijn zussen hebben gelogen over zijn oprechte bedoelingen, zegt de verdachte. Ook Thomas van der Bijl heeft in zijn verklaringen bij de politie gelogen. Zo is het 'echt niet waar' dat Thomas van der Bijl het Heinekenlosgeld opgroef en voor de ontvoerders omwisselde in grenswisselkantoren.

Holleeders advocaat Sander Janssen: 'Van der Bijl had geen schep bij zich, zijn kleren waren niet vies en met zo'n groot bedrag zou hij wel veertig, vijftig keer bij het wisselkantoor moeten zijn geweest. Dat kan helemaal niet.'

Geen last

Even wordt het verhoor venijnig, als Holleeder de naam noemt van de man die hem en Van Hout na de Heinekenontvoering vanuit toevluchtsoord Parijs naar Nederland reed: de schoonvader van een zakenrelatie van Endstra, die in 2002 een aanslag overleefde.

Aanklager Lars Stempher: 'U bent meerdere keren uitgenodigd om die naam in beslotenheid bij de rechter-commissaris te zeggen. Waarom doet u dat nu in de openbaarheid?'

Holleeder: 'Ik dacht: ik ga het gewoon zeggen. Hij is toch al overleden. Die mensen krijgen daar geen last mee.'

Stempher: 'Waarom krijgen die daar geen last mee?'

Advocaat Janssen onderbreekt: 'U wilde die naam, nu krijgt u die naam en nou is het wéér niet goed.'

Ook wil Holleeder geen bedragen noemen van investeringen waarmee hij het Heinekenlosgeld heeft witgewassen. 'U probeert me vast te pinnen op cijfertjes, daar trap ik niet in. Ik heb contant geld van Cor gekregen, daarvoor in ruil nam hij de Alkmaarse Achterdam.'

Stempher: 'Hoe heeft u dat geld gekregen?'

Holleeder: Gewoon: hier hebbie geld, zo ging dat.'

Stempher: 'Waar kreeg u dat geld?'

Holleeder: 'U probeert me zwart te maken, dus als ik iets niet zeker weet, dan zeg ik het niet.'

Stempher: 'Dat is de reden waarom ik u open vragen stel.'

Holleeder: 'En dat is waarom u open antwoorden krijgt.'


Wie is wie?

Wie is wie in het proces-Holleeder? In het proces-Holleeder staat veel op het spel: als hij wordt veroordeeld, dreigt voor hem levenslang. Lees hier meer over de verdachte zelf, de aanklagers, advocaten en rechters in zijn proces en de mensen die hij zou hebben laten vermoorden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.