Will Spoor ontrafelt de rode draad van zijn lange leven

THEATER..

Niemandsland. Spel, regie en decor: Will Spoor. De Vorst, Tilburg, 7 oktober. Nog te zien: Korzo Den Haag, 18 oktober. Vanaf een lange ladder daalde Will Spoor dinsdagavond neder op de houten vloer van theater De Vorst in Tilburg. Dat was een klein wonder. Omdat Spoor in 1992 met een feestweek afscheid had genomen van het theater. En omdat hij een man is die soms op het laatste moment het inzicht krijgt dat hij toch eigenlijk beter niet het podium op kan.

Maar die man op klompen en met een flaphoed en een zonnebril op was wel degelijk Will Spoor. En met hem gleed zo'n echt Spoor-karretje de ladder af, met daarop attributen die vast nog van pas zouden komen.

Will Spoor (1927) is levende theatergeschiedenis. Als een van de eersten bracht hij hier de verworvenheden van de mime in praktijk. Meer dan veertig jaar deed hij, solo en in groepsverband, in theaters, op straat en in tenten, eigenlijk vooral waar hij zelf zin in had. Hij stichtte Waste of Time, Inccoprodinc, No 12 en vooral Onk Theater Overal - groepen die je gezien moest hebben, maar die soms al opgedoekt waren voordat je daar de kans toe had. Wil Spoor maakte theater als en zoals hij dat wilde, en niet omdat er wel of juist geen subsidie beschikbaar was.

Dat alles gememoreerd hebbende, is de voorstelling al een eindje gevorderd. Het mannetje heeft inmiddels z'n hoed en bril aan een pop geschonken en de klompen uitgeschopt. Op kousevoeten loopt hij over een smal paadje. Al lopende ontrolt hij een rood touwtje, dat hij soms bevestigt aan oogjes in de vloer of aan van die ingenieuze houten knutselwerkjes die hij al z'n hele loopbaan vervaardigt. Hij veegt wat met de bezem die op z'n karretje zit, of trekt aan het touwtje en dan begint in de verte de pop te bewegen, als een slagschaduw uit het verleden.

De metafoor is zo duidelijk als de liedjes van Toon Hermans: Spoor is hier en plein public bezig de drode draad van zijn leven te ontrafelen. Hij trekt eraan, rolt hem op, spant hem als een waslijn en hangt er brieven en andere herinneringen aan op.

Zo schuifelt hij voort, en neemt de obstakels die hij op zijn pad treft. Liever nog zou hij de weg terug volgen. Het verleden is gevaarlijk, maar het trekt ook. Soms zelfs zo hard, dat hij het als het ware van zich af moet slaan, en blij mag zijn dat hij het vege lijf redt. Voorlopig tenminste, want elke stap brengt onvermijdelijk het einde naderbij. Het zou zonde zijn te vertellen hoe Spoor gestalte geeft aan de laatste worsteling. Laat het genoeg zijn te zeggen dat hij ontsnapt, of toch minstens bijna.

Dat laatste spectaculaire zetje kan Niemandsland goed gebruiken, want in het laatste deel hangt de levenslijn wat slap. Misschien is het beter Spoor niet helemaal te volgen in zijn metaforen. De voorstelling wordt sterker als je de rode draad negeert en gewoon kijkt naar de mime-veteraan en zijn vertrouwelijke omgang met het theater.

Want juist daarin laat Spoor zien dat hij een wegbereider was. Wie nu naar Niemandsland gaat, kan het later zeggen: jazeker, ik heb Will Spoor nog gezien.

Ariejan Korteweg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden