Nieuwsniet-erkende EMDR-therapeuten

Wildgroei aan ‘beunhaas-behandelaars’ bij populaire traumatherapie EMDR

Alternatieve therapeuten en coaches zonder de juiste papieren geven massaal de populaire traumatherapie EMDR, met mogelijk ernstige gevolgen voor getraumatiseerde patiënten. Hiervoor waarschuwen beroepsvereniging Vereniging EMDR Nederland (VEN) en de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP).

Een hypnotherapeut geeft zijn cliënt EMDR-therapie,Beeld Getty Images

EMDR-therapie is – mits goed gegeven – bewezen effectief en volgens het Zorginstituut Nederland de voorkeursbehandeling bij post-traumatische stressstoornis (ptss). Tijdens sessies denken getraumatiseerde patiënten terug aan de pijnlijkste herinneringen, terwijl ze bijvoorbeeld met hun ogen de vinger van een behandelaar of een lichtbalk volgen. Door de belasting van het ‘werkgeheugen’ van het brein, suggereert Nederlands onderzoek, krijgt de pijnlijke herinnering niet de kans om een paniekreactie of verstarring te veroorzaken, zoals normaal gebeurt. Traumatische herinneringen worden zo soms al in een paar sessies lichter gemaakt.

De in de VS uitgevonden therapie groeide hier de laatste jaren enorm: Nederland heeft per hoofd van de bevolking de meeste EMDR-therapeuten wereldwijd. De beroepsvereniging stelt voor de vaak complexe behandeling van getraumatiseerden hoge toelatingseisen aan EMDR-therapeuten. Zo moeten ze in principe minimaal GZ-psycholoog zijn, een specialisatie boven op de universitaire studie psychologie. Nu blijkt dat de populariteit van de therapie een schaduwzijde heeft, zegt Ad de Jongh, bijzonder hoogleraar angststoornissen (Universiteit van Amsterdam). ‘Alternatieve behandelaars willen meeprofiteren van de wetenschappelijke EMDR-therapie en gaan zelf behandelen en cursussen geven.’

Reiki-meesters

Iedereen mag zich EMDR-therapeut noemen en dat gebeurt dan ook veelvuldig. De Volkskrant vond ruim driehonderd websites waarop alternatieve behandelaars de traumatherapie aanbieden, variërend van (kinder)coaches tot hypnotherapeuten tot reiki-meesters. Zij volgden soms een korte niet-erkende cursus EMDR. Logo’s en keurmerken zijn nauwelijks te onderscheiden van die van de erkende opleiding. Sommige alternatieve therapeuten beweren met EMDR zelfs allergieën te kunnen genezen. 

De Jongh haalde EMDR-therapie twintig jaar geleden naar Nederland en waarschuwt voor de mogelijk ‘ontwrichtende’ werking van ‘traumatherapiebeunhazen’, die soms dubieuze claims op hun website zetten. Bijvoorbeeld dat EMDR wekt omdat oogbewegingen ‘je ziel weerspiegelen’. Het gevaar is, aldus Monique Buitenhuis van de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie, dat onervaren behandelaars kwetsbare patiënten confronteren met complexe trauma’s, waarop deze een heftige herbeleving krijgen waar een coach geen raad mee weet. ‘Zo kun je iemand als het ware hertraumatiseren. Dat is levensgevaarlijk.’ Ook VEN-voorzitter Annemieke Driessen benadrukt dat verkeerde behandeling van, bijvoorbeeld, een slachtoffer van meervoudig seksueel misbruik de psychische schade juist kan vergroten.

Bijzonder hoogleraar psychologie en praktiserend klinisch psycholoog Jos de Keijser (RUG) denkt daarnaast dat EMDR-therapie soms ‘te snel als wondermiddel’ gezien wordt ‘in plaats van als deel van een goed doordachte traumabehandeling’. Dat probleem speelt volgens hem ook in de reguliere zorg.

Zo worden bij reguliere GGZ-instellingen ook EMDR-therapeuten opgeleid door opleidingscentra die niet door de VEN geaccrediteerd zijn, bijvoorbeeld omdat die opleidingen goedkoper zijn en lagere toelatingseisen hebben voor basispsychologen. ‘Zorgmanagers kijken niet altijd inhoudelijk naar de beste kwaliteit’, zegt Driessen.

Vanuit het alternatieve circuit klinkt een tegengeluid. René Veraar, eigenaar voor het Bijscholing instituut voor Therapeuten (BivT) en zelfbenoemd ‘EMDR master practitioner’, stelt dat de complementaire zorg de afgelopen tien jaar ‘sterk geprofessionaliseerd’ is, bijvoorbeeld door strengere eisen voor behandelaars aan een medische en psychosociale basiskennis. Hij zegt zelf ‘meer dan zesduizend’ EMDR-sessies met succes te hebben gegeven aan cliënten. De therapie zou volgens hem niet aan een klein groepje elite-behandelaars voorbehouden moeten blijven. Volgens bijzonder hoogleraar De Jongh is een basiscursus voor alternatieve behandelaars van een middag of een paar dagen ‘echt niet te vergelijken’ met een zesjarige universitaire studie.

Lees meer

Twee dagen les, geen toetsing en je kan complexe trauma’s behandelen
EMDR is een bewezen traumatherapie, maar ook onvoldoende opgeleide therapeuten en beunhazen mogen zich behandelaar noemen. Getraumatiseerde patiënten kunnen daar de dupe van zijn, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden