Nieuws Geert Wilders

Wilders wraakt in ‘Minder Marokkanen’-zaak het hele hof om ‘willekeur’

Al op de eerste dag van het hoger beroep van de ‘Minder Marokkanen’-zaak tegen Geert Wilders worden de raadsheren gewraakt. Reden: ze wezen zijn onderzoeksverzoeken af. En dus vindt de PVV-leider dat hij bij voorbaat geen eerlijk proces meer krijgt. 

Geert Wilders samen met zijn advocaten Carry Knoops en Geert-Jan Knoops in de rechtbank bij aanvang van de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep.

Het is even voor 16.00 uur uur als de voorzitter van het Haagse gerechtshof voorstelt om dan toch te beginnen met de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep in de ‘Minder Marokkanen’-strafzaak.  Zijn alle aanwezigen daar klaar voor?’, wil ze weten.

Het is doodstil in de zwaarbeveiligde rechtszaal bij Schiphol. Wat doet Geert Wilders? Even daarvoor heeft het gerechtshof alle onderzoeksverzoeken die zijn advocatenteam donderdagochtend indiende, afgewezen. Wilders kijkt naar zijn  advocaat Geert-Jan Knoops. Ook de blik van alle aanwezigen is op hem gericht. Dan gaat Knoops staan.

‘We zullen het hele hof wraken’, zegt hij meteen. 

Het is de wraking die vele aanwezigen hadden verwacht. Al was het de vraag op welke juridische gronden er ditmaal betoogd zou worden dat de raadsheren bevooroordeeld zouden zijn. 

Tijdens het eerste proces tegen Geert Wilders in 2011 wraakte de PVV-leider één van de rechters met succes. Twee jaar geleden volgde ook een wrakingspoging.  Volgens Wilders was rechter Elianne Rens vooringenomen. Maar de wrakingskamer ging hier niet in mee.

Ditmaal willen Wilders en zijn advocatenteam dat alle drie raadsheren opstappen. Want, stelt Knoops, ‘we vrezen dat het hof vooringenomen is’.  ‘Ik had op z’n minst verwacht dat u mij een eerlijk proces zou geven’, voegt Wilders staand toe.

Zwijgrecht

Eerder op de dag, vlak na het begin van het hoger beroep, zat de PVV-leider aanvankelijk nog in stilte naast zijn advocatenteam. Het enige dat hij kwijt wil –nadat de advocaat-generaal hem expliciet vraagt ‘of meneer Wilders wat wil zeggen?’ – is dat hij ‘bepaald niet’ iets wil zeggen. 

Hij zal zich beroepen op zijn zwijgrecht, stelt Wilders donderdagochtend. ‘Ik weiger uit principe om op vragen in te gaan van die man, zijn vragen hebben enkel als doel om mij te knevelen, om mijn vrijheid van meningsuiting te beperken’, zegt hij, terwijl hij naar de advocaat-generaal kijkt.

Elf dagen heeft het gerechtshof uitgetrokken voor de vraag of Geert Wilders zich met zijn oproep tot ‘minder Marokkanen’, op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014, schuldig maakte aan discriminatie. Het is een zaak die volgens vele experts in de kern vrij eenvoudig is: Wilders heeft iets gezegd wat volgens de wet niet mag. Zo oordeelde de Haagse rechtbank ook in 2016: met zijn oproep overschreed Wilders een grens. Voor iedereen, ook voor politici, geldt de wet, concludeerde de rechtbank in eerste aanleg.

Maar de verdediging van Wilders vindt deze benadering veel te simplistisch, en vindt zelfs dat de behandeling van de zaak donderdag nog niet kan beginnen. Er moet nader onderzoek worden gedaan, aldus de advocaat.

Want, stelt advocaat Geert-Jan Knoops, ‘er is sprake van een flagrante ongelijkheid’. Eentje, zo concludeert de raadsman na zijn eigen twee uur durende pleidooi, waar ‘geen speld meer tussen kan komen’.  

Kwestie-Pechtold

Volgens de verdediging is ‘er sprake van willekeur’. En dat moet, betoogt Knoops, nader onderzocht worden. ‘Waarom wordt PVV-leider Geert Wilders wél vervolgd en Alexander Pechtold niet?’

De D66-leider zei op 12 februari 2018, na de Rusland-affaire van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra, dat hij ‘de eerste Rus nog moet tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet’. Zijlstra had even daarvoor in de Volkskrant toegegeven dat hij had gelogen over een bezoek aan het buitenverblijf van de Russische president Poetin.

Ondanks aangiften van zeven gekrenkte Russen besloot het OM Pechtold hiervoor niet te vervolgen. Volgens het OM is er geen sprake van een strafbaar feit, en zijn de woorden in de context van het maatschappelijk debat niet beledigend. 

‘Maar alle Russen worden hier toch ook over één kam geschoren’, reageert Knoops. En: vervang je het woord ‘Rus’ door ‘Marokkanen’, heb je het dan niet over dezelfde zaak? Hij verwijst onder meer naar uitspraken van emeritus-hoogleraar strafrecht Theo de Roos, die heeft gesteld dat Pechtolds woorden wel degelijk discriminerend zijn.  

Om die reden wil Knoops extra tijd. Hij wil dat de aangevers, de zaaksofficier en deskundige De Roos ondervraagd worden over de kwestie-Pechtold. ‘Waarom is er van de beleidslijn afgeweken? Dat willen we onderzoeken. De impact van de uitspraken van Pechtold is op zijn minst even groot geweest’, aldus Knoops. Niet dat Wilders wil dat zijn D66-collega alsnog vervolgd wordt. ‘Ik vind dat ik ook niet vervolgd had moeten worden. Maar ik vind ook: gelijke monniken, gelijke kappen.’

Niet vergelijkbaar

Wat de advocaten-generaal betreft zijn de zaken echter helemaal niet vergelijkbaar, en staan ze ‘bovendien op zichzelf’.  Want, benadrukken de aanklagers, het gaat in deze zaak alleen om wát Wilders heeft gezegd. ‘Om twee woorden, niet meer en niet minder: minder Marokkanen. En om de vraag of de verdachte zich met die twee woorden schuldig heeft gemaakt aan de discriminatie van Marokkanen.’

Het gerechtshof deelt die opvatting, en oordeelt dat deze zaak niet over de uitspraken van Pechtold gaat, maar over die van Geert Wilders. En bovendien: ‘Het is niet aan het hof om te bepalen of de zaak-Pechtold terecht is geseponeerd.’

En dit besluit, zegt Knoops donderdag aan het eind van de middag, geeft blijk van vooringenomenheid. ‘Het gaat erom dat twee politici voor de camera een uitspraak hebben gedaan over bevolkingsgroepen die door deze groepen kennelijk als beledigend wordt ervaren.  De een wordt vervolgd, de ander niet. Als u stelt dat dat niet relevant is, gaat u voorbij aan de portee van de verzoeken.’

Wrakingskamer

Naar verwachting besluit de wrakingskamer vrijdag over het verzoek van Geert Wilders. Als het verzoek wordt afgewezen, dan wordt de zaak hervat met bespreking van de feiten. Op de zitting zal ook rechtsgeleerde Afshin Ellian worden ondervraagd op verzoek van de verdediging. Daarna komen de benadeelde partijen aan de beurt. Hun advocaten mogen toelichten welk effect de uitspraken van Wilders hebben gehad. Vervolgens is het woord aan het OM, en dan aan de verdediging. In totaal zal het hoger beroep elf dagen in beslag nemen. De uitspraak wordt verwacht op 6 juli. Als het wrakingsverzoek wordt toegewezen, moeten er nieuwe raadsheren worden benoemd en nieuwe zittingsdagen worden gepland.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.