Column

Wilders en zijn geheugenspons

Zomer

Ik stel me het werkgeheugen weleens voor als een kleine spons achter het voorhoofd, rechtop tussen de wenkbrauwen en de oorspronkelijke haargrens. In die spons van mij houdt zich sinds de aanslagen in Parijs maar één groepje gedachten op, die geen ruimte voor andere laat. Wat erg. Verschrikkelijk ook. Hoe nu verder? Komt dit wel weer goed?

Januari is de maand om sterk naar de lente te verlangen, en verder nog, de zomer, lang en warm, maar als het zo doorging met die aanslagen zag ik de bijbehorende onbezorgdheid er niet zo gauw meer van komen.

Op Twitter schreef Wilders dat Rutte een 'slapjanus' was. Als er een aanslag in Nederland zou worden gepleegd, zei hij, had 'het kabinet bloed aan zijn handen'.

Zal er in Nederland een aanslag komen? De vraag is veel gesteld de laatste dagen, in allerlei verschillende media. In tv-studio's probeerden mensen een antwoord op de vraag te formuleren, starend naar het plafond, inwendig in de grijze massa achter de sponsjes tastend, maar de aanslag op Theo van Gogh kwam bij niemand boven.

Ja, het leven is hardnekkig, daar zorgen de hersenen wel voor. Voor je ogen wordt een aanslag gepleegd en even later al kun je je niet meer voorstellen dat zoiets echt kan gebeuren. Even doorzetten nog - zouden we de zomer halen? - en we stappen weer naar buiten met een gevoel van veiligheid, het mooiste geschenk van een slecht geheugen.

Het nadeel hiervan is dat je bij een volgende aanslag natuurlijk wel even raar op je neus staat te kijken. Had je het geweten, je had er rekening mee gehouden, maar dat deed je helemaal niet - je had het totaal niet verwacht.

Kort na de aanslagen stuurde Wilders een videoboodschap rond. We zagen hem daarin tegen een witte muur staan, waaraan niets herkenbaars was te zien, dus misschien was hij wel in allerijl onder de arm genomen en in veiligheid gebracht. Het was oorlog, zei hij, hij had het altijd al gezegd. De hersenen moesten hem sappig in het hoofd staan, het sponsje van dopamine verzadigd; het gelijk klotste hem van de binnenkant tegen de schedel.

Eerlijk gezegd was het een beetje uit me weggezakt, die dreigingen tegen hem, de mogelijkheid dat mensen hem daadwerkelijk iets zouden willen aandoen; ik dacht er niet zoveel meer aan, kon het me ook niet zo goed meer voorstellen. Maar nu werd je er weer even scherp aan herinnerd. Oorlog, het leger dat volgens hem moest worden ingezet - het was de taal van de schietschijf, zo sprak een doelwit, voor wie de wereld zo'n beetje een vuurpeloton moest zijn.

Jihadisten zijn vergevingsgezind als de Groningse aarde - zelfs al zou Wilders vanaf nu geen mond meer opendoen, in hen trillen zijn woorden evengoed nog wel een paar decennia na. Wilders vergeet niet, zijn sponsje blijft actief. Op de rest van ons wacht straks vermoedelijk weer een heel mooie zomer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.