Column

Wil Pechtold nu met SP of PVV?

'Iedereen een vaste baan' luidt de eerste verkiezingsslogan. Het lijkt wel op 'Geen gezeik, iedereen rijk' van de aloude Tegenpartij van Van Kooten en De Bie. Je kunt er haast niet tegen zijn.

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

D66 had dit weekeinde de primeur. De partij wil af van de dreigende tweedeling in de samenleving tussen jongeren en laag opgeleiden die met flexibele banen nog maar weinig zekerheid in het leven hebben, en ouderen en hoger opgeleiden die wel de zekerheid hebben van ontslagvergoeding, ziektegeld en pensioen, maar er bij saneringen uitvliegen.

Volgens partijleider Alexander Pechtold zijn zowel de ouderen ('zij zijn het bokje omdat werkgevers hen inruilen voor jongeren') als jongeren ('zij krijgen tijdelijke contracten en mogen opkrassen als een vaste baan aan de orde is') daarvan de dupe. Werkenden zijn wegwerpproducten geworden, vindt hij. Als iedereen nu op D66 stemt, wordt het contract voor onbepaalde tijd in ere hersteld. Ouderen worden niet langer door hun bazen weggekeken en jongeren krijgen weer een zeker bestaan, met een hypotheek voor een huisje-boompje-beestje-bestaan dicht bij moeders pappot.

Met deze voor D66 opmerkelijke slogan slaat Pechtold op voorhand andere partijen de wapens uit handen waarmee ze hem zouden kunnen bestrijden. Alsof juist de olympische chef de mission Maurits Hendriks zou roepen dat turner Yuri van Gelder nooit uit Rio had mogen worden weggestuurd.

In de paarse kabinetten-Kok (1994-2002) was bij uitstek D66 de pleitbezorger van meer flexibilisering. In 1998 kwam in de euforie van het zogenoemde poldermodel en het sociaal-liberalisme de eerste Flexwet tot stand, die de weg baande voor een op moderne, Angelsaksische leest geschoeide arbeidsmarkt. In de nieuwe tijd van mondialisering zou het vaste contract ouderwets zijn en moesten mensen steeds rouleren, mogelijk gemaakt door permanente educatie. Nog in 2012 stond in het verkiezingsprogramma van D66 'dat flexibiliteit past in de moderne arbeidsmarkt'.

D66 zou zich op de borst moeten slaan. Er is gebeurd wat de partij wilde. Sinds Paars is het aantal vaste banen met een half miljoen stuks afgenomen, maar er kwamen 1,2 miljoen 'wegwerpbanen' bij. Nederland hoort met slechts 6 procent werkloosheid bij de landen die dankzij flexibele arbeidsmarkten (VS, Groot-Brittannië) veel banen hebben geschapen. Zij staan tegenover de landen met rigide arbeidsmarkten (Griekenland, Italië), waar een kwart van de beroepsbevolking werkloos is. Nederland heeft als beste ingehaakt op de mondiale trend van de deeleconomie en virtuele platforms.

Dat heeft geleid tot meer ongelijkheid en de race to the bottom waarover SP (grote inkomensverschillen) en PVV (immigratie) zich boos maken en er met een muur om het land een einde aan willen maken.

Dat D66 dit bereikte Utopia niet koestert is óf verkiezingsretoriek óf een grote ideologische omslag. Óf een voorschot op coalitievorming met PVV en SP.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden