Wil je een zakdoekje?

MARTIN SOMMER

Over die geluksmachine hoor je Mark Rutte niet meer. Die zal inmiddels wel uitstaan. Regeren is na een dik jaar aanzienlijk minder leuk geworden. Vanwege de ellende in Europa, omdat coalitiepartner CDA kermend op de grond ligt, en omdat gedoger Wilders vol overgave zout in allerlei wonden wrijft.

Het gaat nu over drie dingen. De euro, de euro en de euro. Nieuwe bezuinigingen dreigen. Wilders drijft de prijs van zijn welwillendheid op. De weigerambtenaar, snijden in ontwikkelingshulp, geen extra geld voor de linkse VARA. Het CDA lijkt op een kat in het nauw. Waarnemers menen een crisissfeer te zien. Ik (nog) niet. Aan die 0,7 procent voor ontwikkelingshulp mag van het CDA niet worden getornd. Hadden ze daar iets anders kunnen zeggen dan?

De geruchtenmolen draait. Binnenkort komen de nieuwe cijfers van het CPB. Die zullen slecht zijn en dat geeft ongemak. Rutte zou Wilders willen inruilen voor nieuwe gedogers van GroenLinks, D66 en ChristenUnie. Daarbij komt de aanstaande wisseling van de wacht naar aanleiding van de overstap van minister Donner naar de Raad van State. Allemaal stof voor wensen die veronderstellingen sturen.

In de borst van Wilders kunnen weinigen kijken. Hij twittert als het hem uitkomt zijn boodschap de wereld in. Of werpt een brok tussen het wachtende journaille bij de Kamer. Dat komt hem steeds op het verwijt te staan dat hij niet in debat gaat of uitgebreid op tv verschijnt. Een onzinnig verwijt. Ook de collega-fractievoorzitters selecteren de media naar believen. En de effectiviteit van de PVV-missie lijdt beslist niet onder zijn afwezigheid.

Ook de hardheid van zijn boodschap is niet nieuw. Hij heeft van Bolkestein geleerd helder en frontaal te spreken. Deze week zei een verslaggever van Nieuwsuur dat het toch niet aardig is zoals hij het CDA aanpakt. Wilders: 'U kijkt er zo vies bij, maar het is gewoon politiek. Ik ben ingehuurd en gekozen voor het PVV-belang.' Precies zo reageerde hij een jaar of vijf geleden op een collega-journalist die hem voor de voeten wierp dat hij zulke vreselijke dingen zei. Het zal wel over de islam zijn gegaan. Wilders: 'Moet je huilen? Wil je een zakdoekje? Het is gewoon politiek.' Als Wilders één ding is, dan is het consistent. Dit is zijn opvatting van politiek bedrijven: steenhard en onbewimpeld. Precies het tegendeel van het CDA-streven naar consensus. Maar een indicatie voor crisis is dit niet. Ook Rutte beaamt steevast dat Wilders zich aan zijn afspraken houdt.

De volgende verhalen doen nu de ronde. De eurocrisis is een dermate centraal thema, en de meningen van de coalitie en de PVV lopen zozeer uiteen, dat een frontale botsing onvermijdelijk is. Dat zou kunnen, maar nog niet naar aanleiding van de CPB-cijfers in december. Dit is niet het moment om een slagveld te beginnen. De begrotingen zijn in december net goedgekeurd, daar ga je niet meteen in roeren. Nieuwe knopen worden doorgehakt bij de Voorjaarsnota. Dan wordt de financiële stand van zaken gepeild (er is geen vast moment voor), op dat moment moeten er eventueel nieuwe afspraken komen. Als de gedoogconstructie strandt, is het dan.

Mikt Rutte in dat verband op het ruilen van Wilders' gedoogsteun voor die van D66, GroenLinks en ChristenUnie? Onwaarschijnlijk. Arie Slob van de ChristenUnie wil wel. Hij wijst op de verantwoordelijkheid in verband met de toestand. Dat is nobel, maar ook valt op dat zijn ChristenUnie in de oppositie momenteel niet profiteert van de treurige situatie van het CDA. Terwijl de aanpalende en gedogende SGP, als je die ongepaste uitdrukking mag hanteren, de sterren van de hemel speelt. Dat is wrang voor Slob maar hoe dat zij, D66 en GroenLinks zeggen toch vierkant nee tegen gedoogsteun. Het is geen zoek en vervang, meent Pechtold. De tijd die nodig is om een nieuw gedoogakkoord uit te werken, kun je beter gebruiken voor een eerlijke verkiezingscampagne.

Resteert de overstap van Donner van Binnenlandse Zaken naar de Raad van State. Hierover moet voor de Kerst uitsluitsel komen. Onder diplomaten gaat het gerucht dat een eventueel vertrek van Donner - wat nog allerminst zeker is - zou leiden tot het opschuiven van minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken naar Binnenlandse Zaken. Omdat de inmiddels flink gebutste Rosenthal op die post minder kwaad zou kunnen. Wederom onwaarschijnlijk. Het kabinet zou met zo'n stoelendans van de regen in de drup raken. Serieuzer bezwaar is de aanzienlijke publicitaire schade voor zowel Rosenthal als Rutte. Mij lijkt zo'n herschikking uitgesloten.

Veel wild geraas dus, deze week.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden