Opinie

'Wil je echt aan die meningencultuur bijdragen? Durf het eens te betwijfelen'

Waarom is het hebben van een mening over iemand met een mening toch zo populair?, vraagt columnist Bram Bakker zich af.  'Het is net als de toenemende behoefte om gezondheidsklachten van een etiket te voorzien. De eigen onzekerheden worden er mee toegedekt.'

Beeld anp

Vorige week zondagavond zat ik ergens in een hotel in de Franse Alpen. Terug naar de natuur, wandelen met een ezel. Ook hier had de vooruitgang echter toegeslagen, want op elke logeerplek was er draadloos internet.

En dan ga je op een onbewaakt ogenblik toch even kijken wat er op Twitter gebeurt. #zg13 was een 'trending topic' en even pijnigde ik mijn hersenen met de vraag waar dat voor zou kunnen staan. Lukte niet, maar de tweets maakten het snel duidelijk: Zomergasten was weer begonnen, en ik keek op Twitter terwijl Wilfried de Jong net begonnen was aan zijn eerste uitzending, met cabaretier Hans Teeuwen.

Soms is het een informatief medium, dat Twitter. Je kunt er bijvoorbeeld een wielerwedstrijd volgen zonder dat je een televisie of radio ter beschikking hebt. En veel informatie verspreidt zich langs deze weg sneller dan ooit.

Gal spuwen
Maar veel meer dan informatiebron is Twitter het medium waar iedereen zijn gal kan spuwen. Het enige voordeel is dat je kunt kiezen van wie je dat wel of niet wilt weten, door te kiezen wie je volgt. Op Twitter werd de eerste uitzending van Zomergasten afgeserveerd. Zowel Hans Teeuwen als presentator Wilfried de Jong moesten het ontgelden. Eigenaardig was dat er op geen enkele manier een beeld te krijgen was bij wat zich in Nederland op het televisiescherm afspeelde: was het echt dramatisch vervelend, of eigenlijk wel spannend? Stelde De Jong de verkeerde vragen of was Teeuwen een onmogelijke gast?

Twitter is een medium van deze tijd, waarin de mening over de feiten vaak meer gewicht krijgt dan de feiten zelf. Door alle meningen wordt het soms onmogelijk om zelf nog een onbevooroordeeld beeld te vormen van bepaalde gebeurtenissen. Juist in de nieuwsarme vakantieperiode (hoe kan dat toch?) merk je dat meningen een steeds grotere rol gaan spelen. De futiliteit van de gebeurtenissen waarover men zich uitlaat neemt dan toe. Zelfs over het weer weet men zich op te winden, ook al is het een betere zomer dan in vele voorgaande jaren.

De gewetensvraag die voor de hand ligt, is of we aan die meningencultuur bij willen dragen. Steeds meer mensen hebben altijd en overal een mening over, wil je daar bij horen? Durf het eens te betwijfelen.

Voor sommige heel erg bekende Nederlanders is het ongetwijfeld prettig dat ze overal hun mening over mogen geven. Het is een vrij betrouwbare maat voor bekendheid. Persoonlijk hecht ik vooral aan deskundigheid van degene die ergens zijn mening over geeft. En wil ik graag dat het begrijpelijk en informatief is wat hij of zij over een bepaald onderwerp te melden heeft.

Etiket
Maar inmiddels ontstaat er een nieuwe sport, een soort overtreffende trap: het hebben van een mening over iemand met een mening. Journalisten en columnisten doen het misschien nog beroepshalve, de rest van de wereld lijkt in hoog tempo te volgen. De vraag is weer: waarom willen we dat toch? Waarom moet iedereen ook een mening hebben over degene die er eentje heeft? Waarom kan een deskundige niet alleen maar deskundig zijn, en moet ook nog worden vastgesteld dat hij/zij slecht gekleed, narcistisch of veel te dik is?

In de tweede uitzending van Zomergasten ging het gisteravond even over de eveneens steeds toenemende behoefte om allerlei gezondheidsklachten van een etiket te voorzien. Als we het maar van een duiding kunnen voorzien, dan is het minder eng, lijkt het. Zoiets zei schrijfster Nelleke Noordervliet er over. Met meningen lijkt hetzelfde aan de hand: de eigen onzekerheden worden er mee toegedekt. Mijn mening als psychiater? Geen goede ontwikkeling, het toedekken van angsten. En Zomergasten? Ik vond het heel goed, gisteravond.

Bram Bakker is psychiater en columnist voor Volkskrant.nl.

 
Eigenaardig was dat er op geen enkele manier een beeld te krijgen was bij wat zich in Nederland op het televisiescherm afspeelde: stelde De Jong de verkeerde vragen of was Teeuwen een onmogelijke gast?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden