Wil Eikelboom: 'Er komen geen zingende IS-baardmannen'

Wil Eikelboom is als advocaat gespecialiseerd in vreemdelingenrecht. Hij stelt dat wij ons in Europa helemaal niet zo druk hoeven maken over een zogenaamd vluchtelingenprobleem. 'Vluchtelingen kampen inderdaad met een probleem, maar het rijke Europa niet, wij kunnen de komst prima aan.'

Wil Eikelboom aan tafel bij Pauw.

Wat is u vandaag in het nieuws opgevallen?
'Ik las zojuist op jullie site het opiniestuk van Jan Jaap de Ruiter en Rena Netjes. Zij schrijven dat de Egyptische marine op bootjes met vluchtelingen schiet en een Nederlands bedrijf daarvoor materiaal levert. Ik vind dit om meerdere redenen interessant.

'Ten eerste aangezien de Europese Unie van plan is om soortgelijke acties te ondernemen. Niet om vluchtelingen te beschieten, maar bijvoorbeeld wel om boten te vernietigen of deze op zee te onderscheppen. De commissie Meijers, een groep van deskundigen in het internationaal recht, heeft net een rapport uitgebracht waarin te lezen valt dat er geen juridische grond is voor de EU om dit te doen. Als een schip dat onder Nederlandse vlag vaart een groep vluchtelingen oppikt, dan moeten zij hen in veiligheid brengen.

'Daarnaast vind ik het interessant omdat die Nederlandse partij erbij betrokken is. Onlangs was ons advocatenkantoor betrokken bij een zaak tegen een Nederlands bedrijf dat meebouwde aan de muur tussen Israël en Palestina, de bouw daarvan is in strijd met het internationaal recht. Uiteindelijk is de zaak niet voor de rechter gekomen, maar het OM heeft wel een serieus onderzoek ingelast. Nederlandse bedrijven moeten zich realiseren dat ze verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor daden die andere mensen in het buitenland uitvoeren.'

U bent gespecialiseerd in vreemdelingenrecht, kijkt u dan ook met extra interesse naar al het nieuws over de asielstroom waarmee Europa te kampen heeft?
'Ik maak om te beginnen al bezwaar tegen het woord asielstroom. Het zet meteen een toon: een stroom wordt een golf en voor we het weten spreken we over een asieltsunami. Net zo'n woord is vluchtelingenprobleem. Vluchtelingen kampen inderdaad met een probleem, maar het rijke Europa niet, wij kunnen de komst prima aan.'

Wat vindt u wel een goed woord om te gebruiken in het debat?
'Vluchtelingenrealiteit misschien? De komst van vluchtelingen framen als probleem, doet geen recht aan het echte probleem: dat is de situatie in Syrië. Natuurlijk is het lastig om gauw in Europa opvangplaatsen te regelen, maar we kunnen dit aan. En Nederland krijgt uiteindelijk maar 7 duizend vluchtelingen uit de Europese verdeling, daar hoeven we ons geen zorgen over te maken.'

Toch lopen de gemoederen hoog op. Vandaag hebben Finnen een groep asielzoekers bekogeld en in Nederland zijn protesten tegen het openen van nieuwe asielzoekerscentra. Hoe kunnen we deze mensen geruststellen?
'Mensen zijn bang, terwijl ze dat helemaal niet zouden hoeven zijn. Syriërs zijn over het algemeen goed opgeleid, spreken hun talen en zijn niet zeer gelovig. Het zijn geen zingende IS-baardmannen die hier komen, ze hebben sowieso amper baarden.'

Van de week is in Rotterdam een zogenaamde AirBnb voor vluchtelingen van start gegaan. Mensen kunnen zich opgeven om iemand in huis te nemen. Wat vindt u daarvan?
'Daarover ben ik niet onverdeeld enthousiast. Onze overheid is goed georganiseerd en kan prima onderdak bieden. We moeten het aan de professionals overlaten. In azc's zijn lotgenoten, dat is goed.'

Vannacht brak er in een asielzoekerscentrum in Utrecht een vechtpartij uit. Kan een azc vol getraumatiseerde lotgenoten ook niet leiden tot spanningen?

'Als je na het weekend je lokale krant opent, dan staat het ook vol met nieuws over schermutselingen. Nu het vluchtelingenvraagstuk zo uitgebreid in de media is, wat ik op zich goed vind, wordt er aan alles aandacht besteed. Als er dan tien vluchtelingen op Amsterdam CS aankomen, is het nieuws. Vorig jaar was er veel minder aandacht voor. Daarom ben ik ook ooit op Twitter gegaan: ik wilde de zaken uit mijn dagelijkse praktijk delen.'

Poetin komt in een interview met een oplossing voor het vraagstuk. Hij wil de Syrische leider Assad redden. Wat vindt u hiervan?
'Ik ben maar een simpele advocaat, geen geopolitiek expert, maar dit lijkt me een kwalijke zaak. Veel Syriërs zijn banger voor Assad dan voor Islamitische Staat, voor hen is hij de echte boosdoener. Hij heeft veel meer mensen gedood dan alle verschillende groeperingen bij elkaar. Ik zie niet in dat het helpen van Assad kan leiden tot een veilig Syrië.

'Iets wat veel mensen niet weten, is dat de vluchtelingen die nu in Europa aankomen, maar een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen van vijf jaar. Als het straks weer veilig is in Syrië, kunnen ze terug naar hun geboorteland. Het was er zo slecht nog niet.'

Dan iets heel anders. Dit weekend zond Brandpunt een reportage uit over het schenden van een mediaverbod door Volkert van der G. Advocaat Stijn Franken liet vervolgens weten (+) dat het OM het fotomoment had georkestreerd. Hoe kijkt u als advocaat hier tegenaan?
'Ik heb de uitzending van Brandpunt zondag ook gezien. Toen kon ik me al niet voorstellen dat Stijn Franken onzorgvuldig zou hebben gehandeld. Voor zover er fouten zijn gemaakt, liggen die bij het ministerie. Maar ik vind het eigenlijk helemaal geen domme zet om de foto's te laten maken. Het haalt de druk van de ketel, iedereen wilde een foto van van der G. Het doel van het mediaverbod is in principe bereikt: na de foto werd het rustig en er is geen jacht op van der G. uitgebroken.'

Tenslotte, is er nog iets dat u dwars zit?
'Ik zou het eigenlijk nog wel even over Geenpeil willen hebben, het burgerinitiatief om een raadgevend referendum over het associatieverdrag met de Oekraïne af te dwingen. Ik vind dat een referendum een nuttig democratische instrument kan zijn, mits je mensen goed informeert over waar het over gaat. Dat doet de overheid immers ook niet altijd als het om Europa gaat. Maar Geenpeil trapt in dezelfde val en suggereert op hun website bijvoorbeeld dat het verdrag zou leiden tot het openstellen van de grenzen. Dit terwijl er in het driehonderd pagina's tellende verdrag zoiets staat als 'welwillend kijken naar visumvrijstelling'. Dit betekent niet dat de grenzen opengaan en de controles verdwijnen of dat die vrijstelling er ook daadwerkelijk komt. De EU heeft al vijftig jaar een associatieverdrag met Turkije, maar ik ga er volgende week heen en moet alsnog een visum kopen.

'Het is zonde om te stunten met dit middel. Stel dat Oekraïne lid echt lid zou worden van de Europese Unie, dan is een raadgevend referendum meer op zijn plaats. Dan kan je een concrete ja/nee-vraag stellen en weet iedereen waar het over gaat.'

Dit is aflevering 570 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden