Wil de krant de SP een kopje kleiner maken?

Ombudsvrouw Annieke Kranenberg

De krant zou de SP kleineren en negeren, maar 'Rocky Roemer' en 'Rooie Ron' halen geregeld de kolommen.

Beeld Freek van den Bergh / De Volkskrant

Normaal bestrijkt de Brief van de dag drie kolommen en wordt deze begeleid door een bescheiden foto. Afgelopen zaterdag spatte Emile Roemer van een afbeelding die zeker anderhalf keer zo groot was. Niets ontziend werd de SP-leider in de brief 'En weer had Roemer geen antwoorden' te grazen genomen. Zo 'beende hij' tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen 'naar het spreekgestoelte zoals een tweede kelner van een ouderwetse brasserie naar een tafel loopt om de bestelling op te nemen', en zo lijkt hij er maar niet aan te wennen dat hij 'niet op zijn Noord-Koreaans wordt toegejuicht'.

Lezers weten drommels goed dat dit de mening van een briefschrijver is en niet per se van de krant. Maar waarom moest de redactie deze opwaarderen tot een 'Brief van de dag XL', vroegen sommigen. Wil de krant de SP een kopje kleiner maken?

Het verwijt wordt de krant regelmatig gemaakt: de SP wordt gekleineerd danwel genegeerd. 'Een samenzwering', schreef een lezer al eens, om de PvdA ten koste van de SP op het schild te hijsen. Een lokale fractievoorzitter van de SP formuleert het in een uitgebreide brief voorzichtiger. Daar waar andere partijen over allerlei onderwerpen worden bevraagd, lijkt de SP telkens het onderspit te delven. 'Mijn indruk is dat Roemer en de SP stelselmatig wordt overgeslagen.'

De Beschouwingen zag hij met lede ogen aan. Waarom, wil hij weten, werd Roemers plan voor een algemeen zorgfonds in de berichtgeving gereduceerd tot de 'ditjes en datjes'-confrontatie met PvdA-leider Samsom? 'Ik verwacht van de journalisten dat zij de truc van Samsom fileren en dat zij aangeven dat Roemer wel degelijk de financiële onderbouwing heeft gegeven.'

Ombudsvrouw Annieke Kranenberg behandelt vragen, klachten en opmerkingen over de inhoud van redactionele pagina's en journalistieke aanpak. Beeld An-Sofie Kesteleyn / Volkskrant

De redactie zette op 22 september de hardste confrontaties van de Beschouwingen op een rij en liet deze becommentariëren door twee debatexperts. Zij ontleedden wel degelijk Samsoms debattrucs, maar stelden tevens vast dat Roemer 'al vaker' tijdens debatten is vastgelopen omdat hij relevante cijfers niet kon leveren. 'Zo ook hier. De woordkeuze 'ditjes en datjes' als je het hebt over inkomens van mensen is natuurlijk erg ongelukkig en ontwijkend.' Ze waren niet louter negatief: 'En dat terwijl hij tot dit moment juist vol vuur en met veel parate kennis had gesproken over de zorg.'

Roemer heeft de financiële onderbouwing nog niet helemaal op orde en werd daarmee geconfronteerd. Daar niet over berichten zou pas een journalistieke uitglijder en misschien zelfs aanmatigend zijn geweest. De zorg is een serieus thema. Eerder werd in het Commentaar al opgemerkt dat de SP erop uit is van de strijd om de zorg een groot verkiezingthema te maken en 'alle politieke partijen kleur te laten bekennen' - ere wie ere toekomt. Overigens kon Roemer in het liveblog op de site op een evenredige portie berichtgeving rekenen. Daarnaast kreeg de SP-leider - samen met Jesse Klaver van GroenLinks - vorige week grotendeels gelijk in de rubriek De bewering over de groei van de inkomensongelijkheid.

De Brief van de dag kwam evenmin voort uit een anti-SP-campagne, maar was het gevolg van een noodgreep. Normaliter staat er geen Brief van de dag op zaterdag in de krant, maar een cartoon van Jos Collignon. 's Avonds werd zijn tekening over Clinton en Trump naar de nieuwskrant verplaatst, zoals nu en dan gebeurt. Het achtergebleven gat werd door de avondploeg (de opinieredactie was al naar huis) om arbitraire redenen opgevuld met de Roemerbrief die eerst onderaan stond (de omvang paste, en er was snel een goede foto bij te vinden). Dat de brief door de aankleding en de plek een zwaardere lading kreeg - en dus nog meer op de man gespeeld - was een onbedoeld neveneffect waarvan de redactie zich bewuster mag zijn.

Vaker wordt kwade trouw vermoed. Toen de krant in mei 2014 in een grafiek over de zetelverdeling in het Europees Parlement de SP onvermeld liet, regende het klachten ('SP wordt weer onder het tapijt geveegd'). Het betrof een ambachtelijke fout, de tabel kende meer slordigheden. De volgende dag werd de juiste grafiek gepubliceerd met een correctie. Dat de partij in een nieuwsverhaal 'populistisch' werd genoemd - ook alweer twee jaar terug - deed de achterban eveneens pijn. Die kwalificatie was inderdaad ongelukkig, want hij werd niet toegelicht, behalve dan dat de partij zich richt op 'de massa, op de onderkant van de samenleving'. De chef van de parlementaire redactie vindt dit soort etiketten in de eigen berichtgeving onverstandig, 'al was het maar omdat het veel misverstanden oproept'. Afgezien van colums en opiniestukken was het label populisme een uitzondering.

Een zoekslag in het archief toont aan dat de SP er het afgelopen jaar niet bekaaid vanaf is gekomen. Enkele voorbeelden: eind augustus wijdde de krant bijna twee pagina's aan de nieuwe 'SP-lijst met straatvechters'. Scheidend Kamerlid Harry van Bommel werd twee weken geleden geprofileerd in Op het tweede gezicht. Hij werd regelmatig geciteerd, evenals Renske Leijten.

Het SP-lijsttrekkerschap ('SP stuurt Rocky Roemer nog eens de ring in') en de SP-voorzittersverkiezingen tussen Sharon Gesthuizen en Ron Meyer zijn uitgebreid beschreven. 'Rooie Ron' kreeg zo veel aandacht (een groot profiel én een groot interview) dat het kamp-Gesthuizen begon te morren. Allicht was die aandacht niet onverdeeld gunstig, maar legde deze ook interne strijdpunten bloot over de macht van het partijbestuur versus meer inspraak voor de leden.

De chef durft er vergif op in te nemen dat de SP zo'n beetje de meest geciteerde en meest besproken oppositiepartij in de kolommen is. 'Zeker vaker dan D66 en CDA, misschien gelijk met de PVV.' Wel gaat er meer aandacht uit naar de regerende partijen VVD en de PvdA. Niet zo vreemd, want de journalisten moeten machthebbers controleren. Nieuw beleid van een minister heeft invloed op de samenleving en is alleen al om die reden doorgaans nieuwswaardiger dan een plan van een oppositiepartij. De ChristenUnie is nog nooit zoveel in beeld geweest als tussen 2007 en 2010, toen Rouvoet vicepremier was, vertelt de chef. 'Pas tegen de tijd dat er verkiezingen komen, wegen de standpunten van alle partijen weer even zwaar in de nieuwswaarde.'

De eerste tekenen zijn al zichtbaar. 'Roemer en Pechtold zien samen regeren wel zitten', kopte de krant donderdag. Mocht het zover komen, dan zal de belangstelling voor de SP ongetwijfeld een immense vlucht nemen. Of dat de SP-achterban altijd zal bekoren, is de vraag. Journalisten moeten de uitvoerende macht onverbiddelijk het vuur aan de schenen leggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.