Column

Wikipedia, het beste dat het internet heeft voortgebracht

De Engelstalige versie van de internetencyclopedie Wikipedia bestond gisteren vijftien jaar. Ter gelegenheid van dit heugelijke feit probeerde ik gisteren uit te vinden wat het oudste lemma op de site is.

'Ik kan mij een bestaan zonder Wikipedia niet meer voorstellen.' Beeld anp

Helaas zijn de toevoegingen van de eerste dag niet bewaard gebleven. Wel bewaarde lemma's van vlak na de oerknal (van 16 januari 2001) zijn 'Transport', 'List of female tennisplayers' en 'William Alston'. Wilt u weten wie William Alston was, raadpleeg dan even Wikipedia.

Ik kan mij een bestaan zonder Wikipedia niet meer voorstellen. Ik was heel vroeger ook een groot liefhebber van de Winkler Prins, maar die gebruikte ik lang niet zo intensief als de digitale allesweter. (De Winkler Prins was de bekendste Nederlandse encyclopedie, de negende en laatste druk verscheen volgens Wikipedia in de jaren 1990-'93. Encyclopedieën werden huis-aan-huis verkocht door louche types die je wijsmaakten dat je na aanschaf in één klap een intellectueel was. Dat moest dan wel tweeduizend gulden kosten.)

Vermoedelijk heeft in de geschiedenis van de mensheid niets zoveel bijgedragen aan de spreiding van kennis als Wikipedia. Wat de gevolgen daarvan zijn weten we nog niet, het grote kennisdelen is pas anderhalf decennium aan de gang. In Nederland zelfs iets korter, de eerste Nederlandstalige Wikipediapagina's verschenen op 19 juni 2001.

Vroeger kon je iemand op basis van jarenlange eenzame studie nog iets interessants vertellen, bijvoorbeeld over Joost van den Vondels geestelijke epos Joannes de Boetgezant uit 1663. Bewondering was je deel. Tegenwoordig kijkt iemand je bij zo'n verhaal wantrouwig aan, trekt zijn mobiel en verklaart dat je zeker 1662 bedoelde.

Dit is een echt Wikipedialand. Behalve in het Engels, Zweeds en Duits is er geen andere taal waarin zoveel Wikipedialemma's bestaan als het Nederlands: ruim 1,8 miljoen. Hoe dat zo komt is niet duidelijk, misschien hechten wij meer dan elders waarde aan de opvatting dat kennis macht is. Die wordt overigens vaak toegeschreven aan Francis Bacon (1562-1626), maar is in diens werk niet terug te vinden. Wel in dat van Thomas Hobbes (1588-1679).

Het moment komt waarop we ons brein aansluiten op Wikipedia, het woord eruditie elke betekenis zal verliezen en de kwis Per seconde wijzer kan worden opgeheven. Wat me ook altijd verbaast: de angstwekkende snelheid waarmee de dood aan een persoonsbeschrijving wordt toegevoegd: alsof ze bij Wikipedia Magere Hein zelf in dienst hebben.

Sommige mensen vinden Wikipedia onbetrouwbaar. Onder meer het Vaticaan, de CIA, Sony, Microsoft en prinses Mabel hebben informatie die hen niet beviel verwijderd. Bij pr-bureaus kun je een Wikipagina bestellen waarin staat dat je geniaal en bijzonder sympathiek bent. Maar het zelfreinigend vermogen van de site is groot. In 2005 verklaarde het blad Nature al dat op Wikipedia niet meer onjuistheden voorkwamen dan in de papieren Encyclopaedia Britannica.

Bij Facebook en Google proberen ze hun platte geldzucht te verhullen met een vaag soort wereldverbeteraarsjargon en broodjes biologische humus in de kantine. Wikipedia, sinds jaar en dag in de top-10 van bestbezochte sites ter wereld, ís een wereldverbeteraar. Het privékapitaal van oprichter Jimmy Wales bedraagt 1 miljoen dollar - in een wereld waarin één miljard al een fooi is een bewijs van integriteit.

In Pennsylvania bestaat een Nederlands-Duits dialect (Deitsch), mét een Wikipediasite ('Alli-ebber kann schreiwe unn helfe'). Wist ik niet, maar nu wel.

Wikipedia, voor en door iedereen, is een van de beste dingen die het internet heeft voortgebracht.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden