WikiLeaks: PvdA wilde al ver voor de verkiezingen niet met de SP

DEN HAAG De PvdA zag al ver voor de Tweede-Kamerverkiezingen van november 2006 weinig heil in regeren met de SP. PvdA-prominent Frans Timmermans meldde dat jaar aan Amerikaanse diplomaten dat 'het onverstandig is voor de PvdA om ook maar iemand te vertrouwen die communist is geweest'. Hij verbond het woord communist direct met de SP.


Dat blijkt uit via WikiLeaks uitgelekte Amerikaanse ambtsberichten die in handen zijn van de NOS. Voor SP'er Jan Marijnissen zijn de stukken hét bewijs dat de PvdA zijn partij na de verkiezingsoverwinning van 2006 bewust uit de regering probeerde te houden. Toenmalig PvdA-leider Wouter Bos beweerde jaren dat Marijnissen te snel was weggelopen bij de formatie: hij zou geen verantwoordelijkheid willen dragen.


Het liep uit op een jarenlang voorslepend welles-nietesspelletje. Maar nu ziet Marijnissen zijn gelijk in de gelekte WikiLeaks-stukken. 'Of Timmermans probeerde een wit voetje te halen bij de Amerikanen', zegt Marijnissen. 'Of de PvdA wilde gewoon niet samenwerken.' De SP-voorzitter vermoedt het laatste.


In de stukken rapporteert de Amerikaanse oud-ambassadeur Roland Arnall over gesprekken met Timmermans, de adviseur van Bos. Volgens Timmermans vreesde de partijleider dat zelfs het opperen van samenwerken met de SP al grote groepen stemmers van hem zou vervreemden.


Die uitspraak deed Timmermans in mei 2006. Maanden voor de verkiezingszege van de SP; de partij ging van 5 naar 25 zetels in de Kamer. Ondanks die winst kwamen de socialisten niet in het kabinet. Toenmalig CDA-leider Jan Peter Balkenende zei al meteen dat hij niet met twee linkse partijen in één kabinet wilde zitten. 'Het CDA wilde geen hervorming terugdraaien, wilde geen onderzoek naar de oorlog in Irak en wilde geen tweede referendum over de Europese Grondwet', zei Marijnissen die verder praten weinig zinvol vond. 'Bos had moeten zeggen: samen uit samen thuis. Maar de PvdA ging spinnen dat de SP was weggelopen.'


Marijnissen is blij dat zijn versie nu door WikiLeaks gesteund lijkt te worden. Of dat gegeven de nieuwe, broze, samenwerking tussen de linkse partijen in gevaar brengt? 'Nee. Ik ga hier niet verongelijkt zitten doen. Het is gelopen zoals het is gelopen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden