WikiLeaks dag 5: kapitale jachten en clusterbommen

AMSTERDAM - WikiLeaks lekt maar door, elke dag worden er nieuwe onthullingen en smakelijke achterklap gepubliceerd op basis van gelekte diplomatieke correspondentie. Vandaag: de president van Turkmenistan en zijn megalomane jacht, wapentransporten voor Israël vanuit de Verenigde Staten via Ierland, en Rusland bewapende Georgische separatisten.

Onthullingen van WikiLeaks in een nieuwsprogramma in Pakistan. Beeld ap
Onthullingen van WikiLeaks in een nieuwsprogramma in Pakistan.Beeld ap

Om met dat laatste te beginnen: Rusland zou wapens en andere militaire middelen aan anti-Georgische separatisten in Abchazië en Zuid-Ossetië hebben gegeven. Daarbij waren er plannen om de pro-Amerikaanse en anti-Russische Georgische president Saakasjvili ofwel om te brengen, ofwel van de troon te stoten. Tot en met een door de Russische geheime dienst gelanceerde campagne om te doen geloven dat Saakasjvili aan een psychische aandoening lijdt.

Rusland en Georgië vochten in 2008 een oorlog uit om de afvallige regio's Abchazië en Zuid-Ossetië. Die regio's hadden zich onafhankelijk verklaard van Georgië, en dat land wilde de regio's terugveroveren. Dat pikte Rusland weer niet, het land stuurde het leger naar de regio om Russische burgers waar nodig te beschermen.

Leugenaar

Over naar Turkmenistan. Daar zwaait Gurbanguly Berdymukhamedov de scepter. Een achterdochtige, strikte, aartsconservatieve leugenaar, volgens een niet al te flatterende beschrijving in een van de gelekte documenten. 'Berdymukhamedov houdt niet van mensen die slimmer zijn dan hij', staat er te lezen. 'Maar omdat hij zelf niet een van de slimste is, is hij achterdochtig jegens nogal wat mensen.'

In een ander bericht van de Amerikaanse ambassade in hoofdstad Ashgabat wordt beschreven dat Berdymukhamedov eigenlijk een jacht zou willen dat zo groot is als de Russische multimiljardair Abramovich, eigenaar van voetbalclub Chelsea. Helaas, dat paste niet in het kanaal richting de Kaspische zee. Dus moest de president genoegen nemen met een jacht van 60 miljoen euro, als gift van een Russische oliemaatschappij. Hij was er zo blij mee, dat hij een kabinetsvergadering aan boord hield.

Wapentransporten

Minder sappig, wel belangrijk: Ierland. Dat land zou Amerikaanse wapentransporten naar Israël hebben geblokkeerd tijdens en vlak na de Israël-Libanonoorlog in 2006. Israël had materiaal nodig om hun voorraden wapens en munitie aan te vullen, en de Verenigde Staten wilde daar wel mee helpen.

Een van de vliegvelden die de VS gebruikte was Shannon Airport in het zuiden van Ierland. De Ierse regering maakte het steeds moeilijker voor de VS om de transporten doorgang te laten vinden, omdat, zo staat er in een gelekt diplomatiek bericht, 'de Ierse publieke opinie de transporten begon te zien als symbool van Amerikaanse misdaden in het Midden-Oosten'.

Wilde feesten

Dan zijn er nog zorgen over de gezondheidstoestand van de Italiaanse premier Silvio Berlusconi. Giampiero Cantoni, toen voorzitter van het Defensiecommittee van de Italiaanse Senaat, meldt zich in oktober 2009 bij de Amerikaanse ambassade. Met de mededeling dat iedereen zich zorgen maakt om de gezondheid van Berlusconi, omdat hij het regelmatig laat maakt en zijn 'neiging tot wild feesten'. Berlusconi deed een medische test, volgens Cantoni. Resultaat: Berlusconi is een wrak.

Clustermunitie
Volgens een ander document zouden de Verenigde Staten een actieve lobby hebben gevoerd om te voorkomen dat het land in Groot-Brittannië opgeslagen clustermunitie moest weghalen. En met succes. david Milliband, destijds minister van Buitenlandse Zaken, heeft goedgekeurd dat de Amerikanen gebruik maakten van een maas in de wet om clustermunitie in Groot-Brittannië op te kunnen laten slaan.

Groot-Brittannië heeft een convenant ondertekend voor het uitbannen van clustermunitie. Die munitie is berucht vanwege het grote aantal burgerslachtoffers dat er mee gemaakt wordt. De Verenigde Staten ondertekenden niet, omdat clustermunitie in de Amerikaanse visie 'een vitale militaire inzet' vormen.

Russische soldaten verlaten een checkpoint bij Nadarbazevi in Georgië, op zo'n 70 kilometer afstand van Tblisi. © epa Beeld
Russische soldaten verlaten een checkpoint bij Nadarbazevi in Georgië, op zo'n 70 kilometer afstand van Tblisi. © epa
Gurbanguly Berdymukhamedov, president van Turkmenistan. Beeld afp
Gurbanguly Berdymukhamedov, president van Turkmenistan.Beeld afp
Een bomexpert van het Colombiaanse leger bekijkt een clusterbom, om hem onschadelijk te kunnen maken. © afp Beeld
Een bomexpert van het Colombiaanse leger bekijkt een clusterbom, om hem onschadelijk te kunnen maken. © afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden