WikiLeaks dag 29: 'Kremlin is cynisch politiek systeem'

AMSTERDAM - Op de dag dat Michail Chodorkovski door een rechtbank in Moskou schuldig is bevonden aan verduistering, onthult WikiLeaks geheime diplomatieke documenten die over de al jaren slepende rechtszaak gaan.

Chodorkovsky. Beeld ap

De gelekte documenten die door The Guardian werden gepubliceerd, dateren uit 2009. Volgens de Amerikaanse ambassade in Moskou laat dit proces zien dat het Kremlin een 'cynisch politiek systeem is, waar politieke vijanden ongestraft worden geëlimineerd'.

Politiek varken
Iedere poging van de Russische regering om te doen alsof de rechtsstaat tijdens het proces van Chodorkovski wordt gerespecteerd is 'lippenstift op een politiek varken', schrijft de ambassade. Supporters van Chodorkovki stellen dat de zaak tegen hem een vergelding is voor zijn financiële steun aan de Russische oppositie.

Een diplomaat schrijft dat de rechtszaak een paradox is. 'Men houdt zich heel nauwgezet aan de juridische procedures, terwijl de hele zaak juist politiek is.' Dit zou de Russische regering doen om het proces de schijn van rule-of-law te geven.

Maffia-staat
Ook eerder gelekte documenten repten over de zaak Chodorkovski. Hierin werd Rusland bijvoorbeeld omschreven als een maffia-staat, waar politiek, steenrijke oligarchen en de georganiseerde misdaad zeer nauw verbonden zijn.

Chodorkovski was zo'n oligarch. Al in 2000 zou president Poetin hem en 20 andere oligarchen hebben gewaarschuwd om zich niet met de politiek te bemoeien. In ruil daarvoor zou de politiek hen geen strobreed in de weg leggen. Chodorkovski volgde dit advies niet op. Hij ontpopte zich als een belangrijke criticaster van Poetin. Uiteindelijk werd hij in 2003 opgepakt op verdenking van verduistering. Hij kreeg eerder al acht jaar cel in een andere zaak. Zijn oliebedrijf werd door de staat geconfisqueerd.


Poetin is een vijand van Chodorkovski. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.