InterviewHulpverlener Lombok

Wijnand (69) helpt aardbevingsslachtoffers op zwaar getroffen Lombok: ‘Mensen kwamen naar me toe met tranen in hun ogen’

Gesterkt door het succes van zijn eerste hulpmissie per schip van Bali naar Lombok, maakt de Nederlander Wijnand Langeraar (69) zich op voor een tweede tocht naar de eilanden die zwaar getroffen zijn door de aardbeving van zondag. ‘Vooral de waterfilters die we hadden meegenomen, bleken enorm gewild. Op veel plaatsen is een ernstig tekort aan drinkwater.’

Op Gili Trawangan, een klein eiland ten westen van Lombok, wacht een mensenmassa op evacuatie. Beeld null
Op Gili Trawangan, een klein eiland ten westen van Lombok, wacht een mensenmassa op evacuatie.

Langeraar keerde woensdag terug naar zijn woonoord Bali, met aan boord twee bemanningsleden en vier toeristen – drie mannen en een vrouw  die gestrand waren op het eiland Gili Meno, ten westen van Lombok. Er wilden meer mensen mee, waardoor gedrang ontstond nabij het schip. ‘Ik durfde niet meer mensen mee terug te nemen. Dat was maar goed ook, want er stond een harde bries en de golven in de Straat van Lombok kwamen van links achter. Heel lastig sturen, vooral met passagiers en hun bagage aan dek.’

Verder was zijn tien meter lange schip Wahoo leeg: alle meegebrachte hulpgoederen, waaronder babyvoedsel en jodium, konden worden uitgedeeld. De hulpverlening verliep boven verwachting, volgens Langeraar, ondanks de gebrekkige samenwerking met de regionale overheid. ‘Ongelooflijk, we hebben alles gedaan wat we van plan waren.’ Hij had er een hard hoofd in; door de aanvankelijk schaarse informatie over de omvang van de ramp wist Langeraar niet wat hem te wachten stond voordat hij dinsdag van Bali vertrok.

Wijnand Langeraar bij zijn schoonwatersysteem op Lombok, 7 augustus 2018. Beeld null
Wijnand Langeraar bij zijn schoonwatersysteem op Lombok, 7 augustus 2018.

Eerste hulpverleners ter plaatse

‘We waren de eerste hulpverleners ter plaatse, zoals ik verwacht had’, laat de Nederlander weten in een WhatsApp-gesprek. ‘Mensen kwamen naar me toe met tranen in hun ogen. Erg ontroerend.’ In het eerste dorp op Lombok dat hij bezocht, Selengen, waren 15 doden te betreuren. Vier mensen werden vermist. Ze zijn vermoedelijk omgekomen; hun huis stond aan de rand van een klif.

Hij ontmoette ook een ‘zwaar gehavende’ vrouw. ‘Ze gaf borstvoeding aan haar baby van een maand toen de hel losbarstte. Stukken steen kwamen op haar terecht. Ze wilde het kind beschermen met haar arm, die nu bont en blauw is en vol schrammen zit. De baby mankeert niets!’

Maar hij zag ook ‘veel blije gezichten’. Langeraar: ‘De mensen waren superenthousiast over de waterfilters. Ze hadden het allemaal goed in de gaten: geen water kopen en dus geen plastic flessen wegflikkeren, geen bomen omhakken om een vuurtje te stoken voor het koken van water.’ Op zijn volgende tocht neemt hij twee keer zoveel waterfilters mee als de eerste keer, 36 stuks ditmaal. Het gaat om een product naar Nederlands ontwerp, dat volgens hem relatief goedkoop is. ‘Voor het luttele bedrag van 1.000 euro helpen we zo’n 35 noodkampen aan water.’

Een van de foto's die Langeraar maakte van de ravage Beeld null
Een van de foto's die Langeraar maakte van de ravage
Bewoners bouwen een provisorisch tentenkamp Beeld null
Bewoners bouwen een provisorisch tentenkamp

Onmetelijk grote taak

Op enkele plaatsen gaf hij instructies aan lokale functionarissen over de omgang met de apparatuur. In een van de dorpen zag hij dat de watervoorziening op gang kwam. ‘Toen ik aan inwoners vroeg: ‘Overheid?’, gingen ze hard lachen. Het was een ander particulier initiatief. Het water dat per truck aangevoerd werd, was niet erg schoon. Maar onze filters boden uitkomst’.

Langeraar heeft wel begrip voor de beperkte mogelijkheden van de Indonesische autoriteiten om hulp te bieden. ‘De overheid is aanwezig, maar staat voor een onmetelijk grote taak’. Foto’s die hij stuurt per WhatsApp laten zien hoe groot de ravage is. Ook zijn er foto’s van Indonesiërs die hun toevlucht hebben gezocht tot provisorische tentenkampen, omdat ze hun woning verloren of vrezen voor naschokken.

Een van de foto's die Langeraar maakte van de ravage Beeld null
Een van de foto's die Langeraar maakte van de ravage

Samen met een sociaal werkster op Lombok heeft hij een ‘boodschappenlijst’ opgesteld voor het volgende bezoek, over enkele dagen. Naast de waterfilters prijken daarop onder meer ‘zeildoeken om te fungeren als tent, en kinderdekens. Want het is verrassend koud ’s nachts’. Na de distributie van de goederen ‘nemen we natuurlijk mensen mee terug, als dat nodig is’. Langeraar doet in elk geval Gili Meno aan, waar hij woensdag de toeristen oppikte. ‘Een van hen was een Frans meisje. Ze barstte in tranen uit toen ze aan boord stapte. Ik heb haar een zwemvest kado gedaan. Ze was apetrots’.

Terwijl dit huis inzakte sleurden de bewoners hun meubelen er nog uit Beeld null
Terwijl dit huis inzakte sleurden de bewoners hun meubelen er nog uit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden