Wijn opleggen is geen postzegels verzamelen

Wie denkt dat wijn door te bewaren beter wordt, of meer waard, komt vaak bedrogen uit. Zelfs exquise wijnen van uitmuntende oogstjaren hebben niet het eeuwige leven....

IETWAT SCHUCHTER schuifelt de man wijnhandel 'De Gouden Ton' in Rotterdam binnen. Aan een tafeltje zit Menno ten Berge, beëdigd wijnmakelaar en taxateur. 'Mijn broer heeft enkele flessen Cheval Blanc uit 1964', begint de man. Hij haalt een briefje vanonder zijn poncho tevoorschijn, 'appellation contrôlée Saint-émilion premier grand cru classé A', leest hij voor. 'Is dat wat?', vraagt hij verwachtingsvol.

'U hoeft zich niet te schamen', antwoordt de taxateur. 'Jammer dat u de flessen niet hebt meegenomen. Is het etiket nog goed leesbaar en is de fles nog tot aan de hals gevuld?'. Ten Berge bladert in Edgertons wine price file 2001, en geeft het verlossende antwoord: '250 euro per fles. Als u er twaalf in een originele kist heeft, zal de waarde oplopen tot driehonderd euro per fles.'

Op elf plaatsen in Nederland speelden zich afgelopen weekend dergelijke taferelen af. 'Tussen wijn en azijn, heette de taxatiedag met een knipoog naar het populaire programma tussen kunst en kitsch. Zij werd georganiseerd vanwege de nationale wijnweek. Soms komen klanten met briefjes, soms met flessen, en heel vaak namens iemand anders.

De bezoeker in Rotterdam behoort tot een gelukkige minderheid, want het overgrote deel van de mensen die wijn door de deskundigen laat taxeren, heeft te lang gewacht. Vaak kan de wijn ongeopend weg, zo is de ervaring van Ten Berge en zijn collega's.

'Ze wachten op dat speciale moment om hem te ontkurken. Maar in Nederland zijn we zo zuinig, dat dit moment niet aanbreekt. Drinken of verkopen is daardoor voor de wijn te laat.'

Vaak betreft het flessen die slechts geschikt zijn voor snelle consumptie en na twee jaar al op hun retour zijn. Zijn het iets betere flessen, dan gaat het vaak om een matig wijnjaar waardoor ze de tand des tijds amper doorstaan. Taxateurs vertellen hilarische voorbeelden. Zoals over de Beaujolais Primeur uit pakweg 1988.

'En ze komen er mee binnen alsof het een kindje is. Dan zijn ze kwaad als je zegt dat die fles al dertien jaar geleden had moeten worden opgedronken en nu kan worden weggegooid', zegt taxateur Frank Jacobs.

Ook Jacobs stak zijn neus in menige wijnkelder om de waarde ervan te schatten. Nederlanders zijn prijskopers, luidt zijn harde oordeel. 'Ze denken dat een fles van vijf euro met opschrift 'Bordeaux' of 'Bourgogne' garant staat voor een lange houdbaarheid en een stevige waardevermeerdering. Zeker als er nog eens 'Suprieur' op staat. Maar zo werkt het niet. Wijn opleggen is geen postzegels verzamelen.'

Postzegels behouden hun waarde, wijn moet op een bepaald moment gedronken worden. Het gros binnen een paar jaar, enkele procenten kunnen tien tot twintig jaar mee en alleen de goede jaren van de topchâteaux houden het een flink aantal decennia uit.

Jacobs: 'Er zijn goede rendementen op een investering te behalen, maar je moet de markt echt heel goed kennen. De prijs van het ene jaar van een topchâteau kan in tien jaar verdubbelen of verdrievoudigen, met een ander jaar gebeurt dat niet.'

Alleen Bordeaux en Bourgogne van een goed jaar en een goed château zijn geschikt als investering. Dus louter de top van de crus classées of net daaronder. In Italië, Spanje, de Verenigde Staten en Australië komt slechts een enkele wijn in aanmerking, menen de kenners. Net als met aandelen, is de kunst: goed kopen en er op het juiste moment uit stappen. In elk geval vóór de smaak op z'n retour is.

Oké, rendementen uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst. Maar toch. Na enig aandringen wil Jacobs wel een enkele ervaring kwijt. Met de veilinggidsen er bij. Een Mouton Rothchild 82 of Haut Brion 89, vlak na de oogst gekocht voor 670 en 746 euro per kist van twaalf. In 1997 verkocht voor 4.765 respectievelijk 2.995 euro per kist.

Zulke exorbitante prijsverschillen waren mogelijk door het creëeren van kunstmatige schaarste door producenten en handelaars, de rol van snobs en goede PR en wijnschrijvers als Robert Parker, die met zijn punten-beoordelingssysteem vooral de toon zet voor de Amerikaanse markt. Maar de rek is eruit, waarschuwt Jacobs die voor de toppers uit de Bordeaux al een kentering signaleert. Een verdubbeling van de investering in vijf jaar, zoals vroeger, durft hij niet meer te garanderen.

Wie toch een gokje wil wagen, moet in elk geval niet naar de slijter stappen. 'Slechte voorlichting en advies van de slijters hebben ertoe geleid dat menige fles wijn die met smaak gedronken had kunnen worden nu ligt te verpieteren in kelders of keukenkastjes', meent Ten Berge.

Bovendien zijn slijters relatief duur. Zoek een handelaar in Frankrijk of probeer het op de wijnmarkten die Belgische of Franse warenhuizen in het najaar houden.

Ook de Amsterdamse wijnantiquair Gerhard van der Lans relativeert de dollartekentjes in de ogen van wijnbezitters. Van elke tien particuliere wijnkelders die hij bezoekt, zijn er acht rommel.

'Wijn is om te drinken. Als je wilt investeren, koop dan van elke fles twee kistjes. Met het ene kun je een gokje wagen, het andere kun je lekker drinken. Wil je echt investeren, dan heb je zeker twintigduizend euro en veel verstand nodig. Heb je die niet, probeer dan via via aan een 'goedkope' château Petrus van een goed jaar te komen. Daar zal men veel voor blijven betalen.'

Ook taxateur Ten Berge moet niets hebben van de hebberige blik in de ogen van sommige klanten. 'Soms worden ze zelfs kwaad als je zegt dat hun zuur bewaarde wijn niets waard is. Wijn is bedoeld om te drinken, niet om rijk van te worden. Zij draagt bij aan je emotionele rijkdom.'

'Nodig een paar goede vrienden uit, kook een lekkere maaltijd en geniet van deze gekregen rijkdom', adviseert Ten Berge in de Rotterdamse wijnhandel dan ook de bezitter van de kostbare Saint-émilion. Want de wat magere 1964'er heeft niet het eeuwige leven. 'Hij is van m'n broer', repliceert de man. 'Zelf geef ik niet om wijn.' Hij stopt z'n briefje weg en stapt de druilerige regen in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden