REPORTAGE

Wijk met beruchte bendes en soms een hippe koffiebar

De aanslagpleger groeide op in Nørrebro, een stadsdeel dat politici graag als getto omschrijven.

Slager Hussein, hij wil niet herkenbaar in de krant. Beeld Daniel Rosenthal

Thomas Hansen (25) eet een pizza shoarma. Achter hem strekt de skyline van Beiroet zich uit, voor hem raast het woon-werkverkeer van de wijk Nørrebro. Het is geenszins onbegrijpelijk dat de Libanese eigenaar van de lunchroom Abu Samar een muurvullend panorama van zijn geboortestad heeft opgehangen, want van het uitzicht wordt een mens niet vrolijk: verpieterde sociale woningbouw onder een betongrijze lucht.

Elke Europese hoofdstad heeft wel een wijk die symbool staat voor sombere uiteenzettingen over mislukte integratie. In Denemarken is dat Nørrebro, de wijk waar Omar Abdel Hamid el-Hussein opgroeide, de 22-jarige Palestijn die zaterdag elders in zijn eigen stad twee mensen doodschoot.

Bepaalde delen van de wijk met 72 duizend inwoners, en het centraal gelegen Mjølnerpark in het bijzonder, worden door politici en in de Deense dagbladen steevast aangeduid als getto's. Enerzijds maakt dat Thomas Hansen kwaad, 'want ze zijn er nooit geweest, die fuckin' politici.' Ze weten dus niet dat hij hier gelukkig is met vrienden uit Syrië, Irak en Pakistan.

Maar, zegt Hansen, woelend door zijn melkboerenhondenhaar, het is hier wel een getto. 'Zoveel schoten als ik al gehoord heb in mijn leven... Maar ik ben niet bang hoor, want als je hen geen kwaad doet doen ze je niets.'

Soennitische moslimgang

'Ze', dat zijn de gangs die Nørrebro zo berucht maken, groepen jongens met buitenlandse wortels die zich verenigen naar etniciteit of religie, jongens op wie het onderwijssysteem noch de politie grip krijgt.

Omar el-Hussein schijnt deel uitgemaakt te hebben van een soennitische moslimgang die La Raza heet. Andere beruchte bendes heten Bloodz, Brothers en Blagaards Plads Gruppen, stuk voor stuk betrokken bij de drugs- en wapenhandel.

Volgens de Deense geheime dienst PET bestaat de interesse van bendeleden voor de radicale islam pas sinds drie jaar geleden de eerste Denen naar Syrië vertrokken om te vechten, maar wordt de radicalisering door terugkeerders versterkt.

Beeld De Volkskrant

Twee gezichten

Toch kun je de situatie in Nørrebro niet uitzichtloos noemen. 'Het lastige van Nørrebro is dat de wijk twee gezichten heeft, dat ze twee kanten tegelijk uit lijkt te ontwikkelen', zegt Thomas Larsen, politiek analist en commentator voor het dagblad Berlingske. Want behalve een van de meest troosteloze wijken in de Deense hoofdstad is ze ook een van de hipste, al betreft het slechts een klein deel.

In de Elmegade bijvoorbeeld, tussen de vintagewinkels en koffietenten die adverteren met sojamelk, waan je je bepaald niet in een probleemwijk. Hier highfivet een in Afghanistan geboren groenteboer op de stoep voor zijn winkel met zijn Deense bovenburen en zit er naast een islamitische slager een café waar studentes met roodgestifte lippen lonken naar de barman.

Ja, hier in Nørrebro wordt echt wel samengeleefd door verschillende etniciteiten, zegt de Afghaanse groenteman. Verder wil hij op de schietpartij niet ingaan, en ook niet op het Deense integratievraagstuk.

Waarom niet? 'Omdat ik minder groente verkoop als ik de zaken die hier spelen ga benoemen.' Ook in de vorig jaar juni opgeleverde Hamad bin Kalifha-moskee met bijbehorend 'islamitisch civilisatiecentrum' willen de meeste mensen niet meer zeggen dan dat ze naar alle tevredenheid in Nørrebro wonen en niets te maken hebben met de gangs.

Twee studentes Microbiologie in een lunchroom in de Kopenhaagse wijk Nørrebro. Beeld Daniel Rosenthal

Angst

De omzichtigheid is opmerkelijk: vorige week kwam de moskee nog in het nieuws omdat het bestuur had aangekondigd dat het bruggen wil bouwen tussen de moslims in Nørrebro en de Deense samenleving.

Waarom is de bevolking van Nørrebro nu zo onuitgesproken? 'Het is atypisch voor Denen of Deense moslims', zegt analist Thomas Larsen, 'maar ik vrees dat ze bang zijn, bang voor die gangs. Na de schietpartij zijn mensen bang dat die hen weten te vinden als ze hun mening erover geven, of over het integratievraagstuk.'

Veelzeggend is dat zelfbenoemde 'broeders' van de dader de bloemen en waxinelichtjes hebben weggehaald die verzoeningsgezinde inwoners van Nørrebro voor zijn vermoedelijke woning aan de Svanegade hadden neergelegd. 'Bloemen neerleggen bij een dode is onislamitisch', zeiden ze. Verder wilden ze volgens de krant Berlingske geen commentaar geven.

Slager Hussein (25) geeft zijn angst voor de bendes min of meer toe. Hij is een sjiiet met Libanese ouders, geboren en getogen in Nørrebro. Hij is tegelijk een Deen en een directe afstammeling van de profeet Mohammed, zegt hij, met zijn bloederige vingers wijzend op de stamboom van de profeet die de achtermuur van de winkel siert.

'Ook Nørrebro zit in mijn bloed', zegt hij. Hussein is er gelukkig, voor 'de soennitische gangs' past hij op. 'Die jongens kopen mijn vlees, maar we zullen elkaar nooit groeten.' Uit 'zelfbehoud' wil hij verder niet te veel kwijt.

Lichtpuntjes

Hussein zal de laatste zijn om de problemen in de buurt te ontkennen, zegt hij. Toch maakt ook hij zich kwaad op hoe politici en journalisten Nørrebro, en in het bijzonder de moslims van Nørrebro, over een kam scheren. 'Ze maken geen onderscheid tussen soennieten en sjiieten en denken ook dat we allemaal zo zijn als die criminelen, jongens zoals de dader van de schietpartijen. En dat zijn we niet. Er zijn ook succesvolle moslims in Denemarken.'

Dat klopt, vindt analist Thomas Larsen. 'Al is het wel de minderheid. En we weten nog niet hoe we grip moeten krijgen op de meerderheid. Ik zie het vrij somber in.' In feite geldt voor Nørrebro hetzelfde: er zijn lichtpuntjes, maar ze zijn klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden