Reportage Schaken

Wijk aan Zee is vol verwachting: Giri moet het nu laten zien

Magnus Carlsen (R) uit Noorwegen en de Nederlandse Anish Giri tijdens hun laatste match van het Tata Steel Chess Tournament. Beeld EPA

Dorpshuis De Moriaan
12.00 uur

Er mogen zich dan twee oud-wereldkampioenen in het 14-koppig gezelschap op het podium van Dorpshuis De Moriaan bevinden, en zes spelers uit de top 10, deze zondag draait toch alles om twee schakers. Alle fotografen hebben zich geposteerd om het tafeltje van regerend wereldkampioen Magnus Carlsen (28) uit Noorwegen en Anish Giri (24) uit Nederland.

Zij gaan uitvechten wie zich straks de winnaar mag noemen van het Tata Steel Chess Tournament in Wijk aan Zee, door spelers zelf wel eens betiteld als het Wimbledon of Chess. Carlsen leidt met 8,5 punten uit twaalf partijen, Giri heeft een half punt minder. De enige vraag vooraf is: gaat de Nederlander vol voor de winst of berust hij in remise?

Carlsen wacht geheel naar zijn gewoonte tot het moment dat de openingstune klinkt; de organisatie verdenkt hem ervan dat hij de benodigde stappen van zijn appartement tot aan het podium tot op de seconde heeft uitgemeten. Hij kijkt zijn tegenstander niet aan bij het schudden van de hand en begint al zijn manschappen nog even enkele millimeters te verschuiven.

Giri verplaatst zijn pion naar E4. Na de eerste schermutselingen gonst onder de kenners meteen één aanname: dit wordt inderdaad remise. In de zaal verspreidt zich de winterse geur van erwtensoep.

Café De Zon
13.00 uur

Op de tafels van het café De Zon, om de hoek van De Moriaan, staan uitnodigend schaakborden opgesteld, maar liefhebbers verkiezen de zaal achterin. Naar analogie van Wimbledon: dit is de Wijk aan Zeese versie van Murray Mountain. Daar zaten de Britten die op enige afstand van het heilige gras baden voor eerste winst van Andy Murray. Hier hopen Nederlandse fans op de eerste toernooizege van Giri.

Schaakanalist Hans Böhm legt er uit dat er voor Giri meer op het spel staat. Als hij hier ongedeeld tweede wordt, schuift hij een plekje omhoog op de wereldranglijst, van vijf naar vier. ‘En het prijzengeld’, klinkt er uit de zaal. Dit zijn de tarieven: de winnaar ontvangt 10.000 euro, de nummer twee 6.500.

In een snel tempo reconstrueert Böhm de zetten. Als Giri een wat langere bedenktijd neemt, weet hij dat hij broedt op een afwijkende manoeuvre. De daarop volgende zet bevestigt dat. Böhm: ‘Een nieuwe structuur. Heeft hij nu een klein plusje? Wat vindt u?’ Iemand zegt: ‘Een gelijke stelling, voor allebei.’ Böhm: ‘Gelijk voor allebei. Die houden we erin.’

Dorpshuis De Moriaan.
13.20 uur.

Sopiko Guramishvili (28) heeft als commentator voor het toernooi even de studio boven de speelzaal verlaten. De Georgische schaakster is grootmeester bij de vrouwen en de echtgenote van Giri. Ze hebben een zoontje van 2. Sindsdien staan haar activiteiten aan het bord op de sudderpit. ‘Schaken is ons leven. Maar ons leven is niet alleen schaken.’

‘Ze spelen scherpe lijnen’, stelt ze vast. Giri heeft zich volgens haar pas zaterdagavond echt kunnen concentreren op de partij. Vorig jaar verloor hij in Wijk aan Zee in een tiebreak van de Noor. Guramishvili acht hem niet kansloos. Ze wijst erop dat haar man jaren aaneen een prima score kon overleggen. In 2011 klopte hij Carlsen zelfs in Wijk aan Zee, gevolgd door een reeks remises. In 2016, in Bilbao, en vorig jaar, in Azerbeidzjan, ging het mis. ‘Het is voor iedereen moeilijk om tegen hem te spelen. Maar het zit in de top dicht op elkaar.’ Winst hier zou speciaal zijn. ‘Hij was er zo dichtbij vorig jaar. Hij wil het hier graag laten zien. Het kan vandaag gebeuren. Je weet het nooit.’

Café De Zon
14.10 uur.

Bij Hans Böhm in De Zon slaat een lichte twijfel toe. Giri offert een toren voor een loper. De andere kant van de medaille: een fier paard in het hart van het middenveld. Maar Carlsen lijkt er toch beter voor te staan. Böhm: ‘Zwart heeft nog tal van plannen. Wit kan alleen maar stáán. Het wordt óf remise of Carlsen wint. De tijd dat wit remise kan aanbieden, lijkt me eigenlijk voorbij.’

Dorpshuis De Moriaan
14.40 uur.

Carlsen en Giri schudden elkaar na 30 zetten de hand – het voorstel komt van laatstgenoemde. De zevende zege van de Noor is een feit.

In de coulissen geeft Giri, de handen steevast weggestoken in de zakken, kalm uitleg. ‘Het probleem was dat ik niet genoeg tijd had me voor te bereiden op een Carlsen die alleen maar remise hoefde te spelen. Ik heb het geprobeerd, het voelt als verlies als je de tegenstander geeft wat hij wil. Maar helaas was de stelling niet goed genoeg.’

Deze tweede plek voelt toch beter dan die van vorig jaar. ‘Toen had ik alleen maar de wind in de rug. Nu verloor ik meteen mijn eerste partij. De kwaliteit van de betere schakers is dat ze niet de weg kwijtraken als het eens tegenzit.’

Dan verschijnt de wereldkampioen achter de tafel in de persruimte. ‘Ik ben niet echt op de winst uit geweest’, zegt hij. ‘Ik besloot snel om het op safe te spelen.’ Dat hij in het toernooi wat aarzelend op gang kwam met een reeks remises, heeft hem geen parten gespeeld. ‘Ik was nooit meer dan een half punt achter de leider.’

Naast hem zet directeur Jeroen van den Berg de vergelijking met Wimbledon voort. Met zijn zeven zeges in Wijk aan Zee is Carlsen nu het equivalent van Pete Sampras op het tennistoernooi in Londen. Wil hij op het niveau van Roger Federer komen, dan zal hij toch minstens nog één keer moeten terugkeren naar de Noord-Hollandse duinen. Carlsen vindt een glimlach die het midden houdt tussen toestemming en afwijzing. Weer remise.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden