Wijers wil Europese oplossing voor Fokker

Minister Wijers van Economische Zaken streeft naar een grootschalig samenwerkingsverband van Europese vliegtuigbouwers in het segment van 50 tot 120 stoelen....

Van onze verslaggevers

BRUSSEL/AMSTERDAM

Wijers polste gisteren in Brussel, tijdens de Europese ministerraad van Industrie, diverse collega's over de mogelijkheden van samenwerking. Hij vindt het de hoogste tijd dat overheden en vliegtuigbouwers om de tafel gaan zitten om de opties te bespreken. Een 'mini-Airbus' behoort volgens de minister tot de reële mogelijkheden, al zijn er ook andere varianten van samenwerking.

Volgens Wijers vond zijn pleidooi bij collega's uit Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië een gewillig oor. Duitse functionarissen verklaarden dat Bonn slechts voelt voor samenwerking binnen het bestaande Airbus-consortium. In Airbus Industries werken Dasa, Aérospatiale, British Aerospace en de Spaanse Casa samen bij de produktie van grote vliegtuigen (meer dan 120 stoelen).

'Hier hebben niet alleen Fokker en Nederland een probleem, hier heeft Europa een probleem', aldus Wijers. Want er zijn te veel Europese producenten van kleine vliegtuigen 'die elkaar de keel afsnijden'. Niet alleen Fokker maakt verlies, iedereen maakt verlies.

Natuurlijk moeten de ondernemingen zelf beslissen, aldus Wijers. 'Maar de overheden kunnen het platform creëren en de maximale condities scheppen voor samenwerking.' Bovendien is een aantal vliegtuigbouwers staatseigendom.

Voor Fokker met zijn 'dominante marktaandeel' ziet Wijers in een 'mini-Airbus' of ander samenwerkingsverband een leidende positie weggelegd. Maar diplomaten vragen zich ernstig af of de andere partners dat zullen pikken. Enkele jaren geleden voerden Fokker, Dasa en de Nederlandse overheid al voortdurend warrige twistgesprekken over wie in Dasa/Fokker de leiding zou krijgen over het ontwikkelings- en produktieproces.

De minister van Economische Zaken heeft zich danig gestoord aan de uitspraken van Jürgen Schrempp in de Financial Times. De bestuursvoorzitter van Daimler-Benz had al eerder laten weten dat hij niet zou betalen als niet eerst de staat over de brug kwam, maar nu scherpte hij die stelling nog wat aan: als de onderhandelingen op niets uitlopen 'is er voor Fokker geen toekomst'.

'Dit hoort bij het spel', aldus de minister. Het was voorspelbaar dat de Duitsers de druk zoudem opvoeren nu de onderhandelingen over een steunoperatie van naar schatting 2 miljard gulden staan te beginnen. Dasa en de staat zeggen om de beurt dat ze niet zullen betalen als de ander niet eerst over de brug komt.

Hij verwijt Daimler afspraken te hebben geschonden om niet via de media de communiceren. Hij hekelde de mentaliteit, die hij ook bij andere bedrijven proeft: 'We leven hier in Europa in een cultuur dat als het ondernemingen goed gaat, dan slaan ze zichzelf op de borst en roepen tegen de overheid: fikken af van het bedrijfsleven. Maar als het slecht gaat, dan zeggen ze dat hun toekomst helemaal afhankelijk is van de overheid.' Hij noemt dat het 'socialiseren van de verliezen'.

Op de Amsterdamse effectenbeurs zakte de koers van het aandeel Fokker 1,20 gulden na de uitspraken van Schrempp. Het fonds moest de koerswinst van de afgelopen twee dagen weer inleveren en sloot op 7,80 gulden.

Steeds meer leden van de Tweede Kamer lijken zich neer te leggen bij een eventuele opdeling bij Fokker. VVD'er J. Remkes zegt 'niet bij voorbaat nee' als Fokker zou moeten worden afgeslankt tot niet meer dan engineering en ontwikkeling. 'Als dat nodig is - en het zou wel eens nodig kunnen zijn om een levensvatbaar bedrijf te creëren - dan zeg ik daar niet bij voorbaat nee tegen. En de politiek moet dat ook niet doen. Het hangt van het eindoordeel af dat Wijers aan de Kamer presenteert.' Hij vindt het cruciaal dat de kamer niet in een tweede RSV-affaire verzeild raakt.

Ook Van Walsem van D66 vindt een opdeling van Fokker bespreekbaar, als dat deel uitmaakt van een breder plan waarbij Fokker blijft bestaan binnen een levensvatbare Europese vliegtuigindustrie.

De vakbonden bij Fokker hebben er gisteren in een open brief aan de grootaandeelhouders van de vliegtuigfabrikant op aangedrongen de besprekingen 'in een zakelijke sfeer te richten op het doel van overleven, continuïteit en behoud van werkgelegenheid.'

Van de Nederlandse overheid verlangen de Industriebond FNV, de Industrie- en Voedingsbond CNV, VHP Metalectro en de Unie BLHP dat zijn zich net zo opstelt als andere Europese overheden. 'De vliegtuigindustrie is immers geen gewone bedrijfstak waar sprake is van gelijke kansen voor iedere producent', aldus de bonden.

'Het is niet uitsluitend het eigen kostenniveau dat de kansen in de markt bepaalt. Directe en indirecte vormen van steun (...) spelen nog steeds een grote rol. Voor Fokker waren deze faciliteiten in de afgelopen jaren in vergelijking met de concurrenten uiterst bescheiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden