Wijers: Duitsers stelden zich op als sjacheraars

Minister Wijers van Economische Zaken legt de schuld voor het mislukken van de onderhandelingen over financiële steun voor Fokker geheel bij Daimler-Benz en haar dochteronderneming Dasa....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Wijers zei dat de Nederlandse overheid vrijdagavond 'een ultieme poging' heeft gedaan om de onderhandelingen vlot te trekken door een 'substantieel, zeer serieus bod' - in totaal ging het om 1,3 à 1,4 miljard - te doen. Maar tijdens het gesprek, waaraan ook premier Kok en de onderhandelaar namens de Nederlandse staat, oud-Unilever-topman Maljers deelnamen, gaven de presidenten Schrempp en Bischoff van Daimler-Benz en Dasa geen krimp.

Volgens Maljers hebben zij het bod 'zonder drie seconden na te denken van zich geworpen'. Daarna vertelden ze dat er niet te tornen viel aan de eis van bijna 3 miljard: dat was het 'bare minimum'. Maljers memoreerde cynisch dat dat Schrempp en Bischoff de Nederlandse delegatie nog bezworen dat zij geen 'horstetraders, sjacheraars', waren. 'Maar ik heb nog nooit meegemaakt bij onderhandelingen dat er geen beweging is, dat de andere partij zich gedraagt als horsetrader. Dat kwam als een volslagen verrassing.'

Wijers toonde zich onthutst over de ontknoping van het Duitse avontuur voor Fokker. 'Het dramatische besluit van Daimler-Benz raakt mij heel hard. Het gaat om een stukje nationale identiteit waaraan iedere Nederlander trots ontleent. Daarom ontkom ik niet aan de vraag: Hebben we we soms iets verkeerd gedaan?'

'Ik krijg allerlei brieven van mensen die vragen: Hoe durf je het industrieel erfgoed teloor te laten gaan? Maar er zijn natuurlijk grenzen. Als je kijkt naar de bedragen waar het hier om gaat en dat zonder perspectief.'

Wijers wilde niet gissen naar de motieven van de Duitsers, maar zinspeelde wel op de nu wankele positie van Schrempp. De zojuist benoemde Daimler-president was de grote gangmaker achter de aankoop van Fokker. Wijers: 'Ik weet niet wat er allemaal gebeurd is in die hoofden. Vergeet niet dat het ook gaat om de positie van mensen die net eindverantwoordelijkheid van een bedrijf hebben gekregen.'

De minister gaf wel toe dat Daimler-Benz zich in de afgelopen twee jaar 'keurig, als een heer' heeft gedragen als het om het nakomen van financiële verplichtingen ging. Maar de minister zette kanttekeningen bij de financiële afweging die het Duitse concern uiteindelijk heeft gemaakt. 'Het concern heeft Fokker voor een prikkie gekocht, wetende dat er nog vervolginvesteringen zouden komen. Dat heeft mede de prijs bepaald. Normaal gesproken kost het 4 à 5 miljard om zo'n positie als Fokker heeft op te bouwen.'

Toch zei Wijers ook dat Fokker 'kolossale verliezen' heeft geleden in de afgelopen twee jaar. 'Een miljard verlies per jaar bij een omzet van 2,5 miljard. Mijn kennis van de industrie schiet te kort om ondernemingen te weten die dit soort verliezen kunnen dragen.'

De Nederlandse overheid had er wel begrip voor dat Daimler-Benz bij haar aanklopte. Fokkers financiële positie is de afgelopen twee jaar sterk verslechterd. Maar Wijers vond de prestatie die Daimler-Benz van de Nederlandse staat verwachtte 'disproportioneel'.

Bovendien is het saneringsplan van Daimler Nederland te vaag als het gaat om de strategie op langere termijn en het perspectief op Europese samenwerking. Wijers suggereerde dat Daimler de onderhandelingen met mogelijke Europese partners heeft verknoeid. 'Ik ben er niet bij geweest, maar anderen zeggen daarover met een zekere woede - ik moet voorzichtig zijn want het is een citaat van een ander: ''We zijn gebruskeerd''. De Duitsers hebben zich in die onderhandelingen te star, te veel als dominante partij opgesteld.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden