Reportage

'Wij zijn weer de vuile Arabieren'

De helse truckchauffeur woonde in een uit de jaren zestig stammende flatwijk van Nice. Maar het is beslist niet zo'n typische Franse probleembuurt.

Mohammed Lahoauiej Bouhlel, de aanslagpleger in Nice, woonde in de Résidences du Rouret.Beeld reuters

Op vier kilometer van de mondaine Promenade des Anglais liggen de Résidences du Rouret, waar Mohammed Lahoauiej Bouhlel lange tijd woonde met zijn vrouw en kinderen. Drie langwerpige flats, vier hoge woontorens uit de jaren zestig.

Het is verleidelijk om Frankrijk als verscheurd land te zien. Troosteloze banlieues tegenover rijke stadscentra, moslims versus autochtone Fransen. Een land dat op springen staat, waar volgens de chef van de inlichtingendienst zelfs een burgeroorlog dreigt als extreemrechtse splintergroeperingen wraak gaan nemen op de moslimbevolking. In dit apocalyptische beeld is het verleidelijk om Bouhlel te zien als een ontspoorde wreker, een moslim die vanuit zijn armoedige buitenwijk afdaalt om zijn woede te koelen op het rijke, hedonistische centrum.

Maar als je in de oude buurt van Bouhlel gaat kijken, blijken de zaak toch veel minder simpel te liggen. De Résidences du Rouret zijn helemaal niet treurig. De flats zijn een beetje massief, gebouwd in een niet helemaal geslaagde variant op de stijl van Le Corbusier. Maar ze zijn in 2009 nog opgeknapt en liggen te schitteren in de felle mediterrane zon, op een heuvel die over de stad uitkijkt. Een landschapsarchitect heeft zijn best gedaan de buurt op te fleuren met palmen en natuursteenpartijen.

'Het is hier rustig', zegt Tami (66), een gepensioneerde glazenier van Marokkaanse afkomst. 'Er zijn weleens problemen met jongeren, maar die heb je overal.'

Dollemansrit

Naast de flat waar Bouhlel woonde staan twee vrouwen met elkaar te praten. De Maghrebijnse Karima (37) en de Afrikaanse Linda (37), assistente op een kleuterschool. Ze zijn allebei moslim, Karima draagt een hoofddoek, Linda niet. 'Ik kom net uit het ziekenhuis', zegt Karima. 'Een vrouw uit de buurt is zwaar getroffen door de aanslag: haar zoon en haar zuster zijn dood, haar dochter ligt in coma.'

Bouhlels dollemansrit trof ook moslims. Zijn eerste slachtoffer was een vrouw met een hoofddoek, Fatima Charrihi (62), moeder van zeven kinderen. Een van de treurigste verhalen gaat over de Tunesiër Tahar Mejri (39), die zijn vrouw voor zijn ogen zag sterven. Van zijn zoontje Killian (4) geen spoor. Gisteren werd hij teruggevonden: ook hij bleek te zijn overleden.

Jihadist of Karst T. met een vrachtwagen?

Was hij een gek van God of gewoon een gek? Lees het profiel van Mohamed Bouhlel.

Burgeroorlog

In een burgeroorlog zou Nice een voor de hand liggende frontstad zijn. Het Front National is er sterk: bij de regionale verkiezingen van 2015 haalde Marion Maréchal-Le Pen 34 procent van de stemmen. Anderzijds levert de regio rond Nice de meeste Syriëgangers, naast de banlieue van Parijs. Begin juli werd een jonge islamitische serveerster aangevallen omdat ze alcohol serveerde. Op een middelbare school deden sommige moslimleerlingen oordoppen in als de leraar muziek liet horen.

Toch is de buurt waar Bouhlel woonde allerminst een shariadriehoek. Je ziet er vrouwen met hoofddoek, maar ook meisjes in korte rok en weelderige Afrikaansen in hotpants. 'We leven hier goed met elkaar. Er is geen sprake van pressie. De een draagt een hoofddoek, de ander niet. De vrouw van Bouhlel droeg overigens ook geen hoofddoek.' De vrouwen beseffen dat zij een prijs zullen betalen voor de ontsporingen van de radicale islam. 'Wij worden nagewezen, wij zijn weer de vuile Arabieren. Ik word soms uitgescholden omdat ik een hoofddoek draag', zegt Karima.

Harde aanpak

Daarom zijn ze voor een harde aanpak van de radicale moslims. 'De regering moet het volk beter beschermen. Je zou radicale moslims kunnen opsluiten, net als de Amerikanen hebben gedaan in Guantánamo. Waarom niet?', zegt Karima. 'Die lui die in Syrië zijn geweest, moet je niet meer toelaten. Gewoon tegenhouden aan de grens', zegt Linda.

Het terrorisme moet worden gestopt, anders zal het van kwaad tot erger gaan, vrezen ze. Burgeroorlog is misschien een groot woord, maar voor Karima en Linda is het een reële mogelijkheid. 'Frankrijk is altijd een land geweest dat ontvangt, een land van vrijheid, waar iedereen zelf mag weten hoe hij wil leven. Maar dat land ken ik soms niet meer terug. Daar word ik bang van. Sinds 11 september 2001 is de wereld veranderd', zegt Karima.

Het is niet moeilijk om je een spiraal van geweld voor te stellen, waarin radicale moslims en extreemrechtse Fransen elkaar opjutten. Gewone moslims zullen het steeds moeilijker krijgen, vrezen ze. 'Ik voel me vooral Frans. We leven goed in dit land', zegt Karima. 'Maar ik ben bezorgd voor onze kinderen. Zal de deur voor ze open blijven staan? Want als de deur voor hen wordt gesloten, zullen steeds meer jongeren in radicalisme vervallen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden