Wij zijn hier om te blijven, is de boodschap

Het Binnenhof krijgt geen greep op Denk. De partij van het duo Kuzu/Öztürk is uitgegroeid tot een moeilijk te negeren fenomeen. Dinsdag maakten ze een statement door weg te blijven uit de Tweede Kamer om het Suikerfeest te vieren. Hun tactiek, in vier bedrijven.

Denk-Kamerleden Tunahan Kuzu (zittend) en Selçuk Öztürk overleggen tijdens een Vragenuurtje op het balkon van het ledenrestaurant in het Tweede Kamergebouw.Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Denk versus het establishment

'Het slaat nergens op.' Premier Mark Rutte - normaal gesproken de Haagse meester in het ontwijken van vragen - gaat er tijdens zijn wekelijkse persconferentie van 17 juni eens goed voor staan. Niet alleen heeft de regeringsleider de laatste video van Denk (over de media als vierde macht) gezien, hij wil er ook nog graag zijn mening over geven. 'Het beeld mag zich niet zetten dat media collectief een heimelijke agenda hebben.'

Zo gaat het vaker. Bijna alle politieke kopstukken hebben zich al reacties laten ontlokken door Denk, een partij die formeel niet eens bestaat in de Tweede Kamer (alleen partijen die meededen aan de verkiezingen worden erkend). Vorige week reageerde de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb nog op de suggestie van Tunahan Kuzu dat Nederland dankzij 'het Denk-effect' nu wél stilstaat bij de terroristische aanslagen in Turkije. 'Misschien is het handig dat meneer Kuzu weet dat wij zelf ook denken', sneerde Aboutaleb.

De Haagse reacties op Denk druisen in tegen de modus operandi van het Binnenhof. Nieuwkomers worden altijd zo veel mogelijk genegeerd. Groot gaat niet in debat met klein. Door ze geen aandacht te gunnen, blijft de naamsbekend gering, wat fataal is bij verkiezingen.

Denk weet aan dat lot te ontsnappen. Alleen al het bestaan van een partij die zegt op te komen voor gestigmatiseerde of gediscrimineerde Nederlanders raakt bij de gevestigde partijen een politieke zenuw. Niemand weet bovendien hoe groot het potentieel van de nieuwkomer is. In de meeste peilingen staat Denk op nul zetels, maar de opiniepeilers erkennen tegelijkertijd dat minderheden zwaar ondervertegenwoordigd zijn in hun bestanden.

Denk-Breda

Met de naamsbekendheid zit het wel goed in de stad waar Denk haar eerste regionale afdeling begon. Lees hier de reportage over Denk-Breda.

Denk versus het 'Bountykeurslijf'

Kamervoorzitter Khadija Arib drukt driftig op de knop van haar microfoon. Ze ontneemt Kuzu het woord. Even later nog een keer. En nog een keer. 'Waarom bent u zo boos?', zegt Kuzu, die een voorstel heeft ingediend om de stemmingen van dinsdag 5 juli uit te stellen wegens het Suikerfeest. 'Niet erg chic.'

Arib bijt terug: 'Weet u wat niet chic is? Collega's met knip- en-plakwerk op YouTube zetten.'

Het is een aanvaring die het NOS Journaal haalt. Conclusie: Denk is erin geslaagd om nagenoeg de hele Tweede Kamer tegen zich in het harnas te jagen.

Beeld anp

Dinsdag lieten Kuzu en Öztürk hun zetels tijdens de stemmingen leeg, omdat ze het einde van de ramadan wilden vieren. De rest van de Kamer wees het verzoek om de stemmingen uit te stellen unaniem af, tot teleurstelling van Kuzu ('iets meer rekening houden met elkaar mag'). Aanvankelijk lagen Kuzu en Özturk vooral in de clinch met PVV'ers, maar het zijn de aanvallen op Kamerleden met een niet-Westerse achtergrond - door Denk vaak omschreven als 'lokaas' - die tot de meeste wrevel leiden. De twee ex-PvdA'ers suggereren dat de gevestigde partijen 'een bountykeurslijf' hanteren. Ze hebben Kamerleden uit minderhedengroeperingen, maar die zijn 'zwart van buiten, wit van binnen'.

Denk versterkt dat beeld door hoofdelijke stemmingen aan te vragen over kansloze moties: voor het extra beveiligen van moskeeën of 'een actieplan' tegen etnisch profileren. Kamerleden met een niet-Westerse achtergrond die tegenstemmen, worden door Denk op Facebook te kijk gezet als hypocrieten.

Tegenstanders spreken van een 'tactiek van intimidatie', ook omdat Denk er niet bijzet waarom een motie is afgewezen (bijvoorbeeld omdat het extra beveiligen van moskeeën volgens de politie onnodig is, of omdat de stemmingen ook doorgaan tijdens andere religieuze feesten).

Denk versus de media

PowNed-verslaggever Rutger Castricum maakt een afwerend gebaar. Hij wil het bloemetje dat Kuzu hem aanbiedt niet aannemen. 'Ik vertrouw het niet', zegt hij.

Het wantrouwen is wederzijds. Medewerkers van Denk staan met filmende smartphones om hem heen. In reactie op PowNed maakt Denk eigen filmpjes van de confrontaties met Castricum. Met succes: het boeket is een plagerig bedankje voor een flinke ledengroei die de duels opleveren.

'Hoe harder PowNed tegen ons aanschopt, hoe harder wij groeien', zegt Kuzu in zijn eigen camera.

De argwaan treft niet alleen de overvaljournalistiek van PowNed en GeenStijl, de hele parlementaire pers moet het ontgelden. Journalisten zijn eropuit om Denk, in een een-tweetje met de 'gevestigde orde', pootje te lichten, is de stellige overtuiging van Kuzu en Öztürk.

Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Zie hoe na hun vertrek uit de PvdA hun ex-collega's in krantenkolommen anoniem met modder mochten gooien. Zie hoe Denk sindsdien in artikelen en nieuwsprogramma's is weggezet als verlengstuk van Ankara.

Ze omzeilen bij voorkeur de 'mainstream media' en verspreiden hun boodschap via hun eigen kanalen: DenkTV op YouTube, hun pagina op Facebook (ruim 50 duizend volgers).

Steeds meer parlementaire journalisten zijn op een zwarte lijst gezet omdat hun berichtgeving Denk niet beviel. Menig verslaggever werd al belerend toegesproken door de Turks-Nederlandse Kamerleden.

De achterban op Facebook wordt ook onderwezen: 'Trap niet in het spel van de media.' Het regende goedkeurende duimpjes, veel Denk-volgers delen het wantrouwen. Veel Haagse journalisten reageerden juist honend en verbolgen op de kritiek.

Waarop Denk weer kon zeggen: zie je wel, ze zijn bevooroordeeld.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Denk versus de status-quo

'Wen er maar aan', staat op een poster op de deur van de kamer van Kuzu en Öztürk. Wij zijn hier om te blijven, is de boodschap. Wie op een willekeurig moment aanklopt, kan er een divers gezelschap treffen. De heren zelf, beiden van Turkse afkomst, maar ook de Surinaams-Nederlandse Ian van der Kooye (voormalig PvdA'er), hun goedgehumeurde campagnestrateeg. Of Sylvana Simons, die sinds kort een eigen kamertje heeft aan het Binnenhof. Vijf passen naar links houdt Gladys Albitrouw, eveneens Surinaamse wortels, kantoor. Ze meldde zich bij Kuzu en Öztürk de dag na hun breuk met de PvdA.

De gang van Denk, ingeklemd tussen de VVD en de SP, is een explosie van kleur ten opzichte van de overwegend blanke massa van parlementariërs, medewerkers en voorlichters in de rest van het Kamergebouw. Terwijl Kuzu en Öztürk in de debatzalen vooral de confrontatie zoeken, krijgt hier de verbinding die ze propageren daadwerkelijk vorm. De twee hebben een handvol kantoortjes gevuld met medewerkers en stagiairs van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Nederlandse komaf. Veel jongeren, veel vrouwen ook. Zelfs een voormalige Miss Nederland, de half-Macedonische Tatjana Maul.

De mix werkt. In hun hoekje van het Kamergebouw voelen de leden van team-Denk zich verbonden in hun strijd tegen 'het establishment'.

Zo'n zelfde vrijhaven hebben Kuzu en Öztürk gecreëerd in een pand aan de Rotterdamse Schiekade. De binnenplaats achter het gebouw is omgedoopt tot Denkplein. Op vrolijke foto's is te zien hoe een divers gezelschap de opening van het hoofdkwartier viert. Het partijkantoor werd een fort nadat NRC kritische stukken had gepubliceerd over het zakelijke verleden van Öztürk. Denk sloot de rijen en de luiken: buitenstaanders niet welkom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden