Column

'Wij zijn geen populisten. Veel succes verder'

Is wellevendheid het antwoord op populisme? Ik waag het te betwijfelen.

Kamerlid Martin Bosma (PVV). Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Wie het populisme wil begrijpen, kan leren van de Renaissance, betoogde de Canadese politicoloog Chris Kutarna zaterdag in de Volkskrant, in gesprek met Fokke Obbema. Tegen het morele verval ziet hij een alternatief in het 'aanwakkeren van deugden'. Hij denkt daarbij aan 'sociale normen als beleefdheid, waardigheid, eerlijkheid en dapperheid'.

Ik zou het graag geloven, maar ik betwijfel of het werkt. Dat komt door een vriendin, die me vertelde dat haar schoolgaande dochter (zesde klas vwo) samen met een klasgenoot een profielwerkstuk maakt over het populisme. Ze schreven een vriendelijke mail ('We zullen ons eerst even voorstellen') aan een aantal politici, die het tweetal deze dagen welwillend te woord zullen staan. 'We zijn namelijk erg geïnteresseerd in de politiek en willen daar straks ook een vervolgstudie in doen.' Vandaag mogen ze Wouter Koolmees (D66) bellen. Sharon Gesthuizen (SP) bood een 'dagje Kamer' aan.

Ook PVV'er Martin Bosma hoorde tot de geadresseerden. De scholieren schreven hem dat ze de ontwikkelingen in Amerika op de voet hadden gevolgd en dat ze veel nadenken over hoe dit Nederland zou kunnen beïnvloeden. Daarom vroegen ze zich af welke gevolgen de verkiezing van Donald Trump zou kunnen hebben voor Nederland. Of er verschillen bestaan tussen Nederlands en Amerikaans populisme. 'Denkt u dat Trump zijn gedrag en opvattingen aan zal passen nu hij president is?' 'Hoe groot acht u de kans dat uw partij vaker gekozen zal worden doordat Trump president is geworden?' Hoe groot was trouwens de kans op een populistische premier in Nederland?

Vragen, vragen. Nu de antwoorden nog.

De scholieren sloten hun mail af met een 'We hopen dat u de tijd vindt om deze vragen te beantwoorden. Met vriendelijke groeten...'.

Keurig. Waardig, eerlijk, en misschien zelfs een beetje dapper voor 17-jarige scholieren. Helemaal volgens het beschavingsmodel van politicoloog Kutarna. Die zei immers: 'De grote les van de sociale wetenschappen van de afgelopen decennia is dat je gedrag van mensen kunt veranderen door ze in een omgeving te zetten waar andere sociale normen heersen. Ik geloof echt dat we het kunnen redden door die sociale normen weer aan te wakkeren.'

Het duurde nog geen minuut voordat de twee scholieren antwoord kregen van Martin Bosma. Dit is wat de parlementariër de jeugd meegaf: 'Wij zijn geen populisten. Veel succes verder.'

Geen aanhef, geen groet, in feite ook geen woord van de geachte afgevaardigde, tevens tweede ondervoorzitter van de Tweede Kamer en lid van het Presidium.

Omdat ik het populisme wil begrijpen, keek ik op Bosma's persoonlijke pagina op de website van de Tweede Kamer. Daar staat het, onder het kopje 'Onderwijs': naar eigen zeggen studeerde hij na het vwo bestuurskunde en sociologie. Maar geen geschiedenis. Ineens begreep ik iets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.