'Wij zijn bevroren in solidariteit', scanderen de vijanden van Poetin

Het protest tegen premier Poetin heeft dit weekeinde met zijn derde grote demonstratie op rij laten zien dat het in ieder geval de Moskouse winter kan verslaan. Met gezichten rood van de vrieskou.

MOSKOU - Bij het Oktoberplein staat een vrolijke agent naast de tientallen controlepoortjes waar de demonstranten zich doorheen moeten wurmen. 'Goedendag! Komt u rustig binnen', zegt hij lachend. En dat doen ze, met tienduizenden, terwijl rechtsboven hen in rode letters de temperatuur prijkt: min 16 graden.


De nationalisten, de communisten, het Rode Front en de liberalen van Jabloko trekken op als georganiseerde colonnes, met affiches die oproepen tot nieuwe verkiezingen, of een nog hardere boodschap verkondigen: 'Moebarak - Kadhafi - Poetin!' De veelzijdigheid van de leuzen bewijst de ideologische verdeeldheid van het anti-Poetin protest.


Imponerender zijn de tienduizenden niet geaffilieerde burgers die, anderhalve maand na de vorige grote demonstratie, de vrieskou trotseren voor een mars van 1,5 kilometer naar het Moerasplein. Met gezichten rood van de kou dragen ze witte linten, witte ballonnen en zelf gemaakte protestborden.


Naast zo'n bord, met een gevleugelde premier Poetin en president Medvedev die samen de wolken in vliegen ('Vlieg maar, duifjes'), loopt Vladimir (25), manager bij een bouwbedrijf. Gelooft hij dat deze demonstraties Poetin tot hervormingen of opstappen kunnen dwingen? 'Ik betwijfel het, maar ik wil erin geloven', zegt hij. 'Het zal ervan afhangen wat er na de verkiezingen gebeurt.'


Sergej (37), een zakenman, denkt dat er meer nodig is: 'We moeten eerst elk weekend demonstreren, dan elke dag. Dit is nog maar het voorspel. We zullen heel veel geduld nodig hebben. Poetin is al te lang aan de macht om zomaar op te stappen.'


De betogers houden de beweging erin, wat helpt tegen de kou. Maar bij aankomst op het Moerasplein moeten rocksterren en bevlogen sprekers de harten kloppend houden. Mensen beginnen te springen of te stampen om de kou te trotseren. Met teksten als 'We zijn bevroren in solidariteit' en 'Onze democratie is bevroren' houden ze de moed erin.


Het antwoord van de autoriteiten voltrekt zich op de Poklonnaja-heuvel, een plek die bol staat van vaderlandslievende symboliek. Hier wachtte Napoleon in 1812 vergeefs op de Moskouse autoriteiten die hem buigend de sleutels van de stad moesten komen overhandigen. Hier is ook het monumentale herdenkingsmuseum voor de Tweede Wereldoorlog.


Vandaag stromen op deze plek tienduizenden mensen de metro uit om felle redes aan te horen over het 'slijk aan het Moerasplein'. Er wordt gedemonstreerd tegen oranje revoluties - een verwijzing naar de 'door Amerikanen georganiseerde' Oranjerevolutie van 2004 in Oekraïne.


In vrije Russische media zong afgelopen week al rond hoe ambtenaren, leraren, en fabrieksarbeiders werden gedwongen om hier vandaag hun gezicht te vertonen. Die indruk wordt ter plekke bevestigd. Jelena (43), gemeenteambtenaar, zegt: 'Ik zou toch wel op Poetin stemmen, maar wat hier gebeurt is een schande. Het lijkt op de Sovjet-tijd, toen ze mensen ook dwongen naar dit soort bijeenkomsten te komen.'


Ze vertelt hoe haar bazen namenlijsten maakten van mensen die naar de pro-Poetin demonstratie moesten. 'Het bevel daartoe kwam duidelijk van boven.' Marina, die ook voor de gemeente werkt, overkwam hetzelfde. 'Ik had geen keus.'


Ook de aanwezigheid van grote groepen Centraal-Aziatische straatvegers, evenals de met tientallen bussen aangevoerde arbeiders, duiden op een weinig spontaan karakter van de pro-Poetin bijeenkomst. 'Nederland is een oranjeland, dus jullie en jullie bazen zitten hier verkeerd', roepen ze tegen de verslaggever van de Volkskrant. 'Jullie horen thuis op dat gore Moerasplein!'


De staatstelevisie zal veel meer aandacht besteden aan deze demonstratie, en een tevreden Poetin tonen, die zegt dat volgens sommigen er wel 190 duizend mensen naar de Poklonnaja-heuvel kwamen - een schromelijke overdrijving. Poetin: 'Nu zal iedereen wel zeggen dat bestuurlijke druk op die mensen is uitgeoefend, maar dat is bij zulke aantallen onmogelijk. Het is duidelijk dat die mensen steunen wat wij doen.'


Op beide bijeenkomsten komen meer dan 60 duizend mensen af. Maar het gegoochel door politie, staatsmedia en politici met kunstmatig hoge of lage opkomstaantallen oogt als een operatie om de protestbeweging eerst te relativeren, en vervolgens te marginaliseren. Het zegt iets over de kans op hervormingen onder een terugkerende president Poetin.


Op het Moerasplein zegt Lisa Oksjonova (39), 'huismoeder, kunstschilder en fotograaf' - ze heeft zich als engel uitgedost - dat de demonstranten een lange, moeilijke strijd wacht. 'Snelle resultaten zullen we niet bereiken, daarom is onze aanpak vreedzaam en geleidelijk. Poetin staat voor verticale macht, corruptie en censuur. Maar ik heb een dochtertje en wil dat zij in een vrij land opgroeit.'


Sergej (37)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden