'Wij streden tegen gevaar van nieuwe wereldorde'

Ze zijn beiden partij in de Kosovo-crisis. De hoofdredacteur van de Kosovaarse krant Koha Dittore BATON HAXHIU, tijdelijk uitgeweken naar Macedonië, is 'zeer sceptisch' over het vredesplan....

Corine de Vries

VLADIMIR Novakovic: 'Opgelucht kan ik niet zijn, zeker niet nu mijn land nog steeds gebombardeerd wordt. Eerlijk gezegd ben ik volledig uitgeput. Maar als ik denk aan mijn land en de ellende van de mensen daar, dan realiseer ik me dat ik niet het recht heb om moe te zijn. Dat ik door moet.

Het vredesplan is voor ons acceptabel omdat het heel nadrukkelijk de territoriale integriteit en soevereiniteit van Joegoslavië respecteert. Terroristische en separatistische acties worden erdoor onmogelijk gemaakt. En het brengt de internationale besluitvorming weer terug waar zij hoort, bij de Verenigde Naties. Verdere erosie van het volkenrecht moet zo veel mogelijk worden voorkomen. Maar het belangrijkste argument is dat er een einde komt aan de vreselijke vernietiging van ons land en het leed van de burgers.

Het trieste is dat wij altijd bereid zijn geweest te zoeken naar een diplomatieke oplossing. In Rambouillet wilden wij best onderhandelen over verregaande autonomie voor Kosovo. Maar onderhandelen was in Rambouillet niet toegestaan. Het was een dictaat, waarin wij werden gedwongen akkoord te gaan met de totale bezetting van ons land door de NAVO. Geen enkele onafhankelijke staat had dat gerespecteerd.

Door ons te verzetten tegen dit dictaat, hebben wij aan onze principes vastgehouden. We hebben het niet geaccepteerd dat de NAVO een nieuwe wereldorde zou creëren die uitmate gevaarlijk zou zijn voor kleine landen.

De NAVO had de beslissing om te gaan bombarderen al vóór Rambouillet genomen. Het was pure ijdelheid. Nu wordt gezegd dat de NAVO een humanitaire missie had, maar ik vind dat cynisch als je bedenkt dat de grootste ellende, de exodus van vluchtelingen, pas is ontstaan nadat de eerste NAVO-bommen vielen.

Het vredesplan maakt een einde aan deze waanzinnige oorlog tussen 's werelds grootste militaire mogendheid en een klein landje. Als de NAVO zin heeft om zichzelf nu als winnaar van de oorlog uit te roepen, moet zij dat vooral niet laten. Maar ik zou niet trots zijn op deze overwinning. Want de NAVO-agressie heeft rampzalige gevolgen gehad. Als ik een winnaar aan mag wijzen, dan kies ik voor de vrede.'

BATON Haxhiu: 'Ik geloof er eerlijk gezegd nog niets van. Pas als alle Servische troepen zijn vertrokken en als ik met eigen ogen de NAVO-grondtroepen in Kosovo zie, dan pas kan ik serieus op dit vredesplan reageren. Maar tot die tijd blijf ik zeer sceptisch.

Milosevic is niet te vertrouwen, ik kan me bijna niet voorstellen dat hij geen geheime agenda heeft. Hij heeft al zo vaak beloften geschonden en is verantwoordelijk voor zo veel verdrijvingen en moorden. Ik vind het onbegrijpelijk dat het vredesplan niet rept over medewerking aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag.

Militair is dit vredesplan gunstiger dan Rambouillet, maar politiek is het zwakker. Er staat niets in over een referendum over onafhankelijkheid. Maar ik vermoed dat die omissie het gevolg is van een politiek spel van de internationale gemeenschap, en ik hoop dat over drie jaar de Kosovaren de kans krijgen zich over hun eigen toekomst uit te spreken, zodat we echt vrij kunnen zijn.

Verder maak ik me grote zorgen over de Russische bijdrage aan de vredesmacht. Want voor de vluchtelingen is er weinig verschil tussen Servische en Russische troepen. De Russen hebben zich immers altijd solidair verklaard met de Serviërs. Moskou heeft nooit de massadeportatie afgekeurd. Mijn grootste angst is dat de Russen de leiding krijgen over een deel van de vredesmacht, bijvoorbeeld in het noorden van Kosovo. Dat zou neerkomen op een opdeling van Kosovo, want de vluchtelingen zullen niet naar dat gebied durven terugkeren.

Het grootste deel van het Kosovo Bevrijdingsleger zal de wapens wel inleveren, daar hoeft het Westen denk ik niet bang voor te zijn. De NAVO is sterk genoeg om het UCK onder de duim te houden. Maar de internationale gemeenschap zou er verstandig aan doen een deel van het UCK te transformeren in een politiemacht, om ze een rol te geven in het nieuwe Kosovo.

Deze oorlog kent geen winnaars. Maar de grootste verliezer vind ik de internationale gemeenschap. Zij hebben een deal gesloten met een gezochte oorlogsmisdadiger. En dat is een klap in het gezicht van veel toch al zo vernederde Kosovaarse families.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden