Interview Lloyd Russell-Moyle

‘Wij staan voor het grootste vraagstuk uit de moderne Britse geschiedenis’

Het buitenland mag met stijgende wanhoop gadeslaan hoe het Britse parlement omgaat met de Brexit-besprekingen: het maakt geen indruk op Lloyd Russell-Moyle. De Labour-parlementariër is nu eenmaal voor het EU-lidmaatschap, en daar zal hij voor blijven strijden. ‘Misschien moet er maar een No Deal komen.’

Lloyd Russell-Moyle in Westminster, Londen, 11 december 2018. Beeld Harry Lloyd-Evans/REX/HH

De waarschuwing van Mark Rutte dat de Britten door het verzet van het Lagerhuis tegen Theresa Mays Brexit-­akkoord slaapwandelen naar een ramp maakt geen indruk op Lloyd Russell-Moyle. De 34-jarige, EU-gezinde Labour-parlementariër zal ook over twee weken ­tegen de deal van May stemmen. ‘Buitenlandse politici hebben makkelijk praten’, zegt hij. ‘May’s akkoord is de eenvoudigste uitweg, maar ik ben niet van plan mijn strijd vóór het Europese lidmaatschap op te geven. Misschien moet er maar een No Deal komen om aan de Brexit-stemmers te ­laten zien hoe waardevol ons lidmaatschap is. Er is altijd een weg terug.’

Spanning en paniek

De sfeer in Westminster is ‘een combinatie van spanning en paniek’, zegt de afgevaardigde voor het district Brighton Kemptown. ‘Dat is niet gek, want dit is het grootste vraagstuk uit de moderne Britse geschiedenis. Dat gaat natuurlijk gepaard met strijd.’ Nadat May de stemming over haar deal in december had uitgesteld, nam Russell-Moyle de term ‘strijd’ letterlijk door de mace van de tafel in het Lagerhuis te pakken en ermee weg te lopen. ‘Die ceremoniële, gouden scepter symboliseert de autoriteit van de vorstin in het Lagerhuis en die was door het handelen van onze premier verdwenen. Dat wilde ik aantonen.’

Hij zit in het atrium van het Portcullis House, waar Kamerleden kantoor houden voor wie geen plek is in het oude Paleis van Westminster aan de andere kant van de weg. Op een scherm staat ‘Securitisation (Amendment) (EU Exit) Regulations 2019 – approval motion – Lord Young of Cookham’, oftewel weer een debat over Brexit, ditmaal in het Hogerhuis. Voor Russell-Moyle ligt een vrolijk gekleurde brochure op tafel, over hiv. Geen toeval, want de jonge socialist baarde vier maanden geleden opzien én kreeg alom lof, door in het parlement te verklaren dat hij hiv heeft.

Het interview verloopt staccato, omdat hij geregeld moet appen. Later blijkt waarom: zijn leider Jeremy ­Corbyn zou kort na het interview ­verklaren dat hij een voorstel voor een referendum gaat indienen, als zowel May’s akkoord als Labours Brexit-alternatief wordt afgestemd. Een referendum, zegt Russell-Moyle, ‘is de minst slechte manier om onder de Brexit uit te komen’. Liever ziet hij dat het parlement, dat in meerderheid eigenlijk voor EU-lidmaatschap is, de referendumuitslag in het belang van het land gewoon naast zich neerlegt, ‘maar dat is politiek gezien waarschijnlijk niet haalbaar’.

Prutsdeal

De ingenieurszoon is met zijn gedachten vooral bij het debat van woensdag. Daar staat een belangrijk amendement op het programma. Zijn partijgenoot Yvette Cooper en de Conservatief Oliver Letwin willen dat er uitstel van de Brexit komt als May weer een nederlaag lijdt. ‘Het is lastig’, zegt Russell-Moyle. ‘Als dit amendement het haalt, is de kans weer groter dat May’s akkoord genoeg steun krijgt omdat de Conservatieve Brexiteers nog liever May’s deal hebben dan uitstel, omdat dat kan leiden tot afstel. Het is een dilemma, want ik wil wel uitstel, maar niet May’s prutsdeal.’

Het zijn dit soort politieke spelletjes die ertoe leiden dat de buitenwereld – het buitenland vooral – met stijgende wanhoop naar de Moeder van alle Parlementen kijkt. Russell-Moyle begrijpt dat, maar zegt simpelweg te strijden voor de ideeën waarin hij ­gelooft, iets dat de meeste van zijn collega’s ook doen. ‘Ik ben een overtuigd Europeaan, als vicevoorzitter van European Youth Forum was ik aanwezig toen Jean-Claude Juncker namens de EU de Nobelprijs voor de Vrede in ontvangst nam. Ik geloof in de EU, in de vrede die het heeft gebracht en het landingskussen dat het is geweest voor koloniale machten.’

Hij zegt dat de Tories hun Brexit hebben verpest en dat het nu aan ­Labour is het project te doen stoppen. Hoe precies, dat moet volgens hem de tijd uitwijzen. ‘Als ik naar de Salts Mill in Bradford moet, dan heeft het geen zin nu al te weten of je straks in Bradford ergens links- of rechtsaf moet. Je stapt in de auto en rijdt naar het noorden, al reizende wijst de weg zich wel van zelf. Als er op de autoweg een grote aanrijding is, neem je een landweggetje. Zo is het met Remain ook. We weten waar we heen willen, maar de route hebben we niet uitgestippeld. Dat is de Engelse manier. Brussel werkt planmatiger.’

Russell-Moyle behoort tot de lichting Corbynites die is gekozen bij de verkiezingen van 2017, die door May waren uitgeschreven in de hoop haar premierschap te versterken. ‘Hate Brexit, Love Corbyn’ is ook het credo van de rossige volksvertegenwoordiger. Spanning tussen de twee ziet hij niet. ‘Vroeger had Jeremy inderdaad bedenkingen bij de Europese eenwording, maar vergeet niet dat Blair in zijn jonge jaren ook euroscepticus was. Jeremy is veranderd. Ik was erbij toen hij tijdens de referendumcampagne een pro-EU-toespraak hield ­tijdens een manifestatie op het strand van Brighton.’

Antisemitisme

Het deert Russell-Moyle niet dat ­EU-president Donald Tusk het gebrek aan leiderschap van Corbyn hekelde in zijn befaamde ‘loop naar de hel’-toespraak. ‘Tusk was juist enthousiast over Jeremy’s alternatief voor May’s Brexit, maar dat is afgeschoten door de regering en door opstandelingen binnen mijn eigen partij die alles doen om Jeremy te ondermijnen.’ Het brengt hem automatisch op het vertrek, vorige week, van acht Labour-fractieleden. Hij heeft ze ‘scabs’ genoemd, een scheldnaam voor stakingsbrekers tijdens de mijnwerkersstakingen in de jaren tachtig.

‘Ik vind het vreselijk dat mijn collega Luciana Berger is vertrokken vanwege het antisemitisme binnen onze partij. Daar moeten we ons voor schamen.’ De andere opstappers, allen ­sociaal-democraten uit New Labour, en hun nieuwe collega’s uit Conservatieve hoek, steunen volgens hem een neoliberaal bezuinigingsbeleid dat, meer nog dan immigratie, de kracht is geweest achter Brexit. ‘Jeremy zoekt een manier om de partij bijeen te houden en in de EU te blijven. Natuurlijk zijn EU-regels die staatshulp verbieden voor onze plannen ongewenst. Maar het is altijd mogelijk om uitzonderingen te bedingen in Brussel.’

Rectificatie

Eerst stond in dit stuk ‘gouden zwaard’, maar daar werd de ‘ceremoniële scepter’ bedoeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden