'Wij moeten ophouden, terwijl Israël mag doorgaan'

Hamas-activisten in Palestijns gebied duiken onder, maar Hamas-leiders elders durven Israël nog wel te trotseren. En dus nemen ze hun mobieltje gewoon op....

De Hamas-activisten in de Palestijnse gebieden scheren hun baard af en zetten hun mobieltje uit: ze duiken onder uit angst het doelwit te worden van de zoveelste liquidatie door het Israëlische leger. Hun politieke leiders willen liever niet meer optreden in rechtstreekse uitzendingen, want dan zou Israël weten in welke studio ze te vinden waren.

Die leemte wordt gevuld door Hamas-leiders als Khaled Meshaal, die een paar dagen geleden op de Arabische satellietzender Al Jazeera verscheen vanuit een studio in Beiroet. Maar ook Meshaal, die in Damascus woont, staat op de zwarte lijst – althans volgens de Israëlische media, die 'een kaartspel' van gezochte Palestijnen hebben gepubliceerd, naar voorbeeld van het Amerikaanse kaartspel van gezochte Irakezen.

'Best mogelijk dat de Israëli's ook buiten de Palestijnse gebieden in actie komen. Ze hebben duidelijk gezegd dat ze álle Hamasleiders in het vizier hebben', zegt Ossama Hamdan, de Hamas-vertegenwoordiger in Libanon. 'Maar als ze daar ook maar iets doen, zal dat zijn uitwerking niet missen – onze reactie zal zodanig zijn dat de Israëli's hem niet verwachten en niet kunnen beteugelen.'

Bij het Hamaskantoor in Haret Hreik, een zuidelijke voorstad van Beiroet die een bolwerk is van de Hezbollah, zijn de veiligheidsmaatregelen niet al te streng. De mobiele telefoons worden er nog beantwoord.

Met een brede glimlach heet Hamdan zijn gasten welkom in zijn kantoor. Op de zelfde verdieping ligt ook zijn woning, en zijn twee zoontjes rennen kamer in, kamer uit. Het gebouw ligt aan een steegje dat is afgesloten door bewakers van de Hezbollah.

Hamdan en vijf andere Hamasleiders staan ook op een Amerikaanse zwarte lijst – maar het gaat de Amerikanen niet om hun leven, maar om hun financiële middelen. Vorige week heeft president Bush 'alle landen die voor vrede in het Midden-Oosten zijn' opgeroepen de tegoeden van Hamas te bevriezen, nadat de organisatie zich verantwoordelijk had gesteld voor een aanslag in Jeruzalem waarbij twintig doden waren gevallen.

'De Amerikanen weten heel goed dat we geen bankrekeningen of tegoeden hebben in de Verenigde Staten. Maar in hun ogen is het belangrijk: in de VS stel je niets voor als je geen bankrekening hebt', zegt de joviale, bebaarde Palestijn. 'Met deze verklaring geeft de Amerikaanse president Israël het groene licht voor een aanval op de Hamas-leiders – daar is hi ¿ j verantwoordelijk voor.'

Hamdan bezweert dat politieke leiders als hijzelf, Meshaal en zelfs Ismail Abu Shanab (die vorige week door de Israëli's is gedood) geen aandeel hebben in de militaire beslissingen over de vraag hoe en wanneer de aanslagen worden gepleegd. Israël maakt geen verschil tussen politieke en militaire leiders.

Toen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, in mei in Damascus was, vroeg hij Syrië de kantoren van de radicale Palestijnse groepen te sluiten, ook die van Hamas en de Islamitische Jihad. Wat er precies gebeurde in die kantoren is niet duidelijk – volgens Syrië en de Palestijnen waren het gewoon kan-toortjes voor informatie en propaganda, maar volgens sommige waarnemers gebeurden er toch ook wel dingen van militaire aard. Het besluit tot de aanslag in Jeruzalem zou in Damascus zijn genomen.

'Dat is Israëlische propaganda en iedereen weet dat', zegt Hamdan, die eraan toevoegt dat Israël dat als argument gebruikt om alle Hamasleiders te belagen, waar ze ook mogen zijn.

Een vraag naar het stuklopen van het bestand wordt door Hamdan op de gebruikelijke wijze beantwoord: het is Israël dat het bestand heeft verbroken met de moord op Abu Shanab. 'Wij hebben het niet verbroken – de aanslag in Jeruzalem was een reactie op de daden van Israël en we hebben achteraf gezegd dat we het bestand nog steeds wilden handhaven.

'Wij zijn het er niet mee eens dat wij overal mee moeten ophouden terwijl Israël gewoon mag doorgaan. In de vijftig dagen van het bestand zijn er maar drie Pales-

tijnse acties geweest, tegenover 900 Israëlische acties, waarvan er 55 met geweld gepaard gingen en waarbij twintig Palestijnen zijn omgekomen.'

'Zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers zijn niet het enige soort militaire acties van ons Palestijnen, het zijn reacties op de dood van Palestijnse burgers', zegt Hamdan. 'In januari waren we bereid een afspraak te maken dat de burgers van beide partijen niet als doelwit zouden worden gebruikt. De Israëli's weigerden. Dus als er een aanval komt op Palestijnse burgers, moet er een aanval komen op Israëlische burgers. Als zij ophouden onze burgers aan te vallen, zullen hun burgers niet worden aangevallen. Als Israël zo'n afspraak wil maken, is Hamas daartoe bereid.'

Ondanks de mislukking van het bestand is het volgens Hamdan niet uitgesloten dat Hamas een nieuw bestand in overweging zou nemen en naar de Palestijnse premier Mahmoud Abbas zou luisteren. Maar hij vindt dat het nu aan Israël is om de eerste stap te doen. 'Ik kan zeggen dat we bereid zijn ieder politiek initiatief te bestuderen, zelfs een bestand', zegt hij. Intussen zal Hamas echter doorgaan 'zich te verdedigen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden