'Wij maken wél winst met internetverkoop'

Het kwakkelende detailhandelsbedrijf Macintosh verkoopt de Kwantumwinkels en richt zich alleen nog op schoenen. Vertrekkend topman De Moor is optimistisch.

Macintosh, een van de grootste detailhandelsbedrijven van Nederland, lijkt steeds dieper in de problemen te komen. Jaar na jaar kromp de onderneming. BelCompany werd verkocht voor 120 miljoen euro in 2011. Halfords werd ook verkocht, eind vorig jaar, voor slechts 1 euro.


Vorige week kondigde het concern aan dat de volgende winkelketen overboord gaat, de grootste tot nu toe: Kwantum, met meer dan honderd vestigingen Nederlands grootste in gordijnen en in sommige vloerbedekkingen. De eerste potentiële koper heeft zich al aangediend. Joop Steenbergen, de 75-jarige oprichter van Kwantum. Veel wil hij niet betalen, zegt hij tegen Het Financieele Dagblad: maximaal 40 miljoen euro voor de voorraden, minus reorganisatiekosten.


Als Kwantum is verkocht, is Macintosh teruggebracht tot een verzameling schoenenwinkels in Nederland, België en Groot-Brittannië. De afgelopen jaren kocht Macintosh de Britse schoenenketen Jones Bootmaker (2011) in Groot-Brittannië en verwierf het bedrijf het recht schoenen van het merk Steve Madden te verkopen. Het bedrijf is vooral bekend door de 'oude' namen, zoals Dolcis, Manfield en Scapino. Met Manfield gaat het goed, met Scapino slecht. Zo slecht, dat het bedrijf alle 25 Scapino's in België gaat verkopen en dat in Nederland rond dertig winkels dichtgaan.


Bestuursvoorzitter Frank De Moor (51), die na de zomer opstapt om parkeerbedrijf Q-Park te gaan leiden, ziet de toekomst van het Limburgse detailhandelsbedrijf echter zonnig in. 'Het afgelopen kwartaal was het beste kwartaal in jaren', zegt hij tevreden. Na jaren van krimp was er plotseling weer groei in de schoenenverkoop: 7,6 procent.


Op de vierde verdieping van het hoofdkantoor, aan de rand van het vliegveld bij Maastricht, neemt hij alle tijd om de situatie van zijn bedrijf toe te lichten. En om 'misvattingen' te ontzenuwen. Bijvoorbeeld die over internet: dat Macintosh de slag daar totaal heeft gemist en er veel te laat mee is begonnen. 'Het tegendeel is het geval', zegt hij. 'Wij spraken al over de noodzaak van cross-channel (combineren van winkels met internet, red.) toen niemand nog wist wat dat betekende.'


Toch is Zalando nu met zijn groeistrategie Europa's grootste in schoenen. 'Wij konden niet weten dat er een formule zou opkomen die prijzen hanteert waar alleen maar verlies op is te maken. Wij hebben onze internetstrategie zorgvuldig opgebouwd, we hebben er veel aandacht aan gegeven. Ónze internetverkoop is winstgevend en groeit heel snel, afgelopen kwartaal met 41 procent.' Hij waarschuwt voor die focus op internet. 'Overdrijf niet. 80 Procent van alle klanten koopt alleen maar schoenen in een winkel.'


Macintosh heeft eerder te veel aandacht besteed aan zijn webshops, zegt hij, en dat ging ten koste van de aandacht voor de winkels zelf. Dat zou blijken uit onderzoek dat marketingbureau OC&C deed voor Macintosh. Het bureau constateert dat schoenenketens, ondanks oprukkend internet, hun marktaandeel hebben behouden. Niet de grote ketens betalen het gelag, maar de kleine zelfstandige winkels.


Het marketingbureau constateert ook dat de winkelketens van Macintosh het minder deden dan de concurrentie. Vooral omdat de collectie minder aantrekkelijk was, maar ook omdat van sommige ketens niet duidelijk is waar ze voor staan. 'Vooral de positie en het vooruitzicht van Dolcis zijn uitdagend', schrijft het bureau.


De Moor werpt zijn linkerbeen over het rechter, waardoor zijn schoen plotseling te zien is, een nette grijze schoen. 'Bij Manfield gekocht', licht hij toe. 'Ik koop al mijn schoenen bij Macintoshketens.' Manfield heeft volgens hem een heldere uitstraling: die van de betere, betaalbare schoenenwinkel. Dolcis is wat goedkoper, heeft meer een familie-uitstraling. 'Dat moeten we duidelijker maken.' Dolcis en Manfield fuseren? 'Dat zou waanzin zijn. Dolcis is de schoenenwinkel met de grootste naamsbekendheid in Nederland.' Nee, De Moor laat zich de kop niet gek maken. 'Als retailer moet je niet achter de hypes aan lopen, dan kom je nergens.'


Toch lijkt er niet veel reden voor gerustheid. In februari bleek al dat Macintosh niet meer kon voldoen aan de eisen van de banken, en moest het bedrijf heronderhandelen over zijn schulden.


Gerard Rijk, financieel analist bij SNS Securities, denkt dat De Moor ten onrechte tevreden is over zijn internetstrategie. 'Zalando maakt nog steeds verlies, ja, maar de schattingen voor de waarde van het bedrijf bij een beursgang lopen in de miljarden. Misschien dat Macintosh geld verdient op zijn internetverkoop, maar dat zie ik toch niet terug in de waardering', zegt hij.


Voor De Moor zijn de winkels juist de verzekering voor de toekomst. Nieuwe technieken kan hij er toepassen. 'In België hebben we bij de winkel Brantano een 3D-voetscanner in gebruik genomen. Die bepaalt niet je schoenmaat, die alleen maar iets over de lengte zegt, maar je voetmaat. Alle schoenen in die winkel zijn ook met die scanner opgemeten. Je hoeft dus nooit meer te smalle schoenen te passen en als je hoge wreven hebt, zal je daar nooit meer last van hebben.' Bijkomend voordeel: 'Een vrouw kan voortaan makkelijk schoenen voor haar man kopen. Van alle mannenschoenen wordt 30 procent door de vrouwen gekocht.'


Dat het met Macintosh nu minder gaat, komt door de crisis sinds 2008, aangevuld door 'rampjaar' 2013, het jaar met een ijskoud voorjaar en natte zomer en herfst: niemand kocht zomerschoenen. De schoenenmarkt kromp 5,6 procent, maar in sommige regio's wel 20 procent.


Maar, zegt De Moor, winkelbedrijf Macintosh heeft ook last van het overschot aan winkels in Nederland. 'In de periode van 2004 tot 2012 kromp de omzet in alle sectoren van de non-food detailhandel. Alleen in de schoenen was er nog een groei van 3 procent, maar de inflatie bedroeg over die periode opgeteld 14 procent, dus daalde de reële omzet in Nederland. In diezelfde periode steeg het aantal vierkante meters winkeloppervlak met 22 procent. U begrijpt: dat was een onhoudbaar model. Dat zagen wij toen ook al.'


Toch groeide ook bij Macintosh de winkeloppervlakte elk jaar. De Moor: 'Wie niet meedoet, verliest marktaandeel. Dan geef je het op.' Bovendien: 'De winkelbedrijven konden hun marges op peil houden, omdat de inkoop steeds goedkoper werd. Met dank aan China en met dank aan de toen ijzersterke euro.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden