'Wij laten zien wat zich werkelijk afspeelt in het kalifaat'

De ondergrondse actiegroep RSS probeert de 'media jihad' van IS te ondermijnen met eigen beelden vanuit het kalifaat. 'Veel Europeanen verwachten het paradijs.'

Om veiligheidsredenen wil Aboe Mohammed alleen onherkenbaar op de foto. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Om veiligheidsredenen wil Aboe Mohammed alleen onherkenbaar op de foto.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Halverwege het gesprek pakt Aboe Mohammed (27) zijn iPhone om een dreigement te laten horen. 'Oh vijanden van Allah, we hebben twee van jullie gepakt. We gaan door, één voor één. Met de wil van Allah komen jullie hoofden naar de Al Na'im-rotonde', klinkt het in het Arabisch. Op die plek in Raqqa, de 'hoofdstad' van Islamitische Staat, worden hoofden op een hek gespiest.

Maandag kwam die boodschap bij hem binnen. Drie dagen na de moord in Turkije op twee van zijn maten: Ibrahim Abd al-Qader (22) en Fares Hamadai (20). Beiden lid, net als hij, van de ondergrondse actiegroep Raqqa is Being Slaughtered Silently (RSS).

'Hooggeplaatste IS-terrorist onderweg naar Nederland of Duitsland'

Lees hier wat Aboe Mohammed woesndag tijdens een besloten bijeenkomst van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken verklaarde.

Op uitnodiging van de ChristenUnie is Aboe Mohammed even in Nederland om de vaste Kamercommissie Buitenlandse Zaken te informeren over de strijd in Syrië. In een Utrechts hotel vertelt hij dat hij best bang is.

'De helft van jihad is media, zegt IS. Die jihad proberen wij te ondermijnen. Wij brengen nieuws, foto's en filmpjes vanuit het kalifaat en laten zien wat zich daar werkelijk afspeelt. IS probeert ons te hacken, te doden, wil ons voorgoed uitschakelen.'

Kernleden

Toch is het ondergrondse netwerk in Raqqa nog vrijwel intact, zegt hij. Slechts één interne activist is gedood. Vijf kernleden verspreiden, vanuit diverse plekken in de wereld, nieuws via sociale media. Veilig zijn RSS-leden nergens. Daarom verbaasde het Aboe Mohammed dat medeactivist Hani, die naar Nederland is gevlucht, maandag herkenbaar in beeld kwam op de nationale televisie. Om veiligheidsredenen wil hij zelf anoniem blijven en alleen onherkenbaar op de foto.

De Volkskrant sprak twee keer eerder met hem. In september 2014 via Skype, twee maanden later in het Turkse Gaziantep. Het afgelopen jaar is er veel veranderd, zegt hij. 'Onze activiteiten zijn met 70 procent toegenomen. We verspreiden nu ook pamfletten, teksten en graffiti in het Engels, zelfs in de straten van Raqqa. Die boodschappen zijn gericht aan westerse strijders.'

Beeld van video op de website van Raqqa is Being Slaughtered Silently. Activisten van de groep plakken een pamflet op de muur in Raqqa om te protesteren tegen Assad en IS. Beeld .
Beeld van video op de website van Raqqa is Being Slaughtered Silently. Activisten van de groep plakken een pamflet op de muur in Raqqa om te protesteren tegen Assad en IS.Beeld .

Teksten als: 'Jullie zijn gekomen om jullie leven te offeren. Weet je wel waarvoor?' Of: ' Het spelletje Call of Duty is niet als een echte oorlog.' Die is bedoeld voor Europese puberjihadi's, die vaak geen idee hebben waaraan ze beginnen.

'Veel Europeanen verwachten het paradijs, maar ontdekken al snel dat de bevolking wordt onderdrukt', zegt hij. Vooral voor Europese vrouwen is de realiteit een klap. 'Zij zijn vrijheid gewend en belanden in een gevangenis. Singles worden uitgehuwelijkt. Alle vrouwen worden continu gecontroleerd door een onverbiddelijke zedenpolitie.'

Toch sturen ze opgewekte apps naar huis. De Syriëgangers zijn de beste ronselaars, zeggen radicaliseringsdeskundigen.

'Onvrede kunnen ze niet naar buiten brengen. IS heeft een eenheid sociale media, die alles wat uitgaat checkt. Geharde ideologen, Syriëgangers uit verschillende westerse landen, nemen de boel over als ze het niet vertrouwen. Als nieuwe Europese rekruten in Raqqa aankomen, moeten ze alles inleveren. Hun paspoort, telefoon, laptop, zelfs hun kleren. Die worden gecheckt op chips en gps-apparatuur. De eerste paar maanden worden ze bewaakt. Vrouwen worden bij elkaar gestopt. Mannen die kunnen vechten, gaan op traingskamp. Anderen worden ingezet op hun specifieke specialiteiten, ict, mediajihad.'

Veel Nederlandse ouders smeken hun kinderen terug te komen. Ze krijgen allemaal dezelfde boodschap. Stop daarmee, anders verbreken we elk contact.

'Je kan niet zomaar terug naar het land van de ongelovigen. Je wordt al snel gezien als een verrader. Ik weet van drie executies van Europeanen. Vlak bij Tel Abyad, ten noorden van Raqqa aan de grens met Turkije. Of daar een Nederlander bij was, weet ik niet.

'Ook weduwen van omgekomen Europese strijders kunnen niet weg. Als ze het proberen, worden ze gedood. Liefst door hun eigen kinderen, mits die groot genoeg zijn en voldoende doordrenkt van de IS-ideologie.

'Kinderen worden gehersenspoeld in koranscholen. Normale scholen zijn er niet. Die beelden kloppen van peuters die het onthoofden oefenen op teddyberen. Ze worden ook al heel jong meegenomen naar publieke executies. Kijk maar naar IS-filmpjes, vaak zie je kinderen op de eerste rij staan. Ik heb ze zien spelen met afgehakte hoofden.'

Bewoners van het kalifaat slagen er soms in weg te komen, zegt Aboe Mohammed. 'Als ze veel geld hebben of bevriend zijn met een IS' er die bij een checkpoint een oogje dicht wil knijpen. Er wonen nog 150- tot 200 duizend mensen in Raqqa. Velen kunnen zich een vlucht niet permitteren. Ze hebben nauwelijks geld om te eten. Duizenden verdringen zich elke dag bij de gaarkeukens.'

Cynisch constateert hij dat het lucratiever is naar het kalifaat te reizen, dan het te ontvluchten. 'Buitenlanders krijgen 800 tot 1.500 dollar per maand als ze strijden. Ligt eraan hoe gevaarlijk de plek is waar ze worden ingezet. Kom je bij de veiligheidsdienst of word je emir van een strijdgroep, dan kan het bedrag oplopen tot 5.000 dollar.'

Beeld van video op de website van Raqqa is Being Slaughtered Silently. Rijen kinderen die op de tweede dag van de ramadan bij de gaarkeukens staan te wachten op eten. Beeld .
Beeld van video op de website van Raqqa is Being Slaughtered Silently. Rijen kinderen die op de tweede dag van de ramadan bij de gaarkeukens staan te wachten op eten.Beeld .

Nederlandse Syriëgangers zeggen niet te strijden voor het geld, maar voor idealen. In hun visie hebben het communisme, socialisme en de democratie gefaald. Zij dromen van een kalifaat om ongehinderd 'te kunnen wandelen op het pad van Allah'.

'Dit bevestigt mijn stelling dat de belangrijkste strijd niet de militaire is, maar de ideologische. Die voeren wij. Ons materiaal kan worden ingezet bij antiradicaliseringsprojecten. Toon een IS-beeld van een markt in Raqqa en dan dat van ons, gefilmd vanuit een andere hoek. Dan zie je een andere werkelijkheid. Trek met onze beelden langs scholen en universiteiten, ga het debat aan. In Finland en Duitsland wordt ons materiaal al gebruikt. We willen ook graag samenwerken met Nederlandse partners.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden