Update

'Wij kunnen de VVD aan een meerderheid helpen'

AMSTERDAM - Een onverwacht pikante rol is na de verkiezingsuitslag van gisteravond weggelegd voor de provinciale partijen. Zij zouden weleens de sleutel voor een meerderheid van de gedoogconstructie van VVD, CDA en PVV in handen kunnen hebben.

Mark Rutte zet zijn handtekening op het gebroken been van een partijlid Beeld null
Mark Rutte zet zijn handtekening op het gebroken been van een partijlid

Nu nog hebben de provinciale partijen hun krachten gebundeld in één Eerste Kamerzetel, als de Onafhanklijke Senaats Fractie (OSF). Maar bij de huidige uitslag halen de provinciale partijen gezamenlijk acht zetels in vier provincies (vier in Friesland, twee in Zeeland, een in Groningen en een in Noord-Holland). Dat is wellicht te weinig voor een eigen vertegenwoordiger in de Senaat.

Steun aan coalitiepartijen
Maar zij bepalen op 23 mei wel mede wie er in de Eerste Kamer gekozen worden. En als dat niet een 'eigen' senator wordt, dan kan elke partij een eigen keuze maken.

Johan Roberin, fractievoorzitter van de Partij voor Zeeland, laat er geen misverstand over bestaan. Het liefst heeft hij een zetel voor de OSF, maar als dat 'absoluut zeker weten' onmogelijk blijkt: 'dan kies ik voor de VVD.'

'Zo lang ik stem, en de onhankelijken zitten nog niet in de Tweede Kamer, stem ik VVD. Er zijn zó weinig verschillen tussen onze partijen. Wij kunnen de VVD aan een meerderheid helpen.'

Ik hoop dat ze dit lezen. Maar ik zal het ze zelf ook nog even laten weten.'

Ouderenpartij Noord-Holland
De Ouderenpartij Noord-Holland, met één zetel in de Provinciale Staten vertegenwoordigd, heeft ook een overduidelijke voorkeur voor een Senaatszetel van de OSF. Wat de partij doet als dat niet haalbaar blijkt, is nog niet afgesproken.

Volgens Kees Kruijmer, secretaris, is zijn partij niet links en niet rechts. 'Nou ja, misschien iets rechts van het midden. Wij zijn niet zo tegen deze kabinetsconstructie.'


De Fryske Nasjonale Partij
Ook Annigje Toerig, provinciaal lijsttrekker van de FNP, sluit niet uit dat de leden van provinciale partijen op 23 mei in de Provinciale Staten gaan stemmen op kandidaat-senatoren van landelijke partijen.

Toerigje: 'We weten nu nog niet precies hoeveel zetels de provinciale partijen overal krijgen, maar als blijkt dat we tekortkomen voor één zetel in de Eerste Kamer, dan kan ik me voorstellen dat we niet een eigen lijst indienen. Het is dan immers zinloos daar op te stemmen. Maar ik loop nu voor de ontwikkelingen uit, onze gezamenlijke leden bepalen voor welke strategie we kiezen.'

De huidige onafhankelijke senator Hendrik ten Hoeve is afkomstig van de Fryske Nasjonale Partij (FNP). Dat maakt de rol van die Friese partij extra pikant.

Meer in algemene zin: de FNP is naar eigen zeggen eerder 'progressief' dan 'conservatief'. Toerigje: 'We werken vaak samen met de PvdA. Met de PVV hebben we niets.' Volgen Toerigje is er in het verleden ook eens een lijstverbinding aangegaan met GroenLinks.

Partij van het Noorden
Johannes Veerenhuis-Lens, fractievoorzitter van de Partij voor het Noorden (1 zetel in Groningen), ziet in de ontstane situatie de kans schoon te gaan onderhandelen. 'Een zetel voor de OSF, dat gaat niet lukken zoals het er nu uitziet. Ik ben mij heel erg bewust van de best pikante positie waarin de Partij voor het Noorden zich nu bevindt. Het is in theorie mogelijk dat wij links of rechts aan een meerderheid helpen.'

Maar voor de beslissende stem van Veerenhuis-Lens kan niet met een bloemetje worden volstaan. Speerpunt van de Partij voor het Noorden is een groter aandeel van de aardgasbaten voor de noordelijke provincies. En ook een snelle treinverbinding met het Westen staat op het verlanglijstje. Elke partij die dat kan bieden, weet zich verzekerd van een plaats aan de onderhandelingstafel.

De Fryske Nasjonale Partij Beeld null
De Fryske Nasjonale Partij
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden