'Wij hebben geen lintje meer voor Mandela'

Nederlandse diplomaten moeten zich met enige regelmaat redden uit gênante situaties als zij aan buitenlanders een decoratie moeten verstrekken...

GEERT-JAN BOGAERTS

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

BRUSSEL

Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderhandelt nu met Binnenlandse Zaken en de Kanselarij der Nederlandse Orde, die over de lintjes gaat, over een nieuwe herziening van het systeem.

Bij buitenlandse contacten op enig niveau is het tamelijk gebruikelijk dat de hoogwaardigheidsbekleders elkaar onderscheidingen geven. Nederlandse functionarissen, hoge ambtenaren en ministers, komen vaak met hoge buitenlandse decoraties thuis. Sinds de herziening van het lintjesstelsel, twee jaar geleden, kunnen die onderscheidingen echter niet meer op hetzelfde niveau worden geretourneerd. Zo stond een hoge Nederlandse militair onlangs met lege handen toen hij door zijn Duitse evenknie werd onderscheiden met een ereteken.

Volgens een diplomaat in Brussel stond de Duitser even 'uitermate verbaasd te kijken', toen hij merkte dat er niets voor in de plaats kwam.

In 1994 werd de Tweede Kamer het er na vijftien jaar onderhandelen over eens dat lintjes voortaan zouden worden uitgereikt op grond van verdienste, en niet langer op basis van iemands maatschappelijke status, functie of inkomen. In 1996 ging dat nieuwe, democratischer systeem in, maar het blijkt volgens diplomaten moeilijk uit te leggen aan buitenlanders. 'Soms is het beter om maar helemaal niets te geven dan om iemand tot ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw te slaan', merkt een diplomaat op. Deze onderscheiding is de laagste die Nederland te vergeven heeft.

Volgende week vindt in Cardiff de Europese Raad van regeringsleiders en staatshoofden plaats, die wordt vereerd met een bezoek van Nelson Mandela. Brusselse diplomaten 'houden hun hart nu al vast' voor het geval andere EU-landen besluiten om Mandela te vereren met een hoge onderscheiding. 'Wij hebben niets te geven', zeggen ze.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken meent dat het zo'n vaart niet zal lopen. 'Mandela heeft een paar jaar terug de hoogste Nederlandse decoratie gekregen, het grootkruis in de orde van de Nederlandse Leeuw', zegt de woordvoerder. Hij erkent wel dat er soms pijnlijke situaties ontstaan. 'Daarom praten we nu ook met Binnenlandse Zaken en met de kanselarij, om te zien of ze wat soepeler kunnen worden.'

Een woordvoerder van Binnenlandse Zaken zegt dat de kanselarij al vrij soepel is. 'Maar we moeten wel de regels toepassen. Als we die willen wijzigen, hebben we opnieuw toestemming van de Tweede Kamer nodig.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden