'Wij gaan hier niet weg zonder onze familie'

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van de Palestijns-Syrische Mohannad (39) en zijn gezin volgen we het dagelijks leven in de opvang, eerst in tentenkamp Heumensoord, daarna in Lelystad, Wageningen en Arnhem. Deel 14: De laatste beproeving.

Onderweg van Wageningen naar Arnhem stippelt Mohannad met Google Maps zijn route uitBeeld Marcel van den Bergh

Mohannad gooit zijn rugtas in de fietsmand en klikt de telefoonhouder op het stuur van zijn blauwe damesfiets. Op Google Maps heeft hij de route van Wageningen naar de nieuwe opvanglocatie in Arnhem-Zuid uitgestippeld: pakweg 18 kilometer, via Heelsum en Doorwerth, over de Nederrijn, langs stadion Gelredome.

Het verblijf in het asielzoekerscentrum in Wageningen heeft precies dertien dagen geduurd. De verhuizing naar Arnhem voor de El Jechi's de zevende opvangplek in Nederland betekent weer een stap dichter bij het begin van de asielprocedure, zo heeft het COA gezegd. Binnenkort zal Mohannad zelfs zijn asieladvocaat ontmoeten.

Een witte touringcar bracht de zevenkoppige familie behalve Mohannad en zijn gezin ook Layla's zussen Ruby en Heba en Heba's tweejarige dochter Jouly vanochtend naar Arnhem. Met ruim twintig stuks bagage, inclusief een buggy en een kinderfietsje. Alleen Mohannads fiets mocht (weer) niet mee; daarom is hij teruggegaan om hem te halen.

Op de Keijenbergseweg, tussen Bennekom en Renkum, denkt Mohannad terug aan de roerige dagen die achter hem liggen.

Zo besloot hij deze week na tien jaar te stoppen met roken.

Het is dinsdag als Mohannad de Marokkaanse winkel in Wageningen binnenloopt om een voorraad eten te kopen, zoals hummus en bonen in blik. Omdat de blikken bijna over de houdbaarheidsdatum heen zijn, zijn ze spotgoedkoop: 20 cent per stuk.

Hij besluit groot in te slaan. Met een rugtas en twee grote tassen loopt Mohannad, heuvelop en heuvelaf, terug naar het azc. Hijgend en piepend loopt hij anderhalf uur later de oprit op. Nooit eerder voelde hij zoveel haat jegens het roken. Hij schudt de vier resterende sigaretten uit zijn broekzak en verkruimelt ze op het pad. Hij stopt, cold turkey.

Verantwoording

In de opvang in Arnhem verblijven maximaal 339 asielzoekers. Onder hen Mohannad El Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (9) en Ibrahim (8). De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de laatste jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië.

Maar Mohannads voornemen houdt niet lang stand. Als een dag later het verhuisbericht komt, blijkt dat Mohannad, Layla, Ziad en Ibrahim naar Arnhem gaan, terwijl de rest van de familie in Wageningen achterblijft.

Mohannad snelt naar een COA-medewerker om verhaal te halen. 'Ik kan mijn schoonzussen hier niet alleen laten. Ze spreken geen Engels en kunnen zich niet redden in hun eentje.'

Van andere vluchtelingen weet hij dat als je eenmaal gescheiden van elkaar bent in de asielroute, het lang duurt voordat je elkaar weer tegenkomt. Hij besluit het hard te spelen. 'Wij gaan hier niet weg zonder onze familie.' De COA-medewerker is niet onder de indruk. Ze zegt: als hij weigert, vervalt zijn aanvraag en moet hij zich opnieuw als vluchteling melden in Ter Apel.

Van een andere COA-medewerker hoort hij later dat dit onzin is, dat de collega die dit gezegd heeft nieuw en onervaren is. Maar het leed is geschied, Mohannad is furieus. Acht maanden wachten en nu dit.

Terug in de kamer kijkt Ziad hem angstig aan. Mohannads hoofd is rood aangelopen, hij kan zijn woede nauwelijks bedwingen. Misschien is het beter als jullie naar een andere kamer gaan, zegt hij tegen Layla.

Terwijl de rest op Heba's kamer een plekje zoekt om te slapen met zijn tweeën in één bed, rookt Mohannad weer. Omdat hij de slaap niet kan vatten, blijft hij roken, zestien of zeventien sigaretten.

Stipt om negen uur 's ochtends meldt hij zich bij het COA. Die hoort Mohannad aan en pakt zijn digitale dossier erbij. 'Ik zie dat je regelmatig vrijwilligerswerk hebt gedaan voor ons', zegt de manager. 'Dan helpen wij jou ook.' Een paar seconden later schuift een nieuwe transferbericht uit de printer: Jouly, Heba en Ruby mogen mee naar Arnhem.

Inmiddels kan Mohannad weer lachen. Het is twintig graden met een lichte bries: perfect weer om te fietsen. Voordat hij koers zet naar het centrum, stopt hij uitgebreid bij de uiterwaarden van de Nederrijn. Hier kom ik terug om te vissen, belooft hij zichzelf.

Reactie COA

Het COA herkent zich niet in het verhaal van Mohannad over het meeverhuizen van zijn schoonfamilie. Het COA heeft zijn verzoek over meeverhuizing van de schoonfamilie vanaf het begin serieus onderzocht en is erin geslaagd de hele familie in Arnhem te plaatsen.

Uitkijkend over het water, neemt hij een paar trekjes van zijn e-sigaret met appelsmaak, een 'overgangsmiddel' om binnenkort echt te stoppen. Het voelt alsof hij nog één grote beproeving moest doorstaan, voordat het gezin een verblijfsvergunning krijgt. 'Ik ben nog steeds sterk en positief', zegt hij. 'En ik voel me trots.' En weg is hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden