ANALYSE

'Wij gaan gebukt onder spreadsheetterrorisme'

Scholieren moeten na het behalen van een vwo-diploma niet vanzelfsprekend naar de universiteit, zei minister van Onderwijs Jet Bussemaker (PvdA) zaterdag in de Volkskrant. 'Wat mij stoort is dat iedereen altijd maar hogerop wil.' De oplossing: hbo-studenten die vakken volgen op de universiteit en een nieuwe opleiding tussen mbo en hbo in, de associate degree. Met dat laatste honoreert Bussemaker een voorstel van de Vereniging Hogescholen, die er dan ook enthousiast over is.

Robert Giebels
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker. Beeld anp
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker.Beeld anp

De plannen horen bij een 'strategische agenda' waarmee Bussemaker het hoger onderwijs in Nederland op een hoger niveau wil brengen en de nu zeer hoge uitval in het eerste jaar wil verkleinen. In een debat van de Volkskrant op Zondag kreeg Bussemaker van direct betrokkenen te horen waarmee ze rekening moet houden.

Opleidingscommissies

Tariq Sewbaransingh, voorzitter Centrale Studentenraad Amsterdam: 'Er wordt nu van ons studenten ontzettend veel gevraagd: een cv opbouwen, de juiste studies volgen en ook nog een sociaal leven hebben. Er is geen tijd voor het actuele debat over wat er speelt op het vakgebied van je studie. Binnen zeven weken moet je gigantisch veel kennis verstouwen en in week acht heb je tentamen. Een begin van de oplossing zijn opleidingscommissies, bestaande uit docenten én studenten. Die moeten een sterkere positie krijgen bij de inrichting van een studie.'

Ed Brinksma, rector magnificus Universiteit Twente: 'Studenten zijn niet lui, maar het Nederlandse onderwijs moet wel uitdagender. Tegelijk is alles zo complex geworden. Universitaire begrotingen zijn administratieve gedrochten. De regeldruk is een gigantisch probleem. Wij gaan gebukt onder spreadsheetterrorisme: als iets fout gaat, kunnen we meteen zien wie we daarvoor de schuld kunnen geven. Maar die regels zijn eigenlijk een uiting van wantrouwen. Wij willen als universiteit meer autonomie en vertrouwen, want van die regels worden we knettergek.'

Geldkwestie

Rianne Letschert, hoogleraar internationaal recht in Tilburg; voorzitter De Jonge Academie: 'In het buitenland worden studenten veel meer uitgedaagd. Daar zijn bijvoorbeeld veel meer contacturen. Tegelijk is het een geldkwestie, waardoor onderwijs het aflegt tegen onderzoek. Voor onderzoek is geld, voor onderwijs niet. Er zijn 50 procent meer studenten gekomen en tegelijk is er 30 procent minder geld. Ik krijg geld los voor onderzoek en daarmee houd ik mijn opleiding in stand. De werkdruk is zo groot dat het onderwijs een sluitpost wordt. Want docenten worden afgerekend op onderzoek.'

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs: 'Omdat leerlingen en studenten in Nederland niet worden uitgedaagd, zijn ze niet heel erg gemotiveerd. Ze zien een docent die voor honderd studenten in een hoorcollege een boek staat voor te lezen. Nederlandse studenten vinden hun studie minder belangrijk dan studenten in het buitenland. Tegelijk zie je dat het lesgeven niet de prioriteit is van docenten, want hun onderzoek bepaalt het succes. Mondjesmaat zie je dat veranderen en worden meer onderwijshoogleraren benoemd. Maar vooralsnog is er een ontzettend hoge uitval in het hoger onderwijs: in het eerste jaar stopt 25 tot 30 procent.'

Ed Brinksma: 'Er zijn studies waarbij 25 procent van de eerstejaars geen enkele studiepunt behaalt. Daar wil je op selecteren. Als we dat niet doen, is het eerste studiejaar de selectie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden