Bellen metOnze politiek verslaggever

‘Wij doen niet mee aan de jacht op de Miljoenennota: je weet dat je voor het lapje wordt gehouden’

Vandaag is het Prinsjesdag, wat voor politiek verslaggever Yvonne Hofs betekent: een enorm pak papier doorwerken, op zoek naar ‘addertjes onder het gras’. ‘Het goede nieuws wordt altijd gelekt, het slechte niet.’

Oranjefan Johan Vlemmix met een miniatuur Gouden Koets bij paleis Noordeinde op Prinsjesdag. Veel van de ceremoniële onderdelen gaan niet door.Beeld ANP

Goedemorgen Yvonne, heb je al de Prinsjesdagkriebels?

‘Op zich wel, ja. Het wordt een drukke dag. De Haagse redactie kijkt uit op het Lange Voorhout, waar de koets normaal gesproken langs komt rijden. We zitten op de eerste rij. Dat spektakel is er dit jaar niet bij.’

Hoe ziet jouw dag eruit vandaag?

‘Ik ga volle bak allerlei briefings aflopen. Zometeen ga ik eerst naar het Centraal Planbureau voor een briefing over de Macro Economische Verkenning, waarbij we gaan horen wat er is veranderd ten opzichte van de raming in augustus. Toen is er een prognose gemaakt voor de economische groei, werkeloosheid en koopkracht. ’s Middags heb ik een persgesprek met minister Hoekstra en staatssecretaris Vijlbrief (beide van Financiën, red.). Daarnaast moet ik een enorm pak papier doornemen. Alleen al de Miljoenennota, waarin staat wat de regering volgend jaar van plan is, telt zo’n zeventig pagina’s. Ik verwacht overigens dat daar weinig verrassends uitkomt. Veel is al gelekt.’

Gebeurt dat lekken bewust?

‘Zeker! Wat altijd opvalt is dat het goede nieuws wordt gelekt, maar het slechte niet. De koopkrachtplaatjes lekken altijd als eerste uit, zeker als ze in de ogen van het kabinet gunstig zijn. Zo van: u gaat erop vooruit. Terwijl die koopkrachtplaatjes hartstikke onbetrouwbaar zijn. Zeker in crisistijd, als de onzekerheden groter zijn dan normaal. Een tweede lockdown is niet uitgesloten. Maar daar gaan de ramingen niet vanuit. Normaal gesproken moet je bij die koopkrachtvoorspellingen al tien slagen om de arm houden, nu honderd.’

Hoe scan je het enorme pak papier dat je vandaag gaat doornemen?

‘Ik kijk vooral of er niet selectief is gelekt, of er geen addertjes onder het gras zitten. Door het lekken is het frame al gezet: dan hebben alle media al gemeld dat de koopkracht stijgt of dat het onderwijs extra geld krijgt. Waarop wordt bezuinigd, wordt dan weer niet gelekt. Dat komt omdat het kabinet wil dat de plannen goed in het nieuws komen. Daarom doen wij eigenlijk ook nooit mee aan de jacht op de Miljoenennota, omdat je weet dat je voor het lapje wordt gehouden.’

Wat is voor jou de meest in het oog springende gelekte beleidsmaatregel van dit jaar?

‘Het kabinet stelt dat er lastenverlichting komt. Ik twijfel of dat zo is. Volgens mij stond lastenverlichting al in het regeerakkoord. Lastenverlichting voor de een is lastenverzwaring voor de ander. Neem bijvoorbeeld de overdrachtsbelasting voor starters: die wordt afgeschaft. Daar staat tegenover dat mensen met een tweede huis meer belasting gaan betalen. Nog zo een: de inkomstenbelasting wordt ietsje verlaagd, de arbeidskorting verhoogd. Daar staat tegenover dat de zelfstandigenaftrek wordt verlaagd. Zzp’ers gaan er dus niet op vooruit.’

Na Prinsjesdag volgen de Algemene Politieke Beschouwingen. Gaan die de toon zetten voor de komende verkiezingscampagne?

‘De beschouwingen zijn woensdag en donderdag. Je kunt dan zien welke thema’s belangrijk zijn voor de partijen en hoe ze aanval gaan inzetten op Mark Rutte. Het is nog niet officieel, maar iedereen weet dat hij weer lijsttrekker wordt voor de VVD. Voor regeringspartijen als het CDA en D66 is de partij van Rutte een concurrent, tegen wie ze zich zullen afzetten. De oppositiepartijen zullen op hun beurt uitdragen dat Rutte verantwoordelijk is voor vreselijk kabinetsbeleid waar zij de kiezer eindelijk van gaan verlossen.’

De partijen hebben aan Rutte een geduchte tegenstander: hij staat er beter voor dan ooit.

‘Ja, het zal een grote Rutte-show worden. Hij is daar heel goed in en laat zich moeilijk van zijn stuk brengen. Rutte heeft het geluk dat kiezers zich tijdens een crisis om de grote leider verzamelen. Wat ik heel opvallend vond, was dat tijdens de vakantieperiode meteen het geklaag oprees: waar is de premier in deze crisistijd? Terwijl hij maar heel kort weg was, minder dan twee weken, en ook elke dag telefonisch contact had met de coronaministers.’

Waarom heeft de VVD Rutte nog niet naar voren geschoven als lijsttrekker?

‘Op deze manier kan hij zijn staatsmannelijke statuur langer uitbuiten. Hij kan nu nog even boven de partijen zweven voordat het ordinaire moddergooien begint.’

Lees verder

Prinsjesdag dient ook als opmaat tot de verkiezingen
De dagen rond Prinsjesdag staan deze week in het teken van de komende verkiezingen. Van hogere zorgsalarissen tot degelijk bestuur: elke partij probeert nu al haar eigen lievelingsthema op de voorgrond te krijgen.

Tussenrapport Rutte III: niet in iedereen schuilt een crisismanager
2020 moest het oogstjaar worden voor Rutte III. En toen werd alles anders. Het kabinet bleek slecht voorbereid, maar werd gaandeweg wijzer. Het laatste rapport van deze ploeg is gemengd, de ongekende omstandigheden wegen zwaar mee.

Centraal Planbureau: ‘Grote ongelijkheid is bijwerking van coronasteun’
Covid-19 leidt tot grotere ongelijkheid in Nederland. Het kabinet moet dus juist nu extra oog hebben voor de meest kwetsbaren in de samenleving betogen Pieter Hasekamp, Diederik Dicou en Jan-Maarten van Sonsbeek, respectievelijk directeur, hoofd en programmaleider bij het CPB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden