'Wij betalen de prijs voor beunhazerij'

Het is de doodsteek voor vrijgevestigde psychologen als zij niet meer hoofdbehandelaar kunnen zijn in de specialistische psychotherapie.

De commotie rond malafide nieuwkomers in de geestelijke gezondheidszorg vormt een ernstige bedreiging voor de ongeveer tweeduizend vrijgevestigde psychologen en psychotherapeuten. Volgens een conceptadvies van de Inspectie voor de Gezondheidszorg aan minister Schippers, bedoeld om het lek in het toezicht op nieuwe toetreders te dichten, mogen zij geen hoofdbehandelaar zijn in de specialistische psychotherapie. Volgens Arnoud van Buuren, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (NVVP), betekent dit de 'doodsteek voor de eigen praktijk'.

Schippers beloofde de Tweede Kamer dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg het toezicht op nieuwe toetreders in de geestelijke gezondheidszorg zal verscherpen. Dit deed zij naar aanleiding van de berichtgeving in de Volkskrant over hoe makkelijk het is een verslavingskliniek te openen en zorg te declareren zonder dat deze door gekwalificeerd personeel wordt geleverd.

Eerder bleek al dat de ggz-instelling Europsyche jarenlang patiënten had laten behandelen door niet-gekwalificeerde medewerkers. Dit was aanleiding voor de Inspectie om eind maart een advies uit te brengen over een nieuwe norm voor de hoofdbehandelaar in de specialistische ggz.

Wat zijn de consequenties van het advies van de Inspectie voor vrijgevestigde psychologen?

'Dan mogen zij alleen nog kortdurende behandelingen doen van maximaal twaalf sessies, net als eerstelijnspsychologen. Dat slaat helemaal nergens op, want zij zijn net als psychiaters en klinisch psychologen opgeleid voor het behandelen van complexe problematiek. Onze patiënten zijn gemiddeld tien maanden in behandeling.'

Waar moeten die complexe patiënten dan naar toe?

'Dat vragen wij ons ook af. Terug naar de grote instellingen, vermoed ik. Maar dan gooi je dus het kind met het badwater weg. Niet voor niets is er veel vraag naar vrijgevestigde therapeuten. Zij komen vaak van de grote instellingen omdat de zorg daar door schaalvergroting en bezuinigingen steeds schraler is geworden. Het moest steeds korter en korter en met minder gekwalificeerd personeel. Wij willen kwaliteitszorg leveren, maar nu moeten wij de prijs betalen voor de beunhazen in de zorg.'

Hoe moet het misbruik dan worden aangepakt?

'De perverse prikkels moeten uit het systeem worden gehaald. Iedereen kon zien aankomen dat het mis zou gaan toen de markt in 2008 werd opengesteld. Je kon zo een instelling beginnen en onder jouw vlag andere, lager geschoolde medewerkers laten werken. En dat kan nog steeds, zoals de Volkskrant liet zien. Het is goed als de toelating tot het systeem beter wordt gecontroleerd, maar laat verzekeraars niet het veto op kwaliteit krijgen. Dat leidt alleen maar tot meer bureaucratie.'

Waarom kunnen verzekeraars niet op kwaliteit toezien?

'De ggz is een complexe sector in de zorg. Behandelingen van patiënten met psychische klachten zijn bijna niet te standaardiseren. Toch willen zorgverzekeraars weten wat ze inkopen en of ze waar voor hun geld krijgen. Dat begrijp ik, want zij moeten op de centen passen. Maar om die transparantie te verkrijgen is zo'n abstract en complex declaratiesysteem opgetuigd dat het juist misbruik in de hand werkt; het doet namelijk geen recht aan het individuele ziektebeeld. Daarmee is de ggz alleen maar ondoorzichtiger geworden en neemt het wantrouwen toe in plaats van dat het vermindert.'

Maar wantrouwen is toch terecht als misbruik wordt gemaakt van collectieve middelen?

'Begrijp me niet verkeerd. Mensen die hier in mijn spreekkamer komen, lijden. Niemand gaat voor zijn lol naar een therapeut. Meestal is er al veel aan voorafgegaan. Voor de introductie van marktwerking in 2008 was het aantal behandelingen dat was voorgeschreven voor een bepaald ziektebeeld niet toereikend. Therapeuten breidden dan de diagnose uit om meer behandelingen vergoed te krijgen. Onder de diagnose persoonlijkheidsstoornis konden cliënten tweemaal zo lang worden behandeld. Dat zijn die perverse prikkels. Ook in het huidige systeem zijn diagnoses leidend voor de vergoeding in plaats van werkelijk verrichte diensten.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden