Wientjes: 'Jezus, dacht ik, waar zijn we nu in beland?'

Hoe hard speelt de invloedrijkste man van Nederland het spel? Hoe liet hij Geert Wilders onderbaas van Nederland worden? Hoe schoffeerde hij Alexander Rinnooy Kan (SER)? Frénk van der Linden en Pieter Webeling in gesprek met VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes. 'Ik ben een generaal te velde.'

Bernard Wientjes. © ANP.

Daar zit u nou: 'tuig van de richel'.
'Ik was eerst heel kwaad, ik speel zelf nooit op de persoon. Normaal gesproken doet Agnes (Jongerius, red.) zo'n uitspraak ook niet. Als het moet, vechten we elkaar de tent uit - maar met respect. Jezus, dacht ik, waar zijn we nu in beland? Het speelde in de herfst van 2009; ons overleg over het pensioenakkoord was geklapt. De spanningen liepen hoog op. Inmiddels weet ik dat Agnes die rotopmerking op een onbewaakt moment maakte. Begrijpelijk, zand erover. Na een interview roep ik ook wel eens tegen mijn woordvoerder: 'Roelf, wat heb je nou weer voor een eh... journalist binnengehaald?' Lachje. 'Daar zit ook weleens tuig van de richel bij.'

Als werkgeversvoorzitter bent u dagelijks bezig met lobbyen, met wheelen en dealen. Hoe zwaar telt ethiek voor u?
'Enorm. Als je rommelt met de waarheid, moet je heel goed bijhouden wat je tegen wie hebt ge-zegd. Lastig. Ik kán volgens mij ook niet liegen. Ik kan wel verkopen. Als ondernemer zei ik: 'Dit is echt de laagste prijs die ik kan bieden.' Dan loog ik natuurlijk wel, hè. Nu zeg ik tegen een minister: 'Dit is onbespreekbaar, dit kun je toch niet maken?' Terwijl ik in mijn achterhoofd heb: als hij me halverwege tegemoet komt, ben ik al dik tevreden. Ik blijf een koopman.'

Grote bonje in de FNV door het pensioenakkoord en verhoging van de AOW-leeftijd. Fijn voor u. Door de muiterij van Bondgenoten en Abvakabo mag u zelfs hopen op een splijting in de vakbeweging. Verdeel en heers!
'Verdeel en heers past niet bij ons. Politici vinden dat geweldig, die leven daarvoor. Kijk, wat er nu gebeurt met de FNV vind ik heel erg. Of heel erg... dat is verkeerd gezegd. Het is de toespitsing van het aloude gevecht tussen de radicalen en de gematigden. Dezelfde strijd zie je één op één in de politiek: de zwakte van een redelijke PvdA versus het extreme van de SP. De SP is een nee-club. Die willen niks. In de FNV zitten ook steeds meer SP'ers.

'Ik was ooit lid van een VNO-NCW-commissie over de toekomst van de arbeidsverhoudingen. De discussie was: hoe moeten we omgaan met de bonden? Eén van de opties: het Thatcher-model. Uitroeien die handel. Gewoon: uitmoorden, op naar a union free environment. Een verwaarloosbaar percentage van onze achterban was daar vóór. Begrijp me goed: als ik de bonden ook maar één procent minder salarisverhoging door de neus kan boren, is dat geweldig, gewéldig. Maar we kunnen niet zonder ze. Ondernemers hebben tegenwicht nodig, countervailing power. Omdat wij de neiging hebben niet alleen tot de grens te gaan, maar ook eroverheen.'

VNO-NCW heeft het momenteel voor het zeggen: het regeerakkoord is een opeenstapeling van werkgeverswensen, variërend van belastingvoordelen tot meer asfalt en kernenergie. In wezen zijn de werkgevers aan de macht in Nederland.
'Macht is een vies woord, wij hebben invloed. Dat is best goed voor Nederland, want ik durf te zeggen dat wij daar op een zeer verantwoorde manier mee omgaan.'

Lees het hele interview in de Volkskrant.

Bekijk hier de hele top 200 van invloedrijkste Nederlanders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden