Wielrennen handhaven op de Spelen is doping belonen

Het IOC zou de wielersport uit zijn staat van ontkenning wakker kunnen schudden door de sport te schrappen van het olympische programma.

MARK VAN DRIEL

Het IOC is van plan volgend jaar één olympische sport van het programma te schrappen. Na de onthullingen over het dopingnetwerk van Lance Armstrong is wielrennen een logische kandidaat.

Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat een kleine, elitaire sport als de moderne vijfkamp zou sneuvelen om in 2020 plaats te maken voor een nieuwe, populaire sport. Maar de vijfkamp mag dan een marginale status hebben, het is een schone sport die aan olympische idealen als sportiviteit, eerlijkheid, onderling respect en broederschap beantwoordt. Dat geldt zeker niet voor wielrennen.

De problemen in het honkbal, dat in 2005 van het olympische programma werd geschrapt vanwege een structureel steroïdenprobleem, lijken in vergelijking met wielrennen verwaarloosbaar.

Dopinggebruikers domineren niet alleen de top van de uitslagenlijst van de Tour de France, ook bij de olympische wegwedstrijden zijn de fraudeurs prominent aanwezig. Armstrong, Hamilton, Ullrich, Leipheimer, Vinokoerov: het zijn medaillewinnaars van wie vaststaat dat ze verboden middelen hebben gebruikt. Over anderen, zoals Armstrongs trouwe ploeggenoot Ekimov, kan na de recente onthullingen over de structurele fraude bij de US Postal-ploeg nauwelijks twijfel bestaan.

Wielrennen handhaven op de Olympische Spelen, zo weet het IOC nu, staat gelijk aan doping belonen.

Uit het Usada-rapport over Armstrong blijkt weer eens onomstotelijk dat doping niet alleen een zaak van ambitieuze renners en dubieuze artsen was. Het werd georganiseerd door ploegen, aangemoedigd of op zijn minst getolereerd. In het dossier komen veel namen voor die de wielersport hebben gedomineerd of domineren: US Postal, Telekom, T-Mobile, Once, CSC, Rabobank, Liberty Seguros, Astana, Kelme, RadioShack.

Officieel ondersteunden de ploegen de dopingbestrijders, in de praktijk trokken ze zich weinig aan van de pogingen de sport schoon te maken. De leugen regeerde. Wie niet meedeed, keek weg. In het peloton zaten tientallen medeplichtigen die zwegen over het structurele bedrog uit vrees voor hun toekomst in de wielersport.

Zelfs de UCI streefde niet werkelijk naar een schoonmaak, alle beloften ten spijt. Het dossier-Armstrong bevat een getuigenis van de Duitse renner Jörg Jaksche. Hij gebruikte doping bij Telekom, CSC, Once en Liberty Seguros, was klant van de omstreden Spaanse dopingarts Fuentes en dankzij zijn contacten in de koers op de hoogte van dopingpraktijken bij andere ploegen, zoals US Postal.

In 2007 deed Jaksche zijn verhaal bij UCI-voorzitter Pat McQuaid, in de hoop dat de wielerunie schoon schip zou maken. Tot zijn schrik was die niet geïnteresseerd. 'De UCI toonde nul belangstelling voor mijn verhalen over doping bij deze ploegen en ze hebben me nooit benaderd voor vervolgonderzoek.' Sterker, McQuaid liet doorschemeren dat Jaksche in de pers niet zo openhartig had moeten zijn over doping.

Die mentaliteit heerst nog in het peloton. De reacties van Rabobank op het dossier-Armstrong spreken boekdelen. Hoewel oud-renner Leipheimer in het dossier onder ede spreekt over het dopingprogramma van de ploeg, doen de meeste coureurs en de leiding alsof er niets aan de hand was. Eerder stelde de Volkskrant na eigen onderzoek vast dat doping tot 2007 door de medische staf werd toegestaan.

De cultuur van wegkijken heerst nog steeds, ruim veertien jaar nadat de Tour de Dopage (1998) een indicatie gaf van de reikwijdte van het dopinggebruik. En het is lang niet zeker dat de sport schoner is dan voorheen, zoals na elk schandaal opnieuw opklinkt uit de wielerwereld. Dopingtests zijn, zo blijkt uit het dossier-Armstrong, in feite IQ-tests. Wie slim is, doorstaat ze met glans.

Vele dopinggebruikers of -verstrekkers hebben nog steeds een prominente rol in de sport. Zo werkte dokter Geert Leinders, voorheen de spin in het dopingweb van Rabobank, afgelopen zomer voor het sensationeel sterke Team Sky, met Tourwinnaar Bradley Wiggins. Pas afgelopen week werd bekend dat hij weg moet, volgens het AD naar aanleiding van de aanhoudende dopingverhalen.

Het IOC zou het wielrennen uit zijn staat van ontkenning kunnen schrikken door de sport van het olympische programma te verwijderen. Wielrenners doen al sinds 1896 mee. Zo'n beslissing zou onschuldige sporters raken. Maar dat is nauwelijks een argument. De afgelopen decennia zijn tal van renners getroffen door de structurele dopingfraude. Ze werden genoodzaakt mee te doen of genoegen te nemen met mindere prestaties (en dus een lager inkomen).

Zal het IOC wielrennen verwijderen? De beslissing is aan de 109 leden. Hein Verbruggen, de voormalig UCI-voorzitter en IOC-lid, zal desgevraagd vast betogen dat de wielersport olympische uitsluiting niet verdient. Maar of hij nog krediet heeft? Als UCI-voorzitter accepteerde Verbruggen tien jaar geleden van Lance Armstrong twee hondsbrutale giften: 25.000 en 100.000 dollar, zijn bijdrage aan de dopingbestrijding.

Olympische sporten

Op het olympisch programma in Londen stonden 26 sporten. Over vier jaar, in Rio de Janeiro, zijn het 28 sporten. Rugby en golf zijn toegevoegd. Eén sport kan verschillende disciplines tellen: zwemmen heeft er vijf, wielrennen vier, turnen en schaatsen drie.

Het IOC wil per 2020 nog een sport toevoegen. Om ruimte te maken in het programma is het van plan volgend jaar een bestaande sport te schrappen. De kandidaatsporten zijn honkbal-softbal, karate, inlineskaten, sportklimmen, squash, wakeboarden en wushu, een chinese vechtkunst. Om in aanmerking te komen, moet een sport wereldwijd worden beoefend. Er zijn geregeld sporten toegevoegd aan het olympische programma. Sommige hebben vroeger olympische status gehad, zoals rugby en golf. Het komt veel minder vaak dat sporten worden afgevoerd. Honkbal was in 2005 de eerste sport sinds 1936. Het IOC wil niet onbeperkt sporten toevoegen om te voorkomen dat het programma te druk wordt. Het is de bedoeling dat er niet meer dan 10.500 sporters meedoen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden