Wieleranekdotes te koop

Wie hem als wielrenner al kende, zal zeggen dat Gert Jakobs niet veranderd is. Maar het heeft even geduurd voor hij erachter kwam dat zijn roeping in het entertainment ligt....

Dus hij mag kiezen? Nou, dan graag Sanne Wallis de Vries. En, en, en, Peter ehhh..., hoe heet-ie ook alweer? Man, dat zou toch prachtig zijn! Als die 'supertoppers' hem een paar tips zouden willen geven. Hij heeft nog zoveel te leren, maar als niemand vertelt wat, ja kijk, dan leert Gert Jakobs het vak natuurlijk nooit.

Ze mogen hem ook een tekst geven, maakt niet uit waarover het gaat, die zegt hij zo op. Nou ja, die draagt hij zo voor, verbetert hij. Mooi man!

Of hij dan helemaal geen gêne heeft? Gêne, wat is nou gêne? Als je op de rand van het leven balanceert, van een tientje een maand lang rond moet zien te komen, als iedereen je in je eigen sop gaar laat koken en als zelfs een sollicitatie om asperges te mogen steken onbeantwoord blijft, wat is schaamte dan nog? Negenhonderd vakkenvullers stonden er ingeschreven bij een uitzendbureau, driehonderd vonden een baan, en zelfs dáár was hij niet bij.

Vorig jaar vertelde hij erover in het tv-programma Zembla, over hoe weinig zinvol het leven eigenlijk nog was. Nergens wilden ze hem hebben. Om te integreren in de maatschappij heb je een diploma nodig en dat had hij niet. Twaalf jaar deed hij als renner ervaring bij radio en televisie op, hij weet zeker dat hij meer van communicatie weet dan de eerste de beste afgestudeerde hbo'er, maar de werkgevers denken daar anders over.

Achteraf is het maar goed ook, blijkt snel. De voorstelling in Waardenburg, waar hij sponsors en genodigden van de wielerronde Olympia's Tour heeft vermaakt, is nog geen halfuur afgelopen of Jakobs stuurt per sms het volgende bericht: 'Entertainen is een roeping, ik ga er mijn vak van maken, groeten, de kale!'

Zo'n vier maanden doet hij het nu, en zijn carrière in de showbizz heeft nog niet meer om het lijf dan zo'n tien optredens, maar Jakobs zegt het zeker te weten: op het podium is hij gelukkig. 'Dit zit in mijn bloed. Gek hoor, dat je daar zo laat pas achter komt.'

Hij hoeft als entertainer alleen maar zichzelf te zijn en zijn levensverhaal te vertellen. Da's makkelijk geld verdienen. Vroeger moest hij er ook nog wel eens bij mountainbiken, in de jaren dat hij van zijn zuurverdiende centen een bus met aanhanger en dertig fietsen had aangeschaft. Kwamen er 'van die stropdasfiguren' bij hem die allemaal 'hoog Haarlemmerdijks' praatten. Tien minuten gaf Jakobs ze, en daarna sprak iedereen 'normale-mensentaal'. Goed, het hielp natuurlijk dat hij iedereen, voordat er werd gefietst, verplicht een Berenburger liet drinken.

Echt van de grond kwam dat bedrijf Mountainbiken met Gert Jakobs. Ja, gezellig. Dat doen we overigens niet. Raar, vindt hij. 'Want je wilt niet weten wat die figuren tegenwoordig neertellen om alleen maar een balletje van een paal te s ch i e t e n . '

Wie hem als wielrenner al kende, zal zeggen dat hij niets is veranderd. De kop even kaal als toen, en in de oren hangen nog altijd de vijf ringen. Vier aan de rechterkant, voor alle Rondes van Frankrijk die hij heeft uitgereden, en één aan de linkerkant voor die keer dat hij uitviel. Op zijn arm prijkt een enorme tatoeage die hem dagelijks herinnert aan de Olympische Spelen van Los Angeles in 1984.

Het maakt in zijn nieuwe carrière deel uit van wat hij 'zijn kostuum' noemt. Een oud PDM-shirt, dat accentueert dat zijn hoogtijdagen als renner ver achter hem liggen, en hoog opgetrokken kousen passen bij zijn rol, die niet anders is dan in het echte leven. Zelfspot als handelsmerk. Het is hilarisch, confronterend en meelijwekkend tegelijk .

Jakobs heeft zijn wieleranekdotes in de uitverkoop gedaan. Hij vertelt smakelijk over die keer dat hij samen met ploegmaat Gerrit Solleveld door een briesende Jan Raas werd gedwongen in de beklimming van de Col du Glandon om te keren om sprinter Jean-Paul van Poppel op te halen. Over hoe hij Johan Museeuw in 'sexy lingerie' betrapte op een hotelkamer. En hoe zijn landgenoten hem in recordtijd Alpe d'Huez opduwden.

'Ik was anderhalve minuut sneller dan Gianni Bugno. De jury stelde vast dat ik geduwd was, ze wisten alleen niet hoe vaak en hoe lang. Jan Raas zei: dat heb je goed gedaan jong. Ik heb hem gezegd dat als hij dat volk op alle bergen in de Tour zet, ik in plaats van vierde van onderen, misschien wel vijfde van boven zou staan.'

Nog immer heeft hij snel de lachers op zijn hand en praat hij zichzelf voorbij in zijn boerse dialect en zijn aandoenlijke enthousiasme .

Zo vaak hadden er mensen tegen hem gezegd dat hij wat met zijn talent moest gaan doen. 'Ze lulden allemaal mooi, maar daar bleef het bij. Er gebeurde niets. Je moet wel een kans krijgen. Wist ik veel hoe ik zoiets moest aanpakken.'

Het was Cor Rijpma, maatschappelijk werker, entertainer en jurylid annex microfonist bij de wielerunie, die hem, nadat ze samen de begrafenis van Gerrie Knetemann hadden bezocht, bij de hand nam en er nu voor zorgt dat zijn show niet ontaardt in platitudes en een overdaad aan humor. 'Ik heb een beetje leiding nodig', zegt Jakobs schuldbewust. Ze zijn samen ondergebracht bij het artiestenbureau Henk Roelofs bv ('Al 25 jaar een vertrouwd adres'). Een komisch verhaal rond topsport, afzien en een ijzersterke wil moet volgens de brochure het lokkertje zijn.

Voor 1500 euro komen ze; Rijpma en Jakobs houden er 300 per persoon aan over. Jakobs vindt het prima, want het is 'gewoon netto geld, fijn geregeld en geen trammelant'. Hij hoeft niemand te bellen, niemand te schrijven en geen afspraken te maken.

Dat is nu net wat je een chaoot nooit moet laten doen. Als Jakobs het zelf ter hand zou nemen, moet hij onderhandelen, en dat, zo bleek al tijdens zijn wielercarrière, is nooit zijn sterkste eigenschap geweest. Als ze tegen hem zouden zeggen: 'Hé Gert, weet je nog, ik heb je een keer geduwd op de Alpe d'Huez, ik vond je altijd zo geweldig fietsen', dan zou hij al overstag gaan en gratis zijn ding komen doen. 'Dat deed ik altijd, maar daar verdien je geen gulden mee. Je moet durven vragen.' Daar is hij inmiddels wel achter.

Van het hele stel was Jakobs altijd het makkelijkst te manipuleren. Anderen gingen er graag met zijn geld, enkele honderdduizenden guldens, vandoor. 'Ik kijk nooit zo terug, ik ga mezelf niets kwalijk nemen. Zo zit de mens Gert Jakobs nu eenmaal in elkaar, ik kan er ook niets aan doen. Ik ben goed voor anderen, maar anderen niet altijd voor mij.'

Twee kledingzaken, een winkel in buitensportartikelen en een huwelijk liepen op de klippen. Jakobs was het prototype van een sportman die in het zwarte gat terechtkwam. Hij wilde in 1993 niet stoppen met wielrennen, maar werd daartoe gedwongen omdat ploegleider Bruno Roussel bij Festina, dat in 1998 in opspraak kwam na een dopingschandaal, 'met van alles en nog wat wilde experimenteren en geen Hollandse pottenkijkers kon gebruiken'.

Jakobs raakte het spoor bijster. Hij zat aan de chips en de hamburgers, begon zwaar te roken en dronk een paar potten bier per dag. Zijn lichaam raakte van slag. 'Wat kon ik daar nou aan doen?', vraagt Jakobs. Hij wist niet op welk uur van de dag normale mensen hun kop koffie dronken, wanneer ze voor het avondeten aanschoven of wanneer het bedtijd was. Dat had niemand hem ooit verteld .

'Als renner hoef je nergens aan te denken. Ik had vanaf mijn 19de mijn hersens niet meer gebruikt en wist helemaal niet hoe je een leven moest leiden. Dat op een rij krijgen, een structuur vinden, dat was na het fietsen het allermoeilijkste.'

Hij zwierf door het land, raakte depressief in een vakantiehuisje, werkte in een disco en vond emplooi als chauffeur van escortmeisjes. Dat was wel iets voor hem, zegt hij met een jongenachtige grijns. Hij was een vrije jongen.

Jakobs ging met de dames naar de disco, boodschappen doen, naar de disco. Het was een mooi baantje. 'Dikke auto onder de kont, beetje rondrijden. En je kon er veel mee verdienen, veel zwart vooral. Die meiden hadden helemaal geen benul van geld. Reed ik vier meisjes naar de supermarkt, gaven ze allemaal 15 euro fooi. Ja hallo, da's lekker verdienen hoor.'

Maar nadat hij bij zijn vrouw wegging, werd hij ook daar op straat gezet. Tegenwoordig is hij vertegenwoordiger in brandweermateriaal. Vorig jaar belden ze hem op, na de uitzending van Ze m b l a . Of hij bij hen wilde komen werken. 'Man, ik heb helemaal geen verstand van slangen, zei ik. Dat maakte allemaal niets uit.'

Jakobs hoeft bij dat bedrijf in Beesd eigenlijk ook niets te verkopen. Hij werkt niet op provisiebasis. 'Ik weet wat de brandweer hier tegenover in 2008 te besteden heeft. En wat ze in 2008 gaan aanschaffen, doen ze echt niet in 2005, dat is niet gebudgetteerd. Kijk, dat snap ik zelfs nog wel.'

Maar of het echt leuk is? 'Ik denk dat het zo beter is. Nu kan ik weer meer voor mezelf doen. Als je een normale baan hebt, een vast salaris, dan kun je van alles. Dat is dan wel weer fijn.'

Het is het enige dat hem ervan weerhoudt zich volledig op zijn nieuwe uitdaging te storten. Entertainen zou hem weer in het onzekere en onregelmatige leven storten. Nooit weten hoeveel je aan het einde van de maand hebt om uit te geven. 'Ik ben rustiger geworden, heb nu een beetje structuur in mijn leven. Dat moest hè, dat ik een beetje rust in mijn kont zou krijgen.'

Maar als de aanvragen bij zijn artiestenbureau binnenstromen, dan geeft hij die structuur zo op. Dan durft hij de concurrentie met Sanne Wallis de Vries en Peter Heerschop best aan. Mooi man!

Wat denk je, vraagt hij bij het afscheid - zouden ze het iets vinden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden