Wiebes in aardbevingsgebied: 'U moet mij pas bedanken als ik de problemen heb opgelost'

Hoe doet Wiebes het in Zeerijp, bij de slachtoffers van de aardbeving?

'Wingewest, huizen verpest', joelen de kinderen van obs de Wilgenstee op commando. Ook zij voelden maandagmiddag de grond beven in Zeerijp, vlak nadat de schoolbel was gegaan. De Groningse vlag hangt halfstok voor het dorpshuis, tegenover de imposante Jacobuskerk. Een grauwe sluier hangt boven het Hogeland.

Minister Wiebes van economische zaken brengt een bezoek aan het dorpshuis in Zeerijp dat eerder deze week is getroffen door een aardbeving ten gevolge van gasboringen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Nee, op een warm onthaal hoeft minister Eric Wiebes niet te rekenen in het dorp dat maandag het middelpunt was van de zwaarste aardbeving in vijf jaar. Zo'n honderd dorpsbewoners wachten de verantwoordelijk bewindsman op. Politie is op de been. Toch is de sfeer minder vijandig dan bij de bezoeken van zijn voorganger, Henk Kamp. Beloofde Wiebes maandag niet stante pede Nederland van het gas af te willen helpen?

'Hij zit er pas net, we moeten hem een kans geven', klinkt het. Maar de ondertoon is gelatenheid. Want wat is de provincie in de vijf jaar na de klap bij Huizinge nu opgeschoten? Op wonderen wordt in Zeerijp niet meer gerekend.

Dan, een half uur later dan gepland, komt Wiebes aanlopen, aan het zicht onttrokken door een schare journalisten, de dorpsbewoners op de tweede rang. Vlug glipt de bewindsman het dorpshuis in. 'Hij heeft ons spandoek niet eens gelezen.'

Nette schadeafhandeling, de gaskraan verder dicht - het zou mooi zijn. Maar maandag heeft geleerd dat ook minder gaswinning de Groningse bodem niet meteen temt. Wiebes zit bovendien, zo zei hij eerder zelf in de Tweede Kamer, 'zo klem als een deur': 'We kunnen mensen niet in de kou zetten.'

Het was de Nederlandse Aardolie Maatschappij in wie de Groningers later op de middag een verrassende bondgenoot zouden vinden. Aangespoord door het Staatstoezicht op de Mijnen geeft het gasbedrijf de minister ter overweging de gaskraan verder dicht te draaien en enkele productielocaties te sluiten. NAM-directeur Gerald Schotman sprak van een 'substantiële verlaging', al wilde hij niet zeggen hoeveel precies - dat is weer aan de minister.

In Zeerijp overheerst ergernis over de stagnerende schadeafwikkeling. Na de beving bij Zeerijp waren woensdagochtend al 1311 schademeldingen binnengekomen bij het Centrum Veilig Wonen. Op de plank lagen al 4500 onbehandelde claims.

Een nieuw schadeprotocol is zijn prioriteit, herhaalde Wiebes diverse malen in verschillende bewoordingen. Maar wanneer de nieuwe regeling er ligt - 'zo snel mogelijk'. Een toezegging doet de minister die geen valse beloftes wil maken niet. In amper twee maanden is hem al gebleken wat voor hoofdpijndossier hij heeft geërfd. 'Ik ben een new kid on the block op dit dossier, maar ik vind het nu al te lang duren.'

Actievoerders wachten op de aankomt van minister Eric Wiebes van Economische Zaken bij een nieuwjaarsborrel in Martiniplaza. Beeld anp

Bij zijn vertrek weet één man Wiebes halt te laten houden. Het is de plaatselijke edelsmid Arne van Hulsen. Hij overhandigt Wiebes de Aardschok, een zilveren speld met de contour van de ingescheurde provincie. 'Een statement. Wilt u dat dragen?'

De bewindsman speldt het sieraad terstond op zijn revers. 'Bedankt', zegt de verbaasde smid. 'Henk Kamp heeft dat nooit gedaan.' Maar Wiebes blijft op zijn hoede. 'U moet mij eigenlijk pas bedanken als ik de problemen heb opgelost.'

Na zijn bezoek aan Zeerijp sprak Wiebes in Groningen met bestuurders en vertegenwoordigers van belangenorganisaties over de impasse in de schadeafwikkeling. Tot een doorbraak leidde dat nog niet.

Struikelblok is de methodiek waarmee schade in de toekomst moet worden vastgesteld en het gebied dat daarbij in acht wordt genomen. 'Onze grote angst is dat deze beving wordt aangegrepen om een schadeprotocol in te voeren dat niet door de regio gedragen wordt', zegt Susan Top van het Groninger Gasberaad.

Volgens de belangenorganisatie kunnen aannemers ook zonder protocol meteen aan de slag met het herstellen van de schade die sinds maandag gemeld is. Over de oorzaak hoeft toch niet eindeloos getwist te worden. 'Als de NAM daar niet op voorhand aan mee wil werken moet de Staat alvast garant gaan staan. Onze indruk was dat de minister, mede gevoed door zijn bezoek aan Zeerijp, zeer doordrongen is van de ernst van de situatie.'

Beeld anp

Op deze plekken in Nederland waren er zware bevingen als gevolg van gaswinning


Na de schok bij Huizinge (vijf jaar terug) kwam de Groningse kwestie op de kaart. Hoeveel verder zijn we nu?

16 augustus 2017 was het vijf jaar geleden dat de aardbeving bij Huizinge Groningen opschrikte. De zwaarste klap tot op heden maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. De balans na vijf jaar naschokken.

Hoe de NAM boog voor een prachtig staaltje burgerlijke ongehoorzaamheid
Het is ontzettend moeilijk Groningers te mobiliseren in de strijd tegen de NAM. Ze zijn kapot gebeukt. 'Niet de schade zelf is de echte ramp voor Groningers, maar hun verwoeste vertrouwen in een overheid die ze had moeten beschermen.' Margriet Oostveen ging langs in Middelstum. (+)

Uitbetaling aardbevingsgeld Groningen ligt al een half jaar stil. Hoe kan dat?
In Groningen heerst de impasse. De afhandeling van nieuwe schadeclaims ligt al een half jaar stil en het versterken van huizen gaat moeizaam. De hoogste aardbevingsrechter slaat alarm bij minister Wiebes.

Raad van State vernietigt gasbesluit: vier vragen over de toekomst van de Nederlandse gaswinning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.