Wie zo hoog steeg, kan alleen maar dalen

.

Beeld de Volkskrant

Dennis Bergkamp onthulde donderdag op het terrein van de KNVB in Zeist een standbeeld van Dennis Bergkamp. Precies 31 jaar nadat hij zijn debuut had gemaakt voor Ajax, trok hij in de sneeuw een oranje doek weg.

Zo'n onthulling is altijd een spannend moment. Soms valt het pijnlijk uit. Het borstbeeld van Cristiano Ronaldo dat in maart werd onthuld op het vliegveld van Madeira deed sommigen denken aan Shrek en anderen aan een personage uit Buffy The Vampire Slayer, maar niemand aan Cristiano Ronaldo.

Maandag had ook Diego Maradona een standbeeld onthuld van zichzelf, in Calcutta. Nadat hij dat had gedaan, begon hij keihard te lachen en constateerden verbouwereerde omstanders dat het beeld nog het meest leek op een Hobbit uit Lord of the Rings.

Bergkamp was donderdag tevreden. Ik dacht even dat per ongeluk een standbeeld van Arthur Numan was onthuld, maar hij stelde gelukkig opgelucht vast dat het hoofd 'nog enigszins goed was gelukt'.

De pose was door de kunstenaar goed gekozen: het moment dat Bergkamp in de WK-wedstrijd Nederland - Argentinië in 1998 in Marseille vlak voor zijn beroemde doelpunt zwevend de bal controleert. Het beeld staat in Zeist in de tuin waar al elf internationals waren vereeuwigd plus een coach, Rinus Michels.

Het komt niet vaak voor dat Bergkamp in de media verschijnt. Voor iemand met zijn verleden en werk - hij is 'individueel trainer' bij Ajax en lid van het 'technisch hart' - is dat opvallend. Interviews geeft hij zelden.

Cultuurbewaker, wordt hij genoemd. Ook lees je vaak dat hij mysterieus en ondoorgrondelijk is. Dat komt waarschijnlijk doordat hij de pers niet te woord staat. Bovendien zijn trainingen tegenwoordig zelden nog openbaar. Verslaggevers hebben daardoor geen flauw idee wat Bergkamp uitspookt als hij bij Ajax de cultuur staat te bewaken.

Dit bracht het Algemeen Dagblad er eind september toe om het sportkatern te openen met een rebus die Boomnis (boom plus muis, mu = n) Bergkamp (berg plus lamp, l = k) als oplossing had, tenminste dat dacht ik, totdat bleek dat de boom een den was. Zo werd een verhaal aangekondigd over 'Dennis de ondoorgrondelijke rebus.'

Als trainer/cultuurbewaker heeft Bergkamp bij Ajax een merkwaardige rol. Hij assisteert hoofdtrainer Marcel Keizer, maar moet hem als lid van het technisch hart ook beoordelen. Hij zou alleen maar gelijkgestemden om zich heen verzamelen en slecht scoren op het onderdeel werkethiek.

Zijn laatste grote interview gaf hij in juli aan Simon Zwartkruis van Voetbal International. De aanleiding was het plotselinge vertrek van Peter Bosz bij Ajax. Bergkamp zei dat er spelletjes waren gespeeld, door Bosz, die volgens hem pas zijn ontevredenheid over de samenwerking bij Ajax zou hebben geuit nadat hij een aanbieding van Borussia Dortmund op zak had.

Dat is me net iets te toevallig, sneerde Bergkamp. Volgens hem was er in de staf prima samengewerkt. Maanden later bleek dat Bosz zijn onvrede al in februari bij de directie kenbaar had gemaakt en dat meermaals had herhaald. Van de aantijging van Bergkamp bleef niet veel over.

Dennis Bergkamp is geen man meer die veel sympathie oproept. Zijn werk spreekt nauwelijks tot de verbeelding. Zo gaat het vaker. De oud-voetballer verpest het voor de voetballer. Wie zo hoog steeg als Bergkamp, kan alleen maar dalen.

De onthulling van het standbeeld ging gepaard met een stroom filmpjes op sociale media uit het oeuvre van Bergkamp; niet van de ondoorgrondelijke rebus, maar van de voetballer. Al die artisticiteit, al die doelpunten van verbijsterend grote schoonheid in het shirt van Ajax, Arsenal en Oranje, het kwam als geroepen. Wat een voetballer, wat een inzicht en techniek.

Dat standbeeld had hij veel eerder moeten krijgen. De rest is maar bijzaak.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant. Reageren? p.onkenhout@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden