Wie zit achter aanslag op Oekraïense rebellenleider Plotnitski

Kiev, de CIA, lokale maffiabazen of de leiding van de 'Volksrepubliek Donetsk' - allemaal worden ze genoemd als mogelijke daders achter de aanslag op Igor Plotnitski, de leider van de rebellenrepubliek Loehansk (LNR) in het oosten van Oekraïne. De president van het pro-Russische republiekje overleefde de bomaanslag, maar het incident liet wel nog eens zien hoe instabiel de situatie in het door de separatisten gecontroleerde gebied is.

Bert Lanting
De Oekraïense rebellenleider Igor Plotnitski. Beeld epa
De Oekraïense rebellenleider Igor Plotnitski.Beeld epa

Plotnitski raakte zaterdag gewond toen hij door Loehansk reed en een paar meter van zijn Toyota Landcruiser een bom ontplofte. Volgens de persdienst van de rebellenrepubliek liep hij slechts lichte verwondingen op en is hij inmiddels uit het ziekenhuis ontslagen. Op het internet circuleerde een geluidsopname waarin de gewonde rebellenleider de schuld voor de aanslag bij Oekraïne en de Amerikaanse veiligheidsdiensten legt. 'Wie zegt dat ik niet handelingsbekwaam ben, is een verrader en een vijand van de LNR', aldus Plotnitski in het geluidsfragment, waarvan de echtheid niet vaststaat.

Chaos

Wie er achter de aanslag zit, is volstrekt onduidelijk. Maar het staat wel vast dat Plotnitski een lange reeks vijanden heeft, niet alleen aan Oekraïense kant. De 52-jarige Plotnitski staat sinds augustus 2014 aan het hoofd van de LNR oftewel de Volksrepubliek Loehansk. Aanvankelijk was het de bedoeling dat de twee rebellenrepubliekjes één onafhankelijke staat, Novorossija (Nieuw-Rusland) zouden vormen, maar daarvan is nooit iets gekomen.

Anders dan in de Volksrepubliek Donetsk (DNR) heerste in het rebellenrepubliekje waarover Plotnitski de scepter zwaaide van meet af aan chaos. Overal doken plaatselijke militaire commandanten op die hun eigen vorstendommetjes begonnen en zich tegen Plotnitski's gezag verzetten. Sommigen beschuldigden hem ervan dat hij profiteerde van de uitvoer van steenkolen naar Oekraïne, anderen namen hem kwalijk dat hij zich achter de akkoorden van Minsk met Oekraïne schaarde.

Maar Plotnitski bleef overeind, terwijl zijn tegenstanders één voor één werden geliquideerd. Begin 2015 werd Aleksander Bednov alias Batman gedood, toen zijn auto door een militaire eenheid van de LNR onder vuur werd genomen in rebellengebied. Gespeculeerd werd dat Plotnitski de zegen had van de autoriteiten in Moskou die de chaos in de rebellenrepubliek zat waren en vonden dat het tijd was orde op zaken te stellen in de LNR.

Daarna volgde nog een reeks liquidaties. In mei 2015 werd een andere tegenstander van Plotnitski, Aleksej Mozgovoj, uit de weg geruimd bij een vrijwel identieke overval op zijn konvooi. Mozgovoj had steeds geweigerd het commando van zijn privébataljon Prizrak (Spook) over te dragen aan de autoriteiten van Loehansk. Ook de kozakkencommandanten Pavel Drjomov en Jevgeni Isjtsjenko werden geliquideerd.

Wraakactie

Het is niet uitgesloten dat de aanslag op Plotnitski een wraakactie is voor deze liquidaties. Veel pro-Russische strijders zijn bovendien gefrustreerd dat Plotnitski onder druk van Moskou heeft afgezien van alle plannen om nog meer terrein te veroveren op de Oekraïners. In Loehansk wordt met de beschuldigende vinger gewezen naar Kiev, hoewel de Oekraïense regering er op het eerste gezicht alleen maar belang bij lijkt te hebben dat Plotnitski voorlopig in het zadel blijft.

In de Oekraïense media wordt gespeculeerd dat de aanslag samenhangt met de toenemende spanningen tussen de twee rebellenrepublieken. Sinds kort is er sprake van een economische oorlog tussen de LNR en de DNR, waarbij de heimelijke export van steenkolen naar Oekraïne de inzet vormt. DNR-leider Aleksandr Zachartsjenko ontkende dat de autoriteiten van zijn republiekje achter de aanslag op Plotnitski zaten. Volgens hem is de mislukte aanslag het werk van de Oekraïense regering. Zachartsjenko dreigde met vergeldingsaanvallen tegen Oekraïne. 'Als de Oekraïners denken dat zij zich zulke aanslagen, zoals op Igor, kunnen veroorloven, dan zullen wij passende maatregelen nemen', waarschuwde hij. 'Wij hebben ook onze bondgenoten en medestanders en wij zijn in staat hetzelfde te doen in Oekraïne'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden