Portretten Protest Moskou

Wie zijn de mensen die nog durven te demonstreren tegen het Kremlin?

Agenten arresteren een demonstrant tijdens de protesten in Moskou op 3 augustus. Beeld Yuri Kozyrev

Ondanks de dreiging van lange gevangenisstraffen gingen duizenden mensen zaterdag de straat op in Moskou. Voor de derde week op rij demonstreerden ze vreedzaam tegen de beslissing van de Russische autoriteiten om geen kritische kandidaten toe te laten tot aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.

De autoriteiten grijpen steeds harder in. Dit weekend hielden ordetroepen meer dan duizend mensen aan, volgens de onafhankelijke waarnemersorganisatie OVD. De gedetineerden kunnen jarenlang de cel ingaan nu de autoriteiten voor het eerst in 7 jaar demonstranten gaan vervolgen voor het scheppen van ‘massale onrust’ en voor ‘geweld tegen de politie’.

Wie zijn de mensen die nog durven te demonstreren tegen het Kremlin?

Politie met een demonstrant tijdens de protesten in Moskou op 3 augustus. Beeld Yuri Kozyrev

Pavel (33)

Werkt in computerbeveiliging

Pavel met zijn vriendin. Beeld Yuri Kozyrev

‘Ik maak me zorgen over een mogelijke gevangenisstraf, maar ik ben niet bang. Voor mijn gevoel overtreed ik de wet niet. Ik ben hier om mijn mening te laten horen. Artikel 31 van de grondwet.’

Zijn vriendin onderbreekt hem: ‘Zullen we doorlopen? De agenten komen te dichtbij.’

Pavel: ‘Het is een schande wat hier gebeurt. De autoriteiten gooien olie op het vuur door iedereen te arresteren. Laat mensen gewoon samenkomen en hun mening uiten. Dan zouden we geen chaos krijgen.’

‘Ik ga al jaren naar demonstraties. Ik ben de tel kwijtgeraakt. Dit keer gaat het om eerlijke gemeenteraadsverkiezingen. Maar demonstraties zijn voor mij vooral de enige manier om te laten zien dat ik ontevreden ben over onze regering.’

‘We hebben meer demonstranten nodig. Honderdduizenden, zoals in Hongkong. Dan zouden de autoriteiten ongetwijfeld naar ons luisteren. Maar als we met 20 duizend zijn, dan verandert er niets.’

‘De meerderheid van onze bevolking zit liever in warme flatjes en denkt niet na over de toekomst van ons land. Dat geldt ook voor mijn vrienden. De laatste jaren praten we niet meer over politiek. Het is niet zo dat ze achter de regering staan, maar ze hebben zich afgekeerd van de politiek. Maar als er geen concurrentie en een machtswisseling komt, dan blijven we armetierig leven.’

Anna (31)

Werkt in de jeugdzorg

Anna met George Orwell's boek 1984. Beeld Yuri Kozyrev

‘Bij mijn eerste demonstratie was ik nog een kind. Ik ging met mijn ouders mee om te demonstreren tegen de sluiting van een onafhankelijk tv-station. Mijn ouders hadden de Sovjet-Unie en de loodzware jaren 90 achter de rug. Nu wilden ze eindelijk in een vrij land leven. Maar toen werd dat tv-station gesloten. Dat was het begin van de problemen in onze democratie.’

‘Sindsdien ga ik naar bijna alle demonstraties. In 2011 was op het Bolotnaja-plein [bij massale demonstraties tegen Poetin], twee weken terug was ik op de Sacharov Boulevard [bij demonstraties voor deelname van onafhankelijke kandidaten aan verkiezingen].’

‘We worden iedere dag voorgelogen door onze autoriteiten. We kunnen niet stemmen op mensen op wie we willen stemmen. Naar een stemlokaal gaan tijdens verkiezingen is zinloos.’

‘Het is de fout van de bevolking dat onze democratie niet werkt. De bevolking heeft de machthebbers overal mee laten wegkomen. Nu hebben de autoriteiten een strafzaak geopend die tot jarenlange celstraffen kan leiden voor mensen die meedoen aan demonstraties. Dat zou een reden moeten zijn om de straat op te gaan. We moeten laten zien dat we dit niet accepteren.’

‘Ik denk dat veel mensen bang waren om vandaag te komen. Maar nu ik zie dat zoveel mensen toch gekomen zijn, heb ik hoop. Net als mijn ouders wil ik in een vrij land wonen.’

Jevgeni Glostki (45)

Had een transportbedrijf, nu werkloos

‘Bang ben ik allang niet meer. Ik ben naar demonstraties geweest voor vrij internet, voor vrije gemeenteraadsverkiezingen, ach, voor van alles. Vijftien jaar geleden ben ik voor het eerst gearresteerd. Ik ben de situatie in dit land spuugzat. Er is niks over van onze rechten. Niks. De grondwet is totaal vernietigd.’

‘Ik had mijn eigen transportbedrijfje met een paar vrachtwagens. Maar het is kapotgemaakt door die gasten [hij wijst naar de dikke rijen van de oproerpolitie tegenover hem en zijn zoon].’

Jevgeni Glostki en zijn zoon. Beeld Yuri Kozyrev

‘Steekpenningen, belastingen die je vijf keer moet betalen. Het werd steeds erger. Na 2014, nadat we de Krim zo heldhaftig bevrijd hebben [hij kucht cynisch], werd het onmogelijk om nog door te werken. Een nieuwe tolheffing die we moesten betalen aan een vriendje van Poetin was de druppel. Toen hield het allemaal op voor mijn bedrijfje.’

‘Hoe ik mijn hoofd boven water houd met twee zoontjes? Door het inkomen van mijn vrouw. Zij werkt als accountant voor een staatsbedrijf. Voor de staat werken, dat is de enige manier om te overleven in Rusland.’

‘Protesteren helpt niet, maar ik blijf ook niet thuis op de bank zitten. De opkomst valt me tegen vandaag. De demonstranten doen ook weinig, ik had meer verwacht. Er is op dit moment maar een manier om een betere toekomst te krijgen: emigreren.’

Roman (27)

Werkt bij een charitatieve instelling

‘Ik zal je vertellen hoe democratie hier werkt. Ik hielp een politicus om handtekeningen te verzamelen voor deelname aan de gemeenteraadsverkiezingen van september. We hadden nauwelijks geld, want het bedrijfsleven durft geen onafhankelijke politicus te steunen. Het is dan al bijna onmogelijk om de benodigde handtekeningen te verzamelen. Toen we ze uiteindelijk toch bijeen hadden, werden ze ongeldig verklaard, net als bij alle andere onafhankelijke kandidaten.’

‘Democratie bestaat in Rusland alleen op papier. Je kunt ook zeggen: ze bestaat voor één procent van de bevolking. Het procent met het geld en de connecties.’

Roman met een bord waarop staat: ‘Klaar met dictatorschap van 1 procent. Vecht voor democratie voor 99 procent’ Beeld Yuri Kozyrev

‘Maar het is nog niet te laat. Ik vertegenwoordig een socialistische beweging. Wij zijn niet uit op aandacht van de autoriteiten. Die gaan toch geen centimeter toegeven. Kijk maar hoe ze vandaag weer een vreedzame demonstratie uit elkaar meppen. Wij denken dat we de opinie van de bevolking kunnen veranderen. Die kan het gedrag van de autoriteiten beïnvloeden. Een strijd van de lange adem, ja.’

‘Ik ben bereid ervoor in de gevangenis te zitten. Tot nu toe heb ik geluk gehad. Ik ben nog maar een keer gearresteerd. Dezelfde dag was ik weer vrij. Ik weet dat het nu slechter kan aflopen. Maar bang ben ik niet. Als je bang bent voor de wolven ga je het bos niet in.’

Artemi (23)

Runt een bedrijf dat auteursrechten beschermt

‘Iedereen begrijpt dat morgen niet opeens alles anders wordt. Je moet vechten voor verandering. Dat is een lange strijd. Elke demonstratie is een kleine stap. Er wordt verslag van gedaan, mensen horen erover.’

‘Ook mensen die het oneens zijn met de demonstranten zullen meer begrip krijgen voor de demonstranten na het zien van het politiegeweld. Ik denk dat er zelfs onder de oproerpolitie jongens zijn die vinden dat het geweld te ver gaat.’

‘Mensen zijn open en eerlijk hierheen gekomen om hun mening te uiten. Het is overduidelijk dat ze niet hier zijn om stenen te gooien of het regime omver te werpen. Ze vragen de autoriteiten alleen om zich normaal te gedragen. En dan worden ze met geweld opgepakt. Dat laat zien dat de autoriteiten geen andere taal kennen dan die van geweld.’

‘Hun invloed merk ik dagelijks. Ik werk in de kunstwereld, ik heb een bedrijf dat auteursrechten beschermt. Er zijn bedrijven die me kunnen verslaan in de rechtbank omdat ze de juiste connecties hebben.

‘In theaters zie ik getalenteerde mensen afhaken door druk van de machthebbers. Die bemoeien zich overal mee. Wil je een film maken, dan moet je niet alleen aan de autoriteiten om toestemming vragen, maar ook de orthodoxe kerk.’

‘Ik kan er niet tegen als ik zie dat andermans rechten geschonden worden. Aan de zijlijn staan is niets voor mij.’

Van Artemi is geen foto gemaakt, omdat hij kort na dit interview is opgepakt.

Zaterdag beschreef correspondent Tom Vennink aan de telefoon hoe hij ter plaatse zag hoe honderden mensen werden opgepakt. ‘Lokale verkiezingen waren de aanleiding, maar inmiddels gaat het over veel meer. Dit is een protest tegen de autoriteiten van president Poetin.’

Nu alleen Poetin-gezinde kandidaten welkom zijn bij de gemeenteraadsverkiezingen, beleeft Moskou de grootste protestgolf in jaren. De autoriteiten treden steeds strenger op. Wat hangt de demonstranten boven het hoofd? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden