Wie zijn de kandidaten voor de Europese topfuncties?

Vanavond onderhandelen de Europese leiders over de poppetjes; de topbenoemingen in Brussel. Wie wordt de nieuwe buitenlandchef van de EU? En wie gaat Herman van Rompuy opvolgen als EU-president? Een overzicht van de belangrijkste kandidaten.

De Deense premier Helle Thorning-Schmidt wordt het vaakst genoemd als opvolger van EU-president Herman Van Rompuy. Beeld ap

EU-buitenlandchef
Deze EU-minister van Buitenlandse Zaken is het gezicht van Europa op het wereldtoneel. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Mogherini lijkt aan de winnende hand om Hoge Vertegenwoordiger te worden, vooral dankzij de energieke lobby van de Italiaanse premier Renzi, haar partijgenoot. Maar inmiddels hebben Polen en de Baltische staten bezwaar gemaakt tegen de Italiaanse. Die zou niet alleen de benodigde ervaring missen, haar wordt bovenal slapheid ten opzichte van Moskou verweten. De omvangrijke economische betrekkingen tussen Rusland en Italië zouden Mogherini partijdig maken.

Van Rompuy zelf tipt Europees commissaris Georgieva (Internationale Samenwerking) als mogelijke 'consensuskandidaat'. De uit Bulgarije afkomstige Georgieva heeft de juiste achtergrond met haar huidige portefeuille en een eerdere carrière bij de Wereldbank. Nadeel is dat ze geen lid is van een politieke partij, terwijl zowel de socialisten, de christen-democraten als de liberalen azen op de topfuncties. Mede daarom noemt Van Rompuy ook de naam van de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Sikorski, een christen-democraat, en duwen de liberalen de Belgische eurocommissaris De Gucht (Handel) naar voren.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini bezocht gisteren de Gazastrook. Beeld afp

De EU-president
Het land dat de nieuwe EU-president levert, sleept zeker een hoofdprijs in de wacht. Van Rompuy, die als eerste deze post bekleedde, heeft hem uitgebouwd tot een spilfunctie in het politieke topoverleg tussen de regeringsleiders. De Deense premier Thorning-Schmidt wordt het vaakst genoemd als opvolger van Van Rompuy. Als vrouw is ze gewild omdat tot nu toe vooral mannen in beeld zijn voor de topbanen. Daarbij is Thorning-Schmidt een sociaal-democrate die wat tegenwicht kan bieden aan de christen-democraat Juncker. Problematisch voor de Deense is dat andere socialistische regeringsleiders haar zien als liberaal. Tekenend is dat commissaris Kroes (VVD) gisteren publiekelijk haar steun voor Thorning-Schmidt uitsprak. Ook zou Frankrijk problemen hebben met het feit dat Denemarken niet in de eurozone zit.

Het konijn uit de hoge hoed is misschien de Ierse premier Kenny, ook al ontkent hij interesse te hebben. Een enkele diplomaat wijst de Poolse president Tusk, de Letse oud-premier Dombrovskis en de voormalige Estse premier Ansip aan als kanshebbers bij gebrek aan kansrijken.

Helle Thorning-Schmidt en Herman van Rompuy. Beeld ap

Begrotingstsaar
Veel hoofdsteden azen op de portefeuille van Olli Rehn: Economische en monetaire zaken. Juncker heeft beloofd dat de nieuwe man of vrouw een sociaal-democraat zal zijn. Dat vergroot de kansen voor Jeroen Dijsselbloem, minister van Financiën én eurogroepvoorzitter. Zijn pré is zijn imago als waakhond voor verantwoorde overheidsfinanciën. Maar ook Frankrijk heeft zijn oog erop laten vallen en biedt ex-minister van Financiën Moscovici aan. De Finse oud-premier Katainen zou eveneens interesse hebben, hij neemt momenteel de taken al tijdelijk over van zijn landgenoot, die (tegen zijn wil) naar het Europees Parlement is vertrokken.

Frankrijk biedt ex-minister van Financiën Moscovici aan. Beeld epa

Voorzitter Eurogroep
Nog een post waarover de leiders idealiter vanavond beslissen: het voorzitterschap van de eurogroep. Dijsselbloem bekleedt deze parttimefunctie tot juni 2015. Volgens Van Rompuy is er 'brede steun' dat de Spaanse minister De Guindos het nadien overneemt en dat het een fulltime baan wordt. Nederland protesteert, maar volgens Van Rompuy moet premier Rutte accepteren dat Dijsselbloems termijn afloopt. Spanje eist al ruim een jaar een zware economische plek en lijkt nu gehoord te worden.

Volgens Van Rompuy is er 'brede steun' dat de Spaanse minister Luis de Guindos voorzitter wordt van de eurogroep. Beeld epa

Wat wil Nederland?
Achter de schermen doet niemand nog moeite te weerspreken dat Dijsselbloem de hoofdrol speelt in het precaire schaakspel dat moet leiden tot een financiële toppositie voor Nederland in Brussel. Rutte zei afgelopen vrijdag: 'Hoe minder ik erover zeg in het openbaar, des te groter de kans op succes.' Dijsselbloems kennis en Europese ervaring maken hem een sterke troef. De naam van voormalig PvdA-leider Wouter Bos valt ook nog steeds, maar dan toch niet als eerste keus. Anderen, zoals minister Timmermans of minister Ploumen, komen pas in beeld als een zware financiële post er niet in blijkt te zitten en Nederland genoegen moet nemen met een andere sector. Dat zou een tegenvaller zijn. Rutte heeft aangekondigd dat Nederland een financieel-economische portefeuille wil. Dat kan ook Interne Markt zijn, het takenpakket van Bolkestein toen die in de Commissie zat (1999-2004).

Dit stuk is gebaseerd op verschillende artikelen van de EU-correspondent van de Volkskrant, Marc Peeperkorn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden