Wie zijn dé City Hall-kandidaten?

De zoon van een Pakistaanse buschauffeur tegen een aristocratische telg van de Goldsmith-dynastie. Alumni van een staatsschool tegen een Old Etonian. Een linkse carrièrepoliticus tegen een rechtse ecoloog. De strijd om het burgemeesterschap van Londen tussen Labours Sadiq Khan en de Conservatief Zac Goldsmith belooft niet alleen een politieke strijd te worden maar ook een botsing tussen twee persoonlijkheden, zoals te doen gebruikelijk in de Britse hoofdstad. Op 5 mei zullen de Londenaren uitmaken of ze terug willen naar Ken Livingstone of het beleid van Boris Johnson willen voortzetten. Wie zijn de twee voornaamste kandidaten voor City Hall?

Zac Goldsmith. Beeld AP
Zac Goldsmith.Beeld AP

Sadiq Khan

De slogan ligt al klaar: Yes we Khan. Aan steun van veelal jeugdige supporters zal Sadiq Aman Khan komende maanden geen gebrek hebben. Hij is de droomkandidaat voor partijactivisten. Deze Brit van Pakistaanse origine groeide op in een arm milieu, ging naar een gewone school en heeft jarenlang gewerkt als een mensenrechtenadvocaat. Bovendien is bijna net zo links als voormalig burgemeester Ken Livingstone en partijleider Jeremy Corbyn, wiens kandidatuur hij steunde.

Deze afgevaardigde voor het Zuidlondense stadsdeel Tooting deinsde mee op de corbynmanie en werd gekozen ten koste van de favoriet Tessa Jowell, een bewindsvrouw uit het Blair-tijdperk die gehoopt had haar politieke carrière te kunnen afsluiten met een burgemeesterschap van de metropool. Jowells troefkaart was haar betrokkenheid bij de succesvolle Olympische Spelen van 2012 in Londen. Haar zwakte was dat ze een blairite is, bepaald geen aanbeveling in het huidige klimaat.

Sadiq Khan. Beeld Reuters
Sadiq Khan.Beeld Reuters

Khan werd in 1970 geboren, als een van de acht kinderen van een Pakistaanse immigrant die zijn rijsttafels verdiende als buschauffeur. Onderwijs genoot op een staatsschool in Zuid-Londen die vernoemd was naar de Labour-staatsman Ernest Bevin. Na rechten te hebben gestudeerd op een gewone universiteit werd Khan een advocaat, waarbij hij regelmatig mensen bijstond die slachtoffer waren geworden van politiegeweld. Naast zijn werk was hij gemeenteraadslid voor Labour.

In 2005 werd Khan, een criticus van de Irak-oorlog, tot het parlement verkozen. Onder Gordon Brown klom hij op tot staatssecretaris voor Transport; de tweede moslim die zou dienen in een Britse regering. Hij ontpopte zich als een aimabele, hardwerkende en pragmatische politicus die zich trouw houdt aan de fractiediscipline. Typerend is dat hij jarenlang een derde landingsbaan op Heathrow steunde, maar sinds zijn consideratie voor het Londense burgemeesterschap tegen is.

Met zijn linkse en multiculturele agenda zal hij geen moeite hebben om partijgetrouwen, vakbondsleden en etnische minderheden voor zich te winnen. Een meerderheid van de Londenaren voelt zich, zo bleek uit een onderzoek, op z'n gemak met een moslimburgemeester. Maar ervaring heeft uitgewezen dat de voorkeur uitgaat naar een extraverte burgemeester die boven de partijen uitstijgt en bekend staat als een rebel. Vooralsnog kan dat van Khan niet worden gezegd.

Zac Goldsmith

Groen Rechts. In Nederland wordt die term geassocieerd met Jort Kelder. In het Verenigd Koninkrijk is Frank Zacharias Robin 'Zac' Goldsmith (40) de voornaamste proponent van deze stroming. De Conservatieve afgevaardigde voor Richmond Park staat bekend als vrijzinnig, eurosceptisch en bovenal groen. Voor zijn kamerlidmaatschap was hij hoofdredacteur van The Ecologist. Nu wil hij zijn groene visie in de praktijk brengen in Londen, om te beginnen door Heathrow in te dammen.

Om het geld hoeft hij het in ieder geval niet te doen. Toen zijn vader in 1997 overleed, erfde hij als een van de drie kinderen tussen de 200 en 300 miljoen pond. James Goldsmith, telg van een Duits-Joods geslacht, was een gokker, Lothario, topinvesteerder, vertrouweling van Margaret Thatcher en oprichter van de Referendum Party, waarmee hij ageerde tegen het Verdrag van Maastricht. Zijn vrouw Annabel verleende haar naam aan een exclusieve nachtclub in Londen.

null Beeld Wikicommons
Beeld Wikicommons

Zoals dat gaat werd hij naar kostschool Eton gestuurd, waar hij weg werd gestuurd wegens cannabisgebruik. Zijn vader bracht hem interesse in ecologische vraagstukken bij door zijn zoon Ancient Futures te geven, waarin Helena Norberg-Hodge schrijft over wat we kunnen leren van de samenleving in het Noordindiase Ladakh. Een andere inspiratiebron waren de natuurdocumentaires van David Attenborough, de televisiepersoonlijkheid wiens Member of Parliament hij nu toevallig is.

In 2010 betrad de sjaggies-rokende Goldsmith, getrouwd met een Rothschild en zwager van ex-cricketster Imran Khan, het Lagerhuis. Daar streed de salonecoloog tegen de opening nieuwe supermarktfilialen, tegen de uitbreiding van Heathrow en gezond eten op scholen. Een van zijn stokpaardjes is directe democratie. Goldsmith is, net als zijn vader, voor referenda en voor het recht van kiezers om hun falende vertegenwoordigers tussentijds weg te stemmen.

Zijn lidmaatschap dankt Goldsmith mede aan de ambitie van David Cameron om de partij te moderniseren en kleurrijke kandidaten in zijn fractie te hebben. Wat officiële functies betreft is deze knappe bankierszoon in Westminster nooit verder gekomen dan het presideren van de stuurgroep Levenskwaliteit. Te vaak onttrok hij zich immers aan de partijdiscipline. Dat kan juist een voordeel zijn bij zijn streven om confrère Boris Johnson op te volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden