Wie wordt de nummer 1 van de wereld?

In de Grand Slam finale, zoals de dubbelrondige zeskamp in Bilbao wordt genoemd, lijkt de strijd om de toernooizege een zaak van ondergeschikt belang....

Gert Ligterink

Toen het toernooi in Bilbao begon, had Anand de leiding in het tussenklassement met een geringe voorsprong op vier concurrenten. Die voorsprong hield geen stand. De wereldkampioen bleek matig in vorm en zag zich na twee nederlagen gepasseerd door Magnus Carlsen, die in de beginronden geweldig op dreef was. Maar Carlsens bewind duurde bijzonder kort. De volgende dag werd hij verpletterend verslagen door Vassili Ivantsjoek, die prompt de leiding overnam in het virtuele klassement.

Bijna twintig jaar heeft Ivantsjoek de hoogste positie op de wereldranglijst in het vizier gehad. In juli 1989 klom hij voor het eerst naar de derde plaats, zij het op eerbiedige afstand van Kasparov en Karpov. Twee jaar later, na een memorabele zege in Linares vóór Kasparov, steeg Ivantsjoek naar de tweede plaats en leek een machtsovername mogelijk.

Het mag een klein wonder worden genoemd dat die coup zeventien jaar later alsnog kans van slagen heeft. Maar niets is zeker. Als Ivantsjoek in de slotronden instort, zijn weer heel andere scenario’s denkbaar. In het uiterste geval kan dan zelfs de in Bilbao afwezige Morozevitsj de macht grijpen.

Carlsen - Ivantsjoek

Bilbao 2008

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 d5 4. Pc3 Le7 5. Lf4 0–0 6. e3 c5 7. dxc5 Lxc5 8. Dc2 Pc6 9. a3 Da5 10. 0–0–0 Le7 11. h4 Td8 12. Pd2 a6

Ondernemender dan het eens door Kramnik tegen Topalov gekozen 12 * dxc4 13. Pxc4 Txd1+ 14. Dxd1 Dd8 15. Dxd8+ Pxd8.

13. Le2

Meer in aanmerking komt onmiddellijk 13. g4. Zwart zet nu de aanval in, voor wits actie op de koningsvleugel goed en wel begonnen is.

13 * b5! 14. cxd5

Onspeelbaar is 14. cxb5 axb5 15. Pxb5 e5! 16. Dxc6 Ld7. Sterker dan 15. Pxb5 is 15. Lxb5, maar ook dan heeft zwart na 15 * Ld7 prachtig spel voor de geofferde pion.

13 * exd5 15. g4 Le6 16. Pb3

Ook na 16. g5 Pe4 17. Pdxe4 dxe4 18. Txd8+ Txd8 19. Td1 Tc8 staat wits koningsstelling onder zware druk.

16 * Db6 17. g5 Pe4 18. Pxe4 dxe4 19. Txd8+ Pxd8 20. Kb1 Tc8 21. Dd1 Pc6 22. h5 a5 23. g6 a4 24. Pd2 b4

Tegen dit geweld steekt wits aanvalspoging bleekjes af. De koning op b1 is reddeloos verloren.

25. gxf7+ Lxf7 26. Pc4 Db7 27. Dxa4 bxa3 28. Pxa3

Zie diagram 1

28 * Lxa3!

Elimineert wits beste verdediger.

29. Dxa3 Pb4

Dreigt 30 * La2+ 31. Ka1 Pc2+.

30. b3 Pd3 31. Lxd3 exd3 32. Tc1 d2

Wit geeft op.

Natuurlijk wordt in Bilbao af en toe ook naar de toernooitabel gekeken. Na acht van de tien ronden staat Topalov bovenaan met een half punt voorsprong op Ivantsjoek en Aronian. Zie hoe hij de wereldkampioen in 25 zetten wegvaagt.

Topalov - Anand

Bilbao 2008

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. g3 La6 5. Dc2 Lb7 6. Lg2 c5 7. d5 exd5 8. cxd5 Pxd5 9. 0–0 Le7 10. Td1 Dc8 11. a3 Pf6 12. Lg5 d5

Een populair gambiet, waarin wit placht voort te zetten met 13. Pc3 d5 14. Lg5. Topalovs volgende zet is sterker.

13. Lxf6 Lxf6 14. Pc3 Lxc3 15. bxc3 Pa6 16. Ph4 g6

De pluspion kan hij niet houden. Na 16 * De6 komt 17. Pf5 0-0 18. c4.

17. Lxd5 Lxd5 18. Txd5 0–0

Dit is geen aangename stand voor zwart. Toch is het verbluffend dat Anand slechts zeven zetten nodig heeft om ten onder te gaan.

19. Tad1 Pc7 20. Td7 Pe6 21. De4 De8 22. Pf3 c4

Hierna is het afgelopen. Misschien kon hij vechten met 22 * Pd4

23. Dh4 Pc5

Er dreigde 24. T1d6, gevolgd door 25. Txe6 en 26. Pg5.

Zie diagram 2

24. Te7 Td8

Of 24 * Da4 25. Td6 en zwart heeft geen verdediging tegen 26. Pg5.

25. Tf1

Als de dame wijkt, volgt nu 26. Pg5.

Zwart geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden