'Wie wint, leert niet omgaan met tegenslag'

Wees nooit tevreden na succes. Verlaat de comfortzone. Breek desnoods de fundering van het succes af om nieuw succes te boeken. Het zijn lessen die voetbaltrainers gisteren meekregen op het symposium 'football braining' in de Arena.

AMSTERDAM - Trainers zoals Faber (PSV), Jansen (FC Twente), Bosz (Vitesse), Hasselbaink (FC Antwerp) en Reijners (bondscoach vrouwen) waren bij de lezingen van de World Football Academy, zoals die van inspanningsfysioloog Raymond Verheijen, een revolutionair denker in de conservatieve voetbalwereld.


Hoe blijft de honger aanwezig in het voetbal? Hoe is het gesteld met psychologische begeleiding? De meeste aandacht ging uit naar de Deen Rasmus Ankersen, een ex-voetballer en voormalig trainer die de wereld rondreisde om geheimen van talent en gretigheid in de zakenwereld en de sport te ontrafelen. Bij Nokia, ontdekte hij tijdens een werkbezoek, droegen bestuurders in 2007 een iPhone in hun binnenzak. Een nicheproduct, dachten de Finnen. Helaas. Succes had het bedrijf in slaap gesust.


Het grootste talent wordt niet altijd de grootste ster. Ankersen en anderen begonnen een voetbalacademie, waarbij een zekere Simon als zestiende speler werd aangenomen omdat hij dichtbij woonde, aardig was en een behulpzame vader had. Alle trainers stopten de namen van vijf spelers in een enveloppe van wie ze het meest verwachtten. Niemand zette in op Simon Kjaer, die later voor 5 miljoen naar Palermo vertrok en weer later voor 13 miljoen naar Wolfsburg. 'Onze nummer 1 bakte pizza's en die waren niet eens lekker.'


De winnaar is vaak de verliezer die zich heeft ontwikkeld. Hij werkt harder, heeft een doel en leert omgaan met zwakke punten. 'Winnende bedrijven of sportploegen leren niet omgaan met tegenslagen.' Ankersen, tegenwoordig schrijver, formuleerde vier boodschappen voor het behoud van de honger. Trek allereerst in twijfel of goede resultaten het gevolg zijn van goede beslissingen. Ten tweede: durf te innoveren, ook als je top bent. Terwijl andere voetballers vakantie vierden, toog Cristiano Ronaldo naar het hoofdkantoor van Nike in Portland om de geheimen van een nieuwe bal te leren kennen. Hij ontwikkelde een vrije trap met een perfecte 'zwabber'.


Wat zou een buitenstaander doen? Overweeg de basis voor het succes af te breken. 'Tiger Woods won de Masters van 2001 met twaalf slagen voorsprong. Toch leerde hij zichzelf een andere swing aan. Hij zette een stap terug, om er twee vooruit te zetten.'


Ten slotte is het een misverstand dat rijkdom tot vernieuwing leidt. Ankersen bestudeerde Jamaicaanse sprinters die trainen in soberheid op hun grasbaan in Kingston, in hun krachthonk met roestige apparaten. 'Te veel geld leidt tot minder creativiteit. Bill Gates van Microsoft werd eens gevraagd voor wie hij de meeste angst had. Hij zei: voor die twee jongens in een garage die iets nieuws verzinnen.'


Interessant was ook het referaat van professor Mark Nesti, werkzaam aan de universiteit van Liverpool en actief in het voetbal als psycholoog. 'De voetbalcultuur is gesloten en achterdochtig. Dat komt doordat voetbal het grootst is, met het meeste geld. Je hebt trainers met moed nodig om buitenstaanders toe te laten, trainers die iets nieuws willen horen. Psychologen willen soms te veel. Vertel het kleine verhaal, waarbij vertrouwelijkheid het belangrijkst is.'


Nesti houdt van 'paradoxale psychologie' in de multiculturele, harde wereld vol glitter en glamour. Angst is een onmisbare krachtbron. 'De filosoof Kierkegaard zei al: hoe groter de persoon, hoe groter de angst. Trainers kunnen niet altijd processen controleren. Dan ben je de hele week bezig met een resultaat en dan valt de bal via de achterkant van het hoofd van de doelman in het doel. Voetbal is een schitterende wereld, maar ook hard, ongemakkelijk. Het vergt durf om anders te denken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden