Wie winnen de Oscars vannacht? Een voorspelling

Liefst negen films zijn dit jaar genomineerd voor de Oscar voor beste film. Wie voerde het best campagne en pakt zondag deze felbegeerde award? Een voorspelling.

Bloemisten zijn in de weer met een groot Oscar-beel Beeld afp

Django Unchained

De koning van de agressieve Oscar-lobby, studiobaas en producent Harvey Weinstein, legde dit jaar een opmerkelijke schuldbekentenis af. Waar hij zowel The King's Speech als The Artist nog zo mooi naar een overwinning masseerde, had hij iets verkeerd gedaan bij Django Unchained en The Master. In plaats van dvd's rond te sturen aan de leden van de Academy, ging hij ervan uit dat die het wraakfestijn van Quentin Tarantino wel uit eigen gelegenheid in de bioscoop zouden bewonderen. 'Ik denk dat we daarvoor de prijs hebben betaald bij de nominaties', zei Weinstein. 'Ik bedoel: hoe kun je Tarantino níet nomineren voor beste regie?' Voor het door de kritiek gewaardeerde maar in Amerika geflopte The Master had hij de marketing dan weer niet juist aangepakt: 'We hadden die film beter moeten uitleggen aan het publiek'.

Django is al met al toch nog vijfmaal genomineerd, waaronder voor beste film, maar Tarantino zal zelf hooguit durven hopen op een Oscar voor beste originele scenario, de categorie die hij eerder won met Pulp Fiction. Zijn acteur Christoph Waltz is dan wel gegadigde voor beste bijrolspeler, maar die won dat beeldje al voor een soortgelijke rol in Inglourious Basterds, wat de verwachtingen naar beneden schroeft.

Quentin Tarantino Beeld getty

Silver Linings Playbook

Hoe voorkom je dat je romantische komedie niet helemaal kansloos is in een veld van politieke films? Silver Linings Playbook ontpopte zich in de Oscarrace opeens tot een veel serieuzere film over bipolaire stoornissen. Zo doken regisseur David O. Russell en hoofdrolspeler Bradley Cooper begin deze maand plotseling op in Washington om bij vicepresident Joe Biden het belang van de geestelijke gezondheidszorg te benadrukken.

Jennifer Lawrence wordt al sinds september genoemd als beste actrice en won de meeste belangrijke prijzen; Robert De Niro is 21 jaar na zijn laatste nominatie misschien wel een Oscar gegund in de onvoorspelbare categorie beste mannelijke bijrol.

En je weet maar nooit: als de Academyleden genoeg hebben van Ben Afflecks zegetocht is Silver Linings Playbook een plausibel alternatief. Tenminste, volgens Amerika's bekendste criticus Roger Ebert die via zijn bronnen vernam dat de film in de laatste week aan momentum won. Kortom: wees niet verbaasd als Silver Linings Playbook een 'verrassende' Oscar voor beste regie of scenario krijgt.

Jennifer Lawrence Beeld getty

Life of Pi

Meer nog dan Hugo en zelfs meer nog dan Avatar werd Life of Pi geroemd als de film die laat zien wat 3D en computertechnieken kunnen betekenen voor film. Een visueel feest is het, waarbij een digitale tijger meer indruk maakt dan de acteur, en de beelden meer dan het verhaal.

In de technische categorieën lijkt de film dan ook onverslaanbaar - de Nederlandse animatieregisseur van Life of Pi Erik-Jan de Boer mag voorzichtig al zijn 'nee-echt?'-gezicht gaan oefenen. Het zou Ang Lee zelfs een Oscar kunnen opleveren voor beste regie - zeker aangezien zijn grootste concurrent Steven Spielberg zijn momentum volledig kwijt lijkt te zijn en namen als Kathryn Bigalow, Quentin Tarantino en - vooral - Ben Affleck in het rijtje genomineerden ontbreken.

Beeld uit Life of Pi Beeld ap

Les Misérables

Het haar afgeschoren, de tanden geel. Na een halve verkrachting zingt Anne Hathaway de longen uit het lijf met het nummer I Dreamed a Dream, zo close-up dat je het snot bijna kunt aanraken. Dit is meteen duidelijk: Hathaways vertolking van Fantine in Les Misérables is een van de meest schaamteloze sollicitaties naar een Oscar die je ooit zult zien.

En natuurlijk werkt die combinatie van lelijk en pure emotie. Van de Bafta's tot de Golden Globes: ze mocht bij elke belangwekkende prijsuitreiking al een beeldje komen ophalen. In een wolk van slijm en tranen zal ze ook straks bij de Oscars haar concurrentes ver achter zich laten.

Eigenlijk was dat hele Les Misérables een grote verleidingsdans voor de Academy, met Tom Hooper (The King's Speech) als regisseur en het over de top camerawerk dat de emoties vet aanzet. Maar de leden beloonden dat niet eens met een nominatie, waarmee naast Hathaway eigenlijk alleen degenen die haar zo wisten te transformeren nog een kansje maken.

Anne Hathaway in Les Miserables Beeld ap

Argo

Afflecks Argo is weliswaar genomineerd voor beste film, maar hijzelf werd genegeerd ('snubbed') bij de nominaties voor beste regisseur. Historisch gezien zou het daarmee bekeken zijn, want zelden wint een film waarvan de regisseur niet genomineerd is.

Argo heeft zich nu ontpopt tot uitzondering die de regel bevestigt. Zo'n snub heeft nog nooit zo'n positief effect gehad - de algehele verontwaardiging daarover maakte Argo tot de ultieme underdog. En daarmee heeft de film inmiddels alle belangrijke prijzen binnen gesleept.

Het briljante van Affleck is dat hij geen moment arrogant of triomfantelijk wordt. Integendeel: hij doet stomverbaasd, maakt grapjes en blijft bezig met zijn publieke charme-offensief. 'We hebben zeven Oscarnominaties waaronder die voor beste film', hoorde The New York Times hem zeggen, 'als je daar niet blij mee kunt zijn, zijn je kansen op langetermijngeluk nogal miniem.'

Zo'n vrolijke Affleck biedt bovendien frisse lucht tegenover de bedompte, ernstige campagneperikelen van Zero Dark Thirty en Lincoln. Film is ook gewoon entertainment, onderstreept hij. Het is een indirect pleidooi voor zijn Argo, dat politiek en vermaak schaamteloos koppelt.

Er is maar een ding dat Argo nog in de weg kan staan: het moment dat ook de Academyleden genoeg hebben van het gezeur over de 'snub'. Het hangt ervan af of dat voor of na het moment is dat ze hun stembiljetjes hebben ingeleverd.

Ben Affleck Beeld afp

Amour

Haneke in Hollywood - het klonk goed. Hoe zou de strenge, enkel in Duits (met zwaar Oostenrijks accent) of Frans converserende filmmeester zich opstellen tijdens de jaarlijkse Oscarlobby? Die periode voorafgaand aan de uitreiking waarin de genomineerden zich aansluiten bij de Oscarkaravaan, zich zo beschikbaar mogelijk stellen voor de Amerikaanse pers en zich laten fotograferen op feesten en partijen. Alles om gezien en gewaardeerd te worden door de leden van de Academy, die tot halverwege deze week de tijd hadden een stem uit te brengen.

Verplicht nummer op de route: de Oscarlunch in het Beverly Hilton, waar twee weken geleden 163 genomineerden aanschoven en de Spielbergs, Afflecks en Bigelows gezellig onderling keuvelden en complimenten uitdeelden onder het oog van de camera's. Opvallende afwezigen: Haneke (als enige van de genomineerde regisseurs) en zijn genomineerde actrice Emmanuelle Riva (als enige van de hoofdrolspelers). Haneke was in Europa, druk met het regisseren van een opera. Riva, met 85 de oudste genomineerde actrice ooit, vond de reis te vermoeiend. Beiden zijn wel aanwezig bij de uitreiking.

Schrale troost voor wie Haneke graag in actie had gezien in de hem zo vreemde biotoop: de regisseur schoof eerder wel aan voor een rondetafelgesprek tussen elkaar aaiende collega-scenaristen, en zette zijn gedachten over het historisch filmen uiteen, ten kostte van Steven Spielberg. Dat die in zijn holocaustdrama Schindler's List vol suspense filmde hoe er water in plaats van Zyklon B uit de kampdouche komt, vond de Oostenrijker ronduit verwerpelijk. 'Enkel het idee al om uit zo'n moment spanning te willen creëren, dat is iets onbespreekbaars.'

De nominatie voor beste niet-Engelstalige film zal Haneke ongetwijfeld verzilveren, en ook op die voor beste actrice en beste scenario maakt Amour een redelijke kans. Beste regie en beste film lijkt uitgesloten voor het superieure euthanasiedrama, maar daar had ook de meest jofele Oscarlobby weinig aan veranderd.

Emmanuelle Riva Beeld reuters

Beasts of the Southern Wild

De absolute outsider op het Oscar-gala is opmerkelijk genoeg niet Haneke's Amour, maar het voor beste film, beste regie, beste bewerkte script en beste actrice genomineerde apocalyptische sprookje Beasts of the Southern Wild. Volgens de hogere Oscarkansentheorie torst het debuut van Ben Zeithlin het psychologische nadeel van de film waar men al reuzeblij is met al die nominaties. Immers: debuut van onbekende maker, lowbudgetproductie, piepjonge voor beste actrice genomineerde hoofdrolspeler Quvenzhané Wallis (9). Meedoen is hier al mooi zat. Kortom: kansloos, op een beeldje voor het script na. Toch is er een tegenbeweging onder Amerikaanse Oscar-voorspellers, die al sinds de nominaties wijzen op het mysterieuze Slumdog Millionaire-traject. Ook een sprookje dat zich tot kort voor de uitreiking in Hollywood onder de radar bewoog, maar waarbij toch de zegetocht werd ingezet. Reken er dit keer niet op.

QUvenzhane Wallis Beeld afp

Zero Dark Thirty

De beste Amerikaanse film van het jaar,Zero Dark Thirty, zal het circus zondagnacht vermoedelijk zonder al te veel prijzen verlaten. Niet omdat Kathryn Bigelows vijf maal genomineerde film zo controversieel is - dat mag best in Hollywood, zolang de controverse maar geld oplevert - maar omdat de boodschap van de film diffuus is. De verbeelding van de jacht op Osama is zowel een pleidooi voor als tegen martelen, aldus de (boze) critici. Die verwarring op zich getuigt al van de brille van de filmmakers, maar als zelfs de CIA er intern niet uitkomt (omarmen, verwerpen, negeren?), hoe moet de dit jaar met historische simplificaties (Lincoln, Argo) overvoerde Oscar-stemmer dan weten wat hem of haar te doen staat?

Kort voor de stembussen sloten, was er dan ook nog de kritiek van de aan lager wal geraakte militair die hoogstpersoonlijk Osama bin Ladens hoofd aan flarden schoot; er wordt in de film te veel geluld door de soldaten in actie.

Beeld uit Zero Dark Thirty Beeld ap

Lincoln

Een donker politiek drama, geregisseerd door Steven Spielberg, met een eigentijdse boodschap. Een film die de meeste nominaties (twaalf), de beste bezoekcijfers, en de meest lovende kritieken kreeg: als er een gold als de gedoodverfde winnaar voor de Oscars 2013 was dat Lincoln.

Was, ja. Want die kansen zijn in een maand tijd bijna tot nul gereduceerd. Met dank aan een afstandelijke, superieure, politiekgetinte campagne die gebaseerd was op het misverstand dat in een Oscarrace een film 'voor zichzelf moet spreken'. Terwijl concurrent en charmeur Ben Affleck alles en iedereen om zijn vinger wond en de ene na de andere award mocht ophalen, zaten de makers van Lincoln uit te blazen omdat ze 'alles aan de film hadden gegeven'.

O ja, Bill Clinton kwam bij de Golden Globes nog even vertellen hoe belangwekkend Lincoln was, maar dat was snel vergeten doordat Jodie Foster daar voor het eerst zo ongeveer uit de kast kwam.

Ja, dan ben je al snel de arrogante snob tegenover de underdog. En word je opeens keihard afgerekend op historische fouten, waardoor ook de Oscar voor beste scenario opeens onzeker is geworden.

Spielberg geldt nog steeds als grootste kanshebber voor beste regie - met alleen Ang Lee als serieuze concurrent - maar het kan tegen hem werken dat Lincoln vooral is gepromoot als de film van Lincolnvertolker Daniel Day Lewis. Over diens Oscar is uiteraard geen discussie mogelijk.

Daniel Day Lewis als Abraham Lincoln Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden