Wie wil het Vuurtoreneiland?

Staatsbosbeheer heeft geen geld om de gebouwen op het eiland bij Amsterdam te onderhouden. Het zoekt een commerciële partij die er 1 tot 3 miljoen euro in wil steken.

AMSTERDAM - Staatsbosbeheer zoekt een commerciële beheerder voor het Vuurtoreneiland. De natuurbeheerder kan de gebouwen op het eiland niet meer onderhouden. Maar wat kan een exploitant met zo'n eiland?


Terwijl buiten de zon door het grijze wolkendek breekt, probeert Christine Meeusen de donkere kazerne van binnen met de zaklamp van haar smartphone te verlichten. Het minieme licht laat er geen misverstand over bestaan: de 19de-eeuwse kazerne is verroest, verweerd en lek. Maar, concludeert Meeusen, 'het zou een fantastische ruimte kunnen zijn'. Meeusen leidt namens Staatsbosbeheer de zoektocht naar een commerciële beheerder.


Die fantastische ruimte heeft echter wel een prijskaartje: de restauratie van de gebouwen op het eiland, een kazerne, een lichtwachterswoning, vier munitiegebouwen en een vuurtoren, zal tussen de 1 en 3 miljoen euro kosten. Dat geld heeft Staatsbosbeheer niet, vooral niet met de op handen zijnde bezuinigingen van kabinet-Rutte.


Donker en stil

De nieuwe beheerder mag ook weer niet té commercieel zijn, vindt Staatsbosbeheer. Het eiland gaat zeker niet zomaar naar de hoogste bieder: 'De exploitant moet passen bij de omgeving en daar ook respect voor hebben. Daarnaast moet het 's nachts donker en stil zijn, en mag het dorpje Durgerdam niet te veel overlast ondervinden', somt Meeusen de eisen van Staatsbosbeheer op.


Het is dus niet de bedoeling dat het stille eiland in het IJmeer, waar watervogels, ringslangen en Soayschapen nu nog een rustig bestaan leiden, verandert in een pretpark of groot evenemententerrein. Toch wijst Staatsbosbeheer het plan van horecaondernemer Hennie van der Most om er een romantisch 'trouweiland' van te maken niet meteen af. 'Als het binnen de eisen past, zou een trouweiland best kunnen. Het is ook niet zo'n gekke gedachte, want we krijgen nu al vaak de vraag of er kan worden getrouwd op het eiland', aldus Meeusen. 'Ook vragen mensen weleens of ze hier kunnen vergaderen. Ze realiseren zich dan niet dat hier praktisch niets is.'


Dat er op de eilanden van de Stelling van Amsterdam soms 'praktisch niets' is, klinkt Maartje Terwindt bekend in de oren. Terwindt is sinds drie jaar fortwachter van het nabijgelegen eiland Pampus. De afgelopen jaren bekostigde de stichting Fort Pampus 2,5 miljoen euro voor een verbouwing van het fort om het toegankelijk te maken voor publiek. Toch is het bij evenementen nog wel behelpen, zegt Terwindt: 'We hebben bijvoorbeeld maar een beperkte wateropslag en zijn afhankelijk van twee aggregaten. Ook de weersomstandigheden zijn van belang, want bij windkracht 7 denk je toch: kunnen we de gasten wel ophalen met de boot?'


Ondanks de slechte staat van het Vuurtoreneiland meldden zich al zo'n vijftig geïnteresseerden met uiteenlopende plannen. Het opmerkelijkste: de munitiedepots restaureren zodat ze kunnen dienen als opslagruimte van urnen. Minder vreemd, maar in financieel opzicht waarschijnlijk net zo onhaalbaar: het eiland omvormen tot een retraite- en meditatiegebied.


Het wordt nog een hele klus om ondanks alle eisen toch een commercieel interessante bestemming te ontwikkelen, geeft Staatsbosbeheer toe. Dat denkt de fortwachter van Pampus ook: 'Als stichting hoeven wij geen winst te maken; ons enige doel is het fort openstellen voor publiek. Wij kunnen daardoor commerciële activiteiten weren. Die trekken toch het soort publiek dat wat minder voorzichtig is met dit soort erfgoed.' Terwindt hoopt daarom dat het buureiland niet 'commercieel wordt uitgebuit'. 'Dat zou zonde zijn van het originele karakter van dit gebied.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden